Ən böyük elektron siqaret istehsalçısı JUUL-a FDA xəbərdarlıq etdi

Yapışqanlarda istifadə edilən formaldehid, ağciyər xəstəliklərinə səbəb olan diasetil və leykozla əlaqəli kanserogen olan benzol; elektron siqaretdə olan birləşmələrdən yalnız bir neçəsidir. Bununla yanaşı, elektron siqaretin tərkibində çoxlu metal hissəcikləri də var.

Elektron siqaretlər uzunmüddətli təsirləri və siqaretlə müqayisədə daha təhlükəsiz olub-olmadıqları hələ bilinməyən, lakin indiyədək aparılmış tədqiqatların göstərdiyinə görə sağlamlığa mənfi təsirlərə və nəticələrə səbəb olan cihazlar kimi qarşımıza çıxır. Bununla yanaşı, asılılıq, xüsusilə gənclərin, hətta uşaqların nikotin asılılığına səbəb olmaları baxımından da son dərəcə təhlükəli potensial daşıyırlar.

Elektron siqaret bazarında böyük fərqlə lider olan JUUL adlı markanın istehsal etdiyi elektron siqaretlərin xüsusilə gənclərin istifadə marağını artırdığını və USB yaddaş kimi kiçik quruluşları ilə elektron siqaretin məktəblərə daşınmasını da asanlaşdırdığını görürük.

Diqqətəlayiq hadisə olaraq, 9 Sentyabr tarixli FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) xəbərdarlığı məhz bu mövzuya diqqət çəkərək JUUL-dan aldadıcı reklamlarını dayandırmasını və müxtəlif tənzimləmələr etməsini istəyən xəbərdarlıq məktubu göndərdi.

JUUL reklamlarında öz elektron siqaret məhsullarında tütünlə bağlı xəstəlik riskinin daha aşağı olduğunu, adi tütündən daha az zərərli olduğunu və zərərli komponentlərin öz məhsullarında daha az istifadə edildiyini bildirirdi. Həmçinin məktəbdəki təqdimatda JUUL nümayəndəsi bunları söyləmişdi:

• JUUL adi siqaretdən çox daha təhlükəsizdir.
• FDA yaxın zamanda JUUL-un adi siqaretlərdən %99 daha təhlükəsiz olduğunu söyləyəcək.
• Şagird digər dostlarına JUUL haqqında danışmalıdır, çünki siqaret çəkməyə nisbətən təhlükəsiz alternativ təklif edir.

Bununla da kifayətlənməyərək, bir valideynin JUUL-un saytında yazdığı şikayətə (uşaqlara elektron siqaret satışı barədə) markanın CEO-su belə cavab vermişdi: "JUUL sadə və rahat sistemdir və nikotin mayesini qızdırmaq üçün temperatur tənzimləmələrinə malikdir. Adi siqaret çəkərkən baş verən yanmaya və bununla bağlı zərərlərə məruz qalmadan məhsullarımız istifadəçiyə istədiyi məmnuniyyəti verir."

FDA bunları nəzərə alaraq apardığı qiymətləndirmələr çərçivəsində JUUL-dan məhsullarının daha az risk yaratdığını elmi sübutlarla göstərməsini tələb etdi. Əks halda bu cür yanlış reklamların dayandırılacağını bildirən FDA eyni zamanda JUUL-dan məhsullarında niyə nikotin duzu istifadə edərək yanlış təsəvvür yaratdıqlarını və niyə %5 kimi yüksək nikotin nisbətindən istifadə etdiklərini də soruşdu.

JUUL-un 30 gün ərzində cavab verməli olduğu FDA məktubunun nəticələrini gözləyərkən nikotin duzlarını ayrıca xatırlatmaq istəyirik;

Nikotin duzu nədir?

Nikotin duzu nikotinin daha effektiv çatdırılmasını təmin edən yeni nikotin formasıdır. Bu, nikotinə daha güclü və daha yüksək səviyyədə məruz qalmaq deməkdir. Nikotin duzlarının tərkibində bəzi gizli komponentlər olur. Bu gizli komponent benzoy turşusu kimi tanınır.

Rəqəmlərə görə, nikotin duzu məhlulları əksər elektron siqaret məhsullarındakından 2 ilə 10 dəfə çox nikotin konsentrasiyası ehtiva edir. JUUL saytı hər kapsulda 0.7 ml nikotinin [konsentrasiya, hər millilitrdə 59 mg (% 5)] təxminən 20 adi siqaretə bərabər olduğunu göstərir. Patentləri araşdırıldıqda görünür ki, duz əsaslı nikotin və digər əlavələrin birləşmələri yüksək nikotin konsentrasiyalarında belə qənaətbəxş təcrübə təqdim edir. Gənclərə təsir edəcək başqa bir hal da görünür buradan qaynaqlanacaq; nikotin duzu ilə yüksək miqdarda nikotin verilərkən dad və hiss baxımından problem yaşanmaması məhsulun istifadəsinin davam etdirilməsi üçün mühüm amildir. Nikotin asılılıq yaratdığı elmi cəhətdən sübut edilmiş maddədir və yüksək miqdarda qəbulu asılılığa yol açır. JUUL-un istifadə etdiyi %5 kimi yüksək nikotin tərkibi də təhlükəni artıran amildir. Araşdırdıqda Juul markasından istifadə edən 15 ilə 24 yaş arasındakı gənclərin %80 nisbətində bu məhsuldan istifadəyə davam etməsi də narahatlıqların doğruluğunu göstərir.