Siqaretin səbəb olduğu həyat itkiləri təxmin ediləndən də çoxdur

İngilis Tibb Jurnalında dərc edilmiş tədqiqata görə, siqaretin səbəb olduğu hələ müəyyən edilməmiş daha çox ölümcül xəstəlik olduğundan siqaretə bağlı ölüm nisbətləri hazırda bilinən səviyyədən çox yüksəkdir.

Siqaret dünyada hər il 5 milyon, Türkiyədə 100.000 ölümə səbəb sayılır. Ağciyər xərçənginə bağlı ölümlərin %90-ı, xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyinə (KOAH) bağlı ölümlərin %90-ı, kişilərdə bütün xərçənglərə bağlı ölümlərin %35-i, qadınlarda %15-i siqaretlə bağlıdır. Erkən yaşda siqaretə başlayanların ömrü orta hesabla 20 il azalır və 40 yaşdan sonra siqaret çəkilən hər il üçün gözlənilən ömür 3 ay qısalır. Siqaret çəkənlərdə ürək-damar xəstəlikləri çəkməyənlərdən orta hesabla 2 dəfə çoxdur və bu xəstəliklər ölüm səbəbləri arasında birinci yerdədir. Bununla yanaşı, siqaret daha bir çox ağciyər və həzm sistemi xəstəliyinin də ən əsas səbəbidir. Lakin siqaretin səbəb olduğu ölümlərdəki bütün bu dəhşətli rəqəmlər əslində siqaretə bağlı ölümlərin hamısını əks etdirmir. Çünki bu rəqəmlər müəyyən edilərkən yalnız siqaretin səbəb olduğu sübut edilmiş 21 xəstəliyə bağlı ölümlər nəzərə alınır. Lakin tədqiqatlara görə bu 21 xəstəlik siqaret çəkənlərdəki həddindən artıq ölümləri izah etməyə kifayət etmir. Elə bu günlərdə dərc edilmiş tədqiqatda da siqaretə bağlı ölümlərdə sübut edilmiş səbəblərdən başqa səbəblərin də olduğu və siqaretə bağlı ölüm nisbətlərinin təxmin ediləndən də yüksək olduğu göstərilmişdir.

Tədqiqatda eyni vaxtda aparılan 5 ayrı araşdırmadan 55 yaş və yuxarı təxminən 950.000 şəxs (420.000-i qadın, 530.000-i kişi) siqaret istifadəsi və ölüm nisbətləri əsasında qiymətləndirilmiş və 11 il izlənilmişdir. İzləmə zamanı siqaret çəkənlərdə hər hansı səbəbdən ölüm nisbəti heç çəkməyənlərdən 2-3 dəfə çox olmuş, siqaret çəkən 16.000 şəxs həyatını itirmişdir. Siqaret çəkənlərdəki bu artıq ölüm nisbətlərinin %83-ü siqaretin səbəb olduğu bilinən xəstəliklərdən olmuşdur. Lakin %17 kimi mühüm hissədəki artıq ölümlər siqaretlə bağlı olduğu hələ müəyyən edilməmiş səbəblərdən olmuşdur.

Nəticə olaraq, siqaret və onun səbəb olduğu xəstəliklər dünyada ən əsas ölüm səbəbləridir. Lakin siqaretə bağlı ölüm nisbətləri hazırda bilinən səviyyədən çox yüksəkdir. Bu hal göstərir ki, siqaretin səbəb olduğu daha çox ölümcül xəstəlik var və onları müəyyən etmək üçün daha çox tədqiqata ehtiyac var. Lakin siqaretin ciddi xəstəliklərə, həyatın, ömür müddətinin və həyat keyfiyyətinin itirilməsinə səbəb olduğu aydındır. Bu məqamda xüsusilə gənclərin siqaretə başlamasının qarşısını almaq, çəkənlərə tərgitməkdə dəstək olmaq təkbaşına bir çox xəstəliyin qarşısını almağa kifayət edə bilər. Siqareti tərgitmək üçün heç bir yaş gec deyil. Belə ki, 50 yaşdan əvvəl siqareti tərgidənlərdə sonrakı 15 ildə siqaretə bağlı xəstəliklərdən ölüm riski %50 azalarkən, 35 yaşdan əvvəl siqareti tərgidənlərdə erkən ölüm riski demək olar aradan qalxır. Həmçinin son illərdə hazırlanmış tibbi və motivasiya üsulları siqareti tərgitməyi asanlaşdırır.

Siqareti tərgitməyin ən mühüm mərhələsi buna qərar verməkdir.

Gəlin, sağlamlığınız, ailəniz və sevdikləriniz üçün bu qərarı indi verin və daha sağlam həyata addım atın.

Dəstək üçün Səhiyyə Nazirliyinin ALO 171 Siqareti Tərgitmə Məsləhət Xəttinə zəng edə və ya Siqareti Tərgitmə Poliklinikalarına müraciət edə bilərsiniz.