Nevrologiya sahəsində FDA təsdiqli ilk ağıllı saat: Embrace — epilepsiya tutmalarını proqnozlaşdıra bilir

Embrace orqanizmdən aldığı bioloji əlamətləri sensorları ilə siqnala və tibbi məlumata çevirən, saxlayan, Bluetooth vasitəsilə ağıllı telefonlarla simsiz qoşulan və qoşulduğu cihaza sağlamlıq məlumatı ötürə bilən biosensor cihazdır. Embrace digər ağıllı saatlardan fərqli olaraq sensor məlumatlarını daim işləyərək şəxsdə epilepsiya tutmasının (generalizə tonik-klonik tutma) baş verib-verməyəcəyini proqnozlaşdırmaq üçün daxilində yerləşdirilmiş alqoritmi işlədir. Epileptik (sara) tutma barədə uğurla xəbərdarlıq edə bildiyi üçün yanvar 2018-ci ildə “tibbi cihaz” kimi FDA təsdiqi alıb.

Alqoritm bir problemin həllinə çatmaq üçün yaradılmış həll yoludur. “Problem + Alqoritm = Həll” kimi düşünülə bilər. Tibbə xas deyil, lakin alqoritmlər ən çox tibb və mühəndislikdə istifadə edilir. Sağlamlığa xidmət edəcək süni intellektlərminlərlə, hətta sonsuz sayda alqoritmi biləcək şəkildə hazırlanır.

Embrace sözünün türkcə qarşılığı qucaqlamaqdır.

Ağıllı saatın daxilindəki epilepsiya alqoritmi

Epilepsiya alqoritmi yüksək səviyyəli epilepsiya mərkəzində epileptoloqlar tərəfindən hazırlanmış və epilepsiya diaqnozunda standart qəbul edilən elektroensefaloqrafiya (EEG) metodologiyası ilə işarələnmiş məlumatlar əsasında təsdiqlənib. Embrance daxilindəki alqoritm ehtimal olunan tutma aşkar edildikdə əvvəlcədən müəyyən edilmiş qayğı göstərən şəxslərin diqqətini çəkmək üçün başqa ağıllı telefon tətbiqinə mesaj göndərir. Beləcə, qayğı göstərən şəxsin tutmaya reaksiya müddətində olduqca nəzərəçarpan azalma yaranır.

Embrace-in hazırlanma prosesi

Embrace ağıllı saatına gətirib çıxaran epilepsiya tutmasının izlənməsi tədqiqatları 2007-ci ildə MIT Media Laboratoriyasında doktor Rosalind Picard — Empatica-da baş elmi işçi və Affective Computing Group direktoru — ilə başlayıb. Picard əvvəlcə icalm adlı stress səviyyəsini ölçən cihaz hazırlamışdı. Sonra assistenti bu cihazın bəzi bədən siqnallarından istifadə etməklə epilepsiya tutmalarının müəyyən edilməsində istifadə edilə biləcəyi fikrini irəli sürüb.

2014-cü ildə Boston Uşaq Xəstəxanasında Empatica komandası 4-cü səviyyəli epilepsiya mərkəzlərində bir sıra tədqiqata başladı. Bu tədqiqatlar epileptik tutmalara çevrilməsi ehtimal olunan elektrodermal (dəri üzərindəki elektrik) aktivlikdə mürəkkəb fizioloji nümunələri tanımaq üçün süni intellekt üsullarından istifadə etməklə epilepsiya tutmasının aşkarlanması alqoritminin inkişafına töhfə verdi. Daha çox məlumat toplandıqca maşın öyrənməsi ilə tutmaların təsnifatı alqoritmində irəliləyişlər əldə edildi. Saatın və daxilindəki epilepsiya alqoritminin necə işlədiyini və klinik tədqiqat nəticələrini izah edən 1500 səhifəlik hesabatla FDA-ya müraciət edən Empatica komandası yanvar 2018-ci ildə tibbi cihaz kimi təsdiq ala bildi. Nəticədə Embrace nevrologiya sahəsində FDA tərəfindən təsdiqlənən ilk ağıllı saat oldu.

Əvvəllər, 2012-ci ildə AliveCor-un KardiaBand-ı və 2017-ci ildə Apple Watchürək ritm pozğunluqlarının, xüsusilə atrial fibrillyasiyanın aşkar edilməsi üçün FDA təsdiqi almışdı. KardiaBand saat qayışı kimi Apple Watch-a inteqrasiya edilir. Yenə 2017-ci ildə AliveCor tərəfindən elan edilmiş SmartRhythm adlı yeni funksiya fiziki aktivliklə ürəyin davranışı arasındakı əlaqəni izləmək üçün Apple Watch-un daxili ürək döyüntüsü tezliyi və aktivlik sensorları ilə birlikdə süni intellektdən istifadə edir. İkisinin sinxron olmadığını aşkar edərsə, istifadəçiyə KardiaBand ilə EKQ çəkməyi tövsiyə edəcək.

Geyilə bilən texnologiyaların bir hissəsi artıq həyatımıza inteqrasiya olunub. Həyat keyfiyyətini artırmaq, sağlam bədənə sahib olmaq üçün bir çox tətbiq/texnologiya mövcuddur. Gələcəkdə oxşar tətbiqlərin dünyanın başqa ucunda yaşayan xəstələrə həyat mənbəyi olması heç də uzaq ehtimal deyil.

Əlaqəli mövzu:

- Bütün tibbi informatika xəbərləri