آندوسکوپی چیست؟ چرا و چگونه انجام می‌شود؟

آندوسکوپی بررسی اندام‌های توخالی بدن با لوله بلند و انعطاف‌پذیری به نام آندوسکوپ است که در نوک آن دوربین و نور قرار دارد. معمولاً از دهان یا مقعد انجام می‌شود و برش جراحی لازم ندارد. به‌ویژه برای تشخیص مشکلات دستگاه گوارش مانند مری، معده و روده رایج است و در صورت نیاز برای درمان نیز به کار می‌رود. این روش کم‌تهاجمی به پزشک اجازه می‌دهد بدون جراحی، سطح اندام داخلی را دقیق ببیند، نمونه بافتی بگیرد یا مداخله کوچک انجام دهد.

آندوسکوپی چیست؟

در ساده‌ترین تعریف، آندوسکوپی روش مشاهده داخل بدن است. دستگاه باریک و خم‌شونده از دهانه طبیعی، مانند دهان یا مقعد، وارد می‌شود و دیواره اندام مستقیم دیده می‌شود. دوربین کوچک نوک آن تصویر را روی نمایشگر می‌فرستد؛ پزشک می‌تواند تغییرات مسیر فوقانی گوارش، از مری تا معده و دوازدهه، را زنده بررسی کند.

بیمار معمولاً تحت آرام‌بخشی یا بیهوشی سبک قرار دارد؛ در طول کار چرت می‌زند یا کاملاً بی‌حس می‌شود و درد یا ناراحتی احساس نمی‌کند. آندوسکوپی با کاربرد تشخیصی و درمانی جایگاه مهمی در پزشکی نوین دارد. مثلاً از کانال ویژه دستگاه، در همان جلسه می‌توان پولیپ را برداشت, خونریزی را متوقف کرد یا جسم خارجی را خارج کرد و مداخله‌های مشابه انجام داد.

چرا آندوسکوپی انجام می‌شود؟

هدف اصلی، تشخیص علت شکایت بیمار و مداخله در صورت نیاز است. پزشک ممکن است در این موارد آندوسکوپی تشخیصی پیشنهاد کند:

• نشانه‌های گوارشی: طولانی‌شدن یا بی‌علت‌بودن درد شکم, دشواری بلع, سوزش معده یا رفلاکس مقاوم, تهوع یا استفراغ برطرف‌نشونده, اسهال یا یبوست مزمن ممکن است برای یافتن علت به آندوسکوپی نیاز داشته باشد.
• نشانه‌های خونریزی: با خون در مدفوع یا استفراغ شبیه تفاله قهوه و دیگر نشانه‌های خونریزی فوقانی گوارش، برای یافتن منبع و در صورت امکان توقف هم‌زمان انجام می‌شود.
• کاهش وزن و کم‌خونی: در موارد بی‌علت مانند کاهش وزن، کم‌خونی یا بی‌اشتهایی، اندام گوارشی بررسی می‌شود تا بیماری پنهان مشخص شود.
• شک به زخم و عفونت: برای تأیید زخم معده، عفونت هلیکوباکتر پیلوری یا بیماری التهابی روده مانند کرون و کولیت اولسراتیو، ناحیه مربوط را می‌توان با آندوسکوپی دید.
• شک به تومور یا پولیپ: اگر تصویربرداری یا آزمایش خون شک به تومور گوارشی ایجاد کند، ناحیه مشکوک با مشاهده مستقیم بررسی و در صورت نیاز نمونه‌برداری می‌شود. به‌ویژه شناسایی و برداشتن پولیپ برای جلوگیری از سرطان آینده حیاتی است.

