İnfeksiya

İnfeksiya ümumilikdə virus, bakteriya və parazitlərin insan orqanizmində xəstəlik yaratmasıdır. Yaranın olduğu nahiyədə çoxalan bakteriyalar infeksiyanın artmasına səbəb olur. Bakteriya və parazitlərin insan orqanizminə çatmasına hər hansı maneə yoxdur. Orqanizmimizdəki açıq yaralar infeksiyaya yoluxma riskini artırır. İnfeksiya xərçəng müalicəsində qarşısı alınmalı və müalicə edilməli problemdir. Xərçəngə və ya kimyaterapiyanın əlavə təsirlərinə bağlı infeksiya riskiniz vardır. Kimyaterapiyada istifadə olunan bir çox dərman sümük iliyində ağ qan hüceyrələrinin yaranmasına təsir edə bilər. Ağ qan hüceyrələrinin bir növü olan neytrofillər sizi infeksiyalardan qorumaqda mühüm rol oynayır. Neytrofil istehsalının azalması orqanizminizi infeksiyalara açıq vəziyyətə gətirə bilər.

Buna görə kimyaterapiya müalicəniz zamanı ağ qan hüceyrələrinin və neytrofillərin sayılması üçün sizdən qan nümunələri götürülüb test aparılacaqdır. Say çox aşağı olarsa, müalicə bir müddət təxirə salınar və ya verilən kimyaterapiya dərmanlarının dozası azaldıla bilər.

Ağ qan hüceyrələrimizin sayı aşağı çıxarsa, özümüzü necə qorumalıyıq?

Kimyaterapiyanın növünə görə həkiminiz ağ qan hüceyrələrinizin sayının nə vaxt azalacağını sizə bildirəcəkdir. Bu müddətdə sümük iliyi yeni ağ qan hüceyrələri istehsal edib qan dövranına göndərməyə davam edir. Tam bərpa kimyaterapiya müalicəsinin başlanmasından 3-4 həftə sonra əldə edilir. Tam bərpa nəticəsində orqanizmin xarici amillərə müqaviməti artacaqdır.

Bəzən infeksiyanın tam qarşısını almaq olmur. Lakin tətbiq edəcəyiniz bəzi üsullar infeksiya riskini azalda bilər:

• Böyük izdihamlardan və ya infeksiya riski olanlardan uzaq durun.
• Hər gün duş alaraq və ya çimərək bədəninizi təmiz saxlayın.
• Tualetdən istifadə etdikdən sonra və yeməkdən əvvəl əllərinizi yuyun.
• Hər gün dişlərinizi fırçalamaq və diş sapı istifadə etməklə ağız gigiyenanızı təmin edin.
• Qaldığınız otaqda bitki saxlamayın, vazaya gül qoymayın.
• Dərinizin kəsilməsinin və ya qızarmasının qarşısını almaq üçün ülgüc əvəzinə elektrik təraş maşını istifadə edin.
• Özünüzü kəssəniz, qanayan yeri dərhal isti su və sabunla yuyun.
• Heyvanınızın qəfəsini və ya nəcisini təmizləməyin.

Həkiminizə müraciət edin

• Qızdırmanız 38°C və ya daha yüksək olarsa
• Ağzınızda ağ ləkələr olarsa
• Xüsusilə gecələr tərləyirsinizsə
• İshalınız varsa
• Şiddətli öskürək və ya boğaz quruluğu varsa
• Sidiyə çıxarkən ağrı və ya yanma hissi varsa
• Bədəninizin hər hansı yerində qızartı və şişkinlik olarsa

Vaxt itirmədən həkiminizə müraciət etməlisiniz. Həkiminizdən xəbərsiz heç vaxt özbaşına eşitdiyiniz tövsiyələri tətbiq etməyin. Həkiminiz lazımi müayinələri aparacaq, zəruri hesab etdiyi əlavələr və/və ya dəyişikliklərlə infeksiyanı müalicə edəcəkdir.