İrəliləmiş Melanoma (Dəri Xərçəngi) Qarşı Tədqiqi Davam Edən Dərman Şişi Kiçildir

Tədqiqi davam edən T-VEC adlı dərman irəliləmiş dəri xərçənginin müalicəsində uzunmüddətli cavab verir.

Bütün dünyada 3 milyondan çox insana dəri xərçəngi diaqnozu qoyularkən, bu göstərici ölkəmizdə 100 mində 16.67-dir. Bürünc rəngli dəri arzusu və solyariumdan tez-tez istifadə, şüursuz günəşlənmə və orta yaş göstəricisinin yüksəlməsi kimi bir çox səbəbə görə ölkəmizdə hər il dəri xərçənginə tutulanların sayı artır. Dəri üzərində sağalmayan və ya sağalmış kimi görünüb yenidən açılan hər cür yara, böyüyən hər ləkə və ya xal həkim tərəfindən yoxlanılmalı və zəruri görüldükdə kiçik cərrahi müdaxilə ilə götürülməlidir. Bu üsul sizi gələcəkdə yarana biləcək dəri xərçəngindən qoruyacaq.

Bioloji fərqləri və rastgəlmə tezliyi nəzərə alınaraq dəri xərçəngləri bədxassəli melanoma və melanomadan kənar dəri xərçəngləri olaraq iki yerə ayrılır. Kişilərdə ağciyər xərçəngindən sonra ən çox rast gəlinən melanomadan kənar dəri xərçənginin həyati risk yaratmadığı söylənə bilər. Dəri üzərində anadangəlmə olan və ya sonradan yaranan xallar üzərində inkişaf edən bədxassəli melanoma isə erkən diaqnoz qoyulmadıqda həyati risk yaradır. Dəri üzərində mövcud olan və ya sonradan yaranan ləkə və ya xalın böyüməsi, genişlənməsi, qanaması; bununla yanaşı, mövcud yarada dərinləşmə və rəng dəyişikliyi kimi əlamətlər bədxassəli melanomanın və melanomadan kənar dəri xərçənglərinin göstəricisi ola bilər.

İldən-ilə sayı getdikcə artan dəri xərçəngi ilə bağlı aparılan tədqiqatların sayı da artmışdır. Erkən diaqnoz və effektiv müalicənin həyat xilas etdiyi bir çox xərçəng növündə önə çıxacaq hər cür tətbiq xəstəyə fayda verəcək və həkimin işini asanlaşdıracaq.

Melanoma digər dəri xərçəngi növləri ilə müqayisədə bədənin digər nahiyələrinə daha çox yayıldığı üçün olduqca təhlükəlidir. Bu səbəbdən, həll yolları axtarışları nəticəsində ötən illərdə aparılan ilkin tədqiqatlarda əldə edilən məlumatlara əsasən, T-VEC adlı dərmanla ümidverici nəticələr əldə edilmişdir.

T-VEC xərçəng hüceyrələrini məhv etmək üçün xüsusi hazırlanmış virusdan istifadə edilən bir növ immunoterapiyadır. O, birbaşa şişin daxilinə yeridilir. Şişin daxilində lokal olaraq aktivləşdikdən sonra bədənin digər nahiyələrində yerləşən xərçəng hüceyrələrinə qarşı immun sistemini hərəkətə gətirir.

İrəliləmiş dəri xərçəngində həll yolları axtarışları baxımından faydalı olduğu düşünülən T-VEC ilə bağlı tədqiqatın nəticələri bir neçə gün əvvəl Amerika Tibbi Onkologiya Cəmiyyətinin 2013 illik toplantısında ictimaiyyətlə paylaşılmışdır. Tədqiqatda III və ya IV (cərrahi müdaxilə edilə bilməyən) mərhələ melanoması olan 400-dən çox xəstə iştirak etmişdir. 18 ay ərzində bir qrup xəstə T-VEC ilə müalicə edilərkən, digər qrupa GM-CSF (immun sistemini stimullaşdıran dərman) verilmişdir.

Əldə edilən ilkin nəticələr dərmanın xəstəliyə uzunmüddətli cavab verməsi istiqamətində olmuşdur (xərçəngin qismən və ya tamamilə yox olması ən azı 6 ay davam etmişdir).

-T-VEC istifadə edən xəstələrin %16-i, GM-CSF istifadə edən xəstələrin isə %2-si xəstəliyə uzunmüddətli müsbət cavab vermişdir. T-VEC istifadə edən qrupda müalicəyə ən çox III mərhələ melanoması olan xəstələrin uzunmüddətli cavab verdiyi müşahidə edilmişdir.

-Ümumilikdə, T-VEC qəbul edən xəstələrin %26-i, GM-CSF qəbul edən xəstələrin isə %6-i müalicəyə cavab vermişdir.

-Müalicə zamanı ciddi yan təsirlərlə qarşılaşılmamışdır.

Bu nəticələr T-VEC adlı dərmanın irəliləmiş melanoması olan xəstələrdə effektiv olduğunu göstərmişdir. İlkin qiymətləndirmələrdə T-VEC-in yaşam müddətini uzatdığına dair əlamətlər müşahidə edilsə də, nəticəyə gəlmək üçün daha uzun müşahidə müddəti tələb olunur. Buna baxmayaraq, aparılan tədqiqatdan əldə edilən ilkin nəticələr irəliləmiş melanoma tipli dəri xərçəngi üçün atılmış mühüm addım kimi qiymətləndirilmişdir.