آندوسکوپی علاوه بر تشخیص، برای درمان نیز استفاده می‌شود؛ مثلاً:

• با ابزار کوچک گذرنده از دستگاه می‌توان پولیپ را برید و خارج کرد,
• اگر منبع خونریزی باشد با سوزاندن (کوتر) یا کلیپس، خونریزی را متوقف کرد,
• اگر مری تنگ شده باشد، با بالون یا استنت گشاد کرد,
• اگر در مجرای صفرا سنگ باشد، با ERCP آن را خارج کرد؛ توضیح ERCP در ادامه می‌آید.

آندوسکوپی روشی چندمنظوره برای تشخیص، مشاهده مشکل و درمان در همان جلسه است. پزشک مناسب‌ترین نوع را بر اساس وضعیت شما انتخاب و برنامه‌ریزی می‌کند.

آندوسکوپی چگونه انجام می‌شود؟

پیش از آندوسکوپی، بیمار معمولاً به واحد ویژه منتقل می‌شود. آرام‌بخش وریدی برای آرامش و به‌یادنماندن کار داده می‌شود و بیمار روی پهلوی چپ قرار می‌گیرد. برای آندوسکوپی فوقانی از دهان، محافظ پلاستیکی بین دندان‌ها می‌گذارند تا عبور آسان و دندان‌ها محافظت شوند. در صورت نیاز اسپری بی‌حس‌کننده موضعی گلو، رفلکس تهوع را کاهش می‌دهد.

در طول کار، آندوسکوپ آهسته پیش می‌رود و سطح داخلی اندام روی نمایشگر دیده می‌شود. مثلاً در گاستروسکوپی از ریشه زبان به مری و سپس معده و دوازدهه می‌رسد. دوربین نوک آندوسکوپ مخاط داخلی این اندام‌ها را دقیق نشان می‌دهد. تنفس در تمام مدت طبیعی ادامه دارد و آندوسکوپ مانع نفس‌کشیدن نمی‌شود؛ بیمار ممکن است فقط احساس پری گلو داشته باشد و معمولاً درد ندارد.

پزشک در صورت نیاز با ابزار باریک از داخل دستگاه، نمونه‌برداری می‌کند یا پولیپ را با حلقه ویژه اسنر می‌برد و خارج می‌کند. برای حرکت و دید بهتر در معده یا روده، کمی هوا از نوک دستگاه وارد می‌شود و دیواره اندکی متسع می‌گردد. پس از بررسی کامل، دستگاه آهسته بیرون کشیده و کار تمام می‌شود.

یک آندوسکوپی فوقانی گوارش (گاستروسکوپی) معمولاً در چند دقیقه، به‌طور میانگین 5-10 دقیقه، کامل می‌شود. کولونوسکوپی و آندوسکوپی تحتانی به علت طول روده کمی بیشتر، به‌طور میانگین 15-30 دقیقه، طول می‌کشند. پس از کار تا رفع اثر آرام‌بخشی پایش می‌شود و معمولاً همان روز مرخص می‌گردد.

انواع آندوسکوپی چیست؟

آندوسکوپی بر اساس ناحیه نام متفاوتی دارد. برای تقریباً هر اندام توخالی روش ویژه‌ای ساخته شده است. آندوسکوپی‌های گوارشی رایج‌ترین‌اند.

انواع اصلی و ناحیه بررسی:

جدول گستره کاربرد را نشان می‌دهد. پزشک بر اساس نوع و محل بیماری انتخاب می‌کند: گاستروسکوپی برای معده، کولونوسکوپی برای روده بزرگ، ERCP برای شک به مجاری صفرا و کپسول برای بررسی کل گوارش ممکن است مطرح شود.

کدام نوع آندوسکوپی چه زمانی استفاده می‌شود؟

هر روش آندوسکوپی در هر وضعیتی به کار نمی‌رود؛ هر یک اندیکاسیون یا کاربرد ویژه خود را دارد. در ادامه خلاصه شده است که انواع رایج آندوسکوپی در چه وضعیت‌هایی انتخاب می‌شوند:

• گاستروسکوپی: برای سوزش معده و رفلاکس طولانی، دشواری بلع، درد بالای شکم، استفراغ بی‌علت، شک به زخم یا سابقه خانوادگی سرطان معده انجام می‌شود. زخم، تحریک یا توده مری، معده و دوازدهه را نشان می‌دهد و در صورت نیاز نمونه می‌گیرند. مثلاً در بیمار بالای 45 سال با سوزش مداوم، برای یافتن زودهنگام سرطان معده یا مری بارت ممکن است توصیه شود.

• کولونوسکوپی: برای خونریزی روده بزرگ، تغییر دفع مانند یبوست یا اسهال تازه، خون مخفی یا آشکار مدفوع و کم‌خونی فقر آهن بی‌علت انجام می‌شود. همچنین برای غربالگری حتی بدون نشانه پس از سن معین توصیه می‌شود. به‌ویژه غربالگری کولون با کولونوسکوپی هر 5-10 سال برای همه بالای 45-50 سال در یافتن سرطان اولیه مهم است. با سابقه خانوادگی یا پولیپ قبلی، شروع زودتر و فاصله کمتر ممکن است لازم باشد.

• ERCP: اگر در سونوگرافی شکم یا ام‌آر‌آی، سنگ مجرای صفرا یا تنگی مجاری صفراوی یافت شود یا علت التهاب پانکراس (پانکراتیت) بررسی شود، ERCP انتخاب می‌شود. پاپیلای دهانه مجاری با کانول وارد می‌شود، ماده حاجب تزریق و فلوروسکوپی انجام می‌شود؛ هم‌زمان سنگ مسدودکننده با سبد ویژه خارج می‌شود. برای درمان‌هایی مانند استنت در تومور مجاری صفرا یا سر پانکراس نیز به کار می‌رود.

• سونوگرافی آندوسکوپیک (EUS): به‌ویژه برای توده پانکراس و اطراف مجرای صفرا در سونوگرافی یا سی‌تی، یا شک به تومور عمقی دیواره معده و مری استفاده می‌شود. اطلاعات غدد لنفاوی مجاور و عمق تومور را می‌دهد و نمونه‌برداری هدایت‌شده ممکن می‌شود. مثلاً در برجستگی دیواره معده می‌توان فهمید آیا منشأ زیرلایه‌ای دارد.

• آندوسکوپی کپسولی: برای خونریزی روده باریک توضیح‌داده‌نشده با روش‌های دیگر، کم‌خونی فقر آهن یا شک به کرون روده باریک استفاده می‌شود. کپسول بلعیده‌شده تصویر دقیق وسط روده باریک و نواحی دسترس‌ناپذیر به آندوسکوپ می‌دهد. برای ضایعه ناحیه‌ای که به علت طول روده دیده نمی‌شود مناسب است؛ مثلاً پس از بررسی طبیعی معده و کولون، می‌تواند پولیپ یا تومور منبع خونریزی مخفی در روده باریک را نشان دهد.

این مثال‌ها اهمیت روش مناسب در وضعیت مناسب را نشان می‌دهند. پزشک بر اساس نشانه، سن، خطر و بررسی دیگر تصمیم می‌گیرد. گاهی چند نوع پشت‌سرهم لازم می‌شوند؛ مثلاً پس از گاستروسکوپی طبیعی و ادامه شک، کپسول استفاده می‌شود.

آمادگی پیش از آندوسکوپی

برای دقیق‌ترین نتیجه و ایمنی، آمادگی پیش از کار لازم است و بسته به نوع کمی فرق دارد:

• رژیم و ناشتایی: در بیشتر انواع، معده باید خالی باشد. پیش از گاستروسکوپی معمولاً 6-8 ساعت ناشتایی کافی است. برای کولونوسکوپی از 1-2 روز پیش رژیم کم‌پسماند و عمدتاً مایع آغاز و با داروی پاک‌کننده ویژه، کولون کاملاً تخلیه می‌شود. این کار دید روشن و یافتن حتی ضایعه کوچک را ممکن می‌کند. صبح کار مصرف‌نکردن هر چیز حتی آب توصیه می‌شود، به‌ویژه برای بیهوشی عمومی.

• مصرف دارو: بیمار باید پزشک را از داروهای منظم آگاه کند. رقیق‌کننده خون مانند آسپرین، کلوپیدوگرل و وارفارین، در نمونه‌برداری یا برداشت پولیپ خطر خونریزی را بیشتر می‌کند؛ شاید قطع چند روز پیش با نظارت پزشک لازم باشد. پزشک درباره مصرف صبحِ داروی دیابت، فشار خون، قلب و بیماری مزمن دیگر نیز تصمیم می‌گیرد.

• همراه و رضایت: به علت آرام‌بخشی، باید یک همراه داشته باشید. چون پس از کار چند ساعت خواب‌آلودگی و حواس‌پرتی ممکن است باشد، رانندگی یا بازگشت تنها به خانه مناسب نیست. دندان مصنوعی، لنز و زیورآلات جداشدنی کنار گذاشته می‌شوند. بیمار یا نماینده قانونی پس از توضیح، رضایت‌نامه را امضا می‌کند.

• آمادگی‌های دیگر: گاهی پزشک بررسی اضافه می‌خواهد. در افراد دارای ضربان‌ساز، اختلال انعقاد یا COPD شدید، خطر بازبینی می‌شود. در صورت نیاز آنتی‌بیوتیک پیشگیرانه، مثلاً برای جلوگیری از عفونت در بیماری دریچه قلب، ممکن است داده شود. درباره عوارض تجربه قبلی آندوسکوپی یا بیهوشی نیز پرسیده می‌شود.

خلاصه: پیروی از دستور پزشک بسیار مهم است. کولونوسکوپی با روده ناپاک ممکن است تکرار شود یا در بیمار با معده پر به علت ایمنی لغو شود. بنابراین رژیم، تنظیم دارو و آمادگی دیگر را دقیق اجرا کنید.

مراقبت پس از آندوسکوپی

پس از پایان، گذر راحت از بهبود و توجه به نشانه عارضه احتمالی مهم است. نکات مراقبت پس از آندوسکوپی چنین‌اند:

• استراحت و همراه: پس از آرام‌بخشی خواب‌آلودگی و گیجی طبیعی است و معمولاً طی چند ساعت رفع می‌شود. بیمار در کلینیک استراحت و علائم حیاتی‌اش پایش می‌شود. پس از ترخیص نیز همان روز رانندگی و تصمیم مهم نداشته باشد و در صورت امکان در خانه استراحت کند. همراهی نزدیکان در آن روز ایمن‌تر است.

• شروع خوردن و نوشیدن: بلافاصله پس از کار، گلو ممکن است از بی‌حسی موضعی بی‌حس باشد. بنابراین حدود 1-2 ساعت هیچ چیز نخورید و ننوشید. سپس ابتدا آب یا مایع مشابه و اگر بلع مشکلی ندارد غذای سبک شروع می‌شود. معمولاً چند ساعت بعد تغذیه معمول ممکن است. پس از کولونوسکوپی برای کاهش ناراحتی گاز، در وعده اول از خوراک بسیار نفاخ پرهیز کنید.

• شکایت خفیف احتمالی: پس از کار ممکن است گلودرد خفیف، ناراحتی بلع یا نفخ و دل‌درد ناشی از گاز ایجاد شود. شایع‌اند و معمولاً طی چند ساعت خودبه‌خود رفع می‌شوند. به علت آرام‌بخش، سرگیجه خفیف یا خواب‌آلودگی نیز ممکن است ادامه یابد. مایعات کافی و استراحت به رفع سریع کمک می‌کنند.

• موارد نیازمند اطلاع پزشک: به‌ندرت نشانه جدی‌تر ممکن است رخ دهد. در هر یک از موارد زیر، بی‌درنگ به پزشک مراجعه کنید:

  • شدید یا برطرف‌نشدنِ درد شکم یا درد سینه،
  • شدیدبودنِ تهوع یا استفراغ، به‌ویژه استفراغ خونی
  • مدفوع قیرمانند و تیره‌رنگ که می‌تواند نشانه خونریزی گوارش باشد،
  • تب و لرز، با احتمال عفونت،
  • تنگی نفس یا بدترشدن دشواری بلع.
    اینها ممکن است نشانه عارضه نادر باشند و نباید نادیده گرفته شوند.

• بازگشت به زندگی معمول: اگر فقط آرام‌بخشی بوده، معمولاً روز بعد زندگی کاملاً عادی ممکن است. تحریک گلو طی 1-2 روز خوب می‌شود. پس از پولیپ یا نمونه‌برداری، پزشک ممکن است پرهیز موقت از بار سنگین، رقیق‌کننده خون یا رژیم ویژه توصیه کند. رعایت آنها خطر را کم می‌کند.

پس از کار دوره کوتاه استراحت و توجه به حال خود وجود دارد. بیشتر بیماران همان روز بدون مشکل به خانه و فعالیت روزمره برمی‌گردند. پزشک نکات را می‌گوید و رعایت هشدارها کافی است.

خطرهای آندوسکوپی چیست؟

عموماً ایمن است، اما مانند هر مداخله پزشکی خطرهایی هرچند بسیار کم دارد. عوارض آندوسکوپی از نادرتر به شایع‌تر چنین‌اند:

• سوراخ‌شدن اندام: از نادرترین و جدی‌ترین عوارض است. احتمال بسیار کمی برای پارگی دیواره مری، معده یا روده وجود دارد. چون ممکن است جراحی فوری لازم شود، درد شدید، تب یا سفتی شکم پس از کار باید فوراً گزارش شود. خوشبختانه در دست پزشک باتجربه احتمال بسیار کم و کمتر از یک در هزار است.

• واکنش بیهوشی یا آرام‌بخشی: واکنش حساسیتی، مهار تنفس یا اختلال ریتم به دارو ممکن است به‌ندرت ایجاد شود. تیم بیهوشی علائم حیاتی را پیوسته پایش می‌کند. به‌ویژه در بیماری شدید قلب و ریه خطر کمی بیشتر است و کار باید حتماً در مرکز مجهز انجام شود.

• عفونت: ابزار برای هر بیمار استریل‌سازی سطح بالا می‌شود؛ بنابراین خطر عفونت بسیار پایین است. با مداخله اضافه مانند برداشتن پولیپ یا استنت صفرا خطر کمی بیشتر می‌شود. عفونت معمولاً جزئی و با آنتی‌بیوتیک درمان‌شدنی است. اگر پزشک خطر بالا بداند، آنتی‌بیوتیک پیشگیرانه می‌دهد.

• خونریزی: آندوسکوپی صرفاً تصویربرداری خونریزی ایجاد نمی‌کند، اما نمونه‌برداری یا برداشتن پولیپ ممکن است خونریزی کوچک ایجاد کند که اغلب خودبه‌خود یا آندوسکوپیک متوقف می‌شود. در 24 ساعت نخست، خلط کمی خونی پس از نوع فوقانی یا خون اندک مدفوع پس از کولونوسکوپی ممکن است از رگ کوچک باشد. خونریزی فزاینده نیازمند پزشک است.

• عوارض خفیف: بیشتر اثر گذرای مورد انتظار پس از کارند تا عارضه، و شایع‌اند. درد یا بی‌حسی گلو, نفخ و گاز شکم یا درد گرفتگی‌مانند و بر اثر آرام‌بخشی، سردرد خفیف و گیجی در این گروه‌اند. معمولاً طی چند ساعت رفع می‌شوند و آسیب دائمی ندارند. بیشتر بیماران روز بعد کاملاً طبیعی‌اند.

عارضه جدی بسیار نادر است و فایده معمولاً از خطر بیشتر است. انجام توسط متخصص گوارش باتجربه و شرایط مناسب خطر را کم می‌کند. پزشک فایده و خطر توصیه را توضیح می‌دهد؛ نگرانی خود را با او در میان بگذارید.

آندوسکوپی و سرطان: آیا در تشخیص زودهنگام نقش دارد؟

یکی از حیاتی‌ترین کاربردها، تشخیص زودهنگام و حتی پیشگیری از سرطان است. به‌ویژه در سرطان گوارش، هم در تشخیص و هم درمان نقش مهم دارد:

• امکان تشخیص زودهنگام: سرطان گوارش، به‌ویژه سرطان معده و کولون، در مرحله اولیه معمولاً نشانه ندارد. حتی تومور بسیار کوچک بی‌علامت را می‌توان با آندوسکوپی یافت. مثلاً ضایعه چندمیلی‌متری در گاستروسکوپی فرد با شکایت خفیف ممکن است سرطان اولیه معده باشد و با نمونه‌برداری فوری روشن شود. در واقع آندوسکوپی یکی از مؤثرترین روش‌های تشخیص سرطان معده است، زیرا کوچک‌ترین ناهنجاری قابل‌دیدن را مشخص و نمونه‌برداری همان لحظه را ممکن می‌کند. تشخیص زودهنگام شانس و موفقیت درمان را چندبرابر می‌کند.

• یافتن ضایعات پیش‌سرطانی: سرطان معمولاً ناگهانی ظاهر نمی‌شود؛ ابتدا با ضایعه خوش‌خیمی مانند پولیپ آغاز و به‌مرور سرطانی می‌شود. آندوسکوپی روش اصلی یافتن پیش‌سرطان است. برداشت پولیپ روده در کولونوسکوپی از سرطان آینده جلوگیری می‌کند. مطالعات کاهش محسوس مرگ کولون با غربالگری منظم را نشان می‌دهند، زیرا کولونوسکوپی امکان تشخیص زودرس و حتی پیشگیری پیش از ایجاد سرطان را می‌دهد و پولیپ پیش از سرطانی‌شدن برداشته می‌شود.

• برنامه‌های غربالگری: در جمعیت پرخطر، آندوسکوپی غربالگری می‌تواند سرطان را پیش از بروز شناسایی کند. مثلاً برای غربالگری سرطان کولون کولونوسکوپی از 45-50 سالگی توصیه می‌شود و بار اجتماعی بیماری را کم می‌کند. در ژاپن و کشورهای دارای سرطان معده شایع، گاستروسکوپی دوره‌ای بالای سن معین، سرطان را زود می‌یابد. در ترکیه نیز برای سابقه خانوادگی یا عامل خطر، پزشک ممکن است آندوسکوپی پیشگیرانه توصیه کند.

• نمونه‌برداری و آسیب‌شناسی: نقش دیگر، امکان نمونه‌برداری هدفمند است؛ ناحیه مشکوک مستقیم دیده می‌شود و چند میلی‌متر مربع بافت برای آسیب‌شناسی می‌گیرند تا سرطان و نوع آن قطعی شود. اگر اولیه باشد، امکان برداشت کامل آندوسکوپیک نیز ارزیابی می‌شود. آندوسکوپی از روش‌های استاندارد طلایی تأیید تشخیص سرطان است.

• درمان آندوسکوپیک: برخی سرطان‌های اولیه را می‌توان کاملاً آندوسکوپیک درمان کرد. EMR یا برداشت مخاطی و ESD یا تشریح زیرمخاطی، تومور اولیه معده و روده را بدون جراحی خارج می‌کنند. با چاقو و ابزار ویژه، بافت تومور بریده و یکپارچه خارج می‌شود. در مورد مناسب، برای بیمار آسان‌تر و با حفظ اندام، کیفیت زندگی بالا می‌ماند.

نتیجه: آندوسکوