Limfödem sarğısı limfatik masaj qədər effektivdir

Limfödem müalicələrini araşdırmaq üçün aparılan tədqiqatda limfatik masajın limfödem sarğısı ilə müqayisədə effektivliyi ölçülmüş, Klinik Onkologiya Jurnalında dərc olunan nəticələrdə hər iki müalicə üsulunun oxşar təsirlərə malik olduğu müşahidə edilmişdir.

Erkən mərhələdə süd vəzi xərçəngi olan qadınlarda qoltuqaltı limfa düyünləri xərçəngin yayılmasının müəyyənləşdirilməsi və xəstəliyin mərhələləndirilməsində mühüm rol oynayır. Qoltuqaltı limfa düyünlərinin qiymətləndirilməsi, əsasən, sentinel limfa düyünü biopsiyası ilə aparılır. Sentinel limfa düyünləri xərçəngin yayıldığı ilk limfa düyünləridir və xərçəng aşkar edilərsə, xəstəyə daha geniş miqyaslı limfa düyünü əməliyyatı aparılmalıdır (qoltuqaltı limfa düyünü disseksiyası). Bu isə tez-tez rast gəlinən limfödemə səbəb olur. Qoltuqaltı limfa düyünü əməliyyatından sonra ən çox müşahidə olunan yan təsir kimi meydana çıxan limfödem dərialtı toxumalarda limfa mayesinin toplanması nəticəsində, əsasən, qollarda və ayaqlarda şişkinlik, gərginlik və narahatlığa səbəb olan vəziyyətdir. Limfödem, əsasən, cərrahiyyə və ya radioterapiyadan sonra limfa sisteminin bloklanması və ya zədələnməsi nəticəsində yaranır.

Limfödemin müalicəsi

Limfödem üçün vahid müalicə üsulu yoxdur. Xəstəyə bir neçə müalicə tətbiq oluna bilər.

Bu müalicələri;

• limfatik masaj kimi tanınan, masaj əsaslı dekonjestiv müalicə,
• limfödem sarğısı və
• xüsusi məşqlər

kimi sıralamaq olar.

Lakin retrospektiv məlumatlar araşdırıldıqda, indiyədək bu müalicələrdən birinin digərindən daha yaxşı olduğuna dair nəticə əldə edilməmişdir.

Bu səbəbdən limfödem müalicələrini araşdırmaq üçün aparılan tədqiqatda limfatik masajın limfödem sarğısı ilə müqayisədə effektivliyi ölçülmüş, Klinik Onkologiya Jurnalında dərc olunan nəticələrdə hər iki müalicə üsulunun oxşar təsirlərə malik olduğu müşahidə edilmişdir.

Limfödemin müalicəsi üçün tətbiq olunan limfatik masaj və limfödem sarğısının xəstəyə təsirini müqayisə etmək məqsədilə aparılan tədqiqata, 103 qadın xəstə qatılmışdır. Bu tədqiqatda iştirak edən qadın xəstələrin bir qisminə limfödemi sıxan sarğı təkbaşına tətbiq edilərkən, digər qisminə əl masajı ilə aparılan gündəlik limfatik boşaltma (drenaj) və limfödemi sıxan sarğı birlikdə tətbiq edilmişdir. 6 həftəlik müddət ərzində əldə olunan ilk nəticələr hər iki xəstə qrupunda qoldakı şişkinliyin azaldığını göstərmişdir.

Qoldakı şişkinliyin azalma dərəcəsi limfatik masaj və limfödem sarğısı tətbiq olunan xəstələrdə %29 olaraq müəyyən edilərkən, yalnız limfödem sarğısından istifadə edən xəstələrdə %22.6 olaraq müəyyən edilmişdir. Qollarındakı şişkinlikdə %50 və ya daha çox azalma müşahidə olunan xəstələrin nisbətlərinə baxıldıqda, iki xəstə qrupu arasında heç bir fərq olmadığı müşahidə edilmişdir.

Bu səbəbdən tədqiqatçılar limfödemin müalicəsində limfatik masaj və/və ya klassik limfödem sarğısı tətbiqlərindən əldə olunan nəticələrin xəstə üzərində əhəmiyyətli fərq yaratmadığı qənaətinə gəlmişlər.

Xüsusilə, süd vəzi xərçəngi olan xəstələrdə qoltuqaltı limfa düyünlərinə tətbiq olunan cərrahi əməliyyatdan sonra yaranan limfödem müxtəlif üsullar tətbiq edilərək müalicə olunur. Bu üsulların xəstəyə müalicəvi təsirini araşdıran tədqiqat limfödem üçün tətbiq olunan üsullarla bağlı xəstələrdə yarana biləcək sual işarələrinin aradan qaldırılması baxımından faydalı olmuşdur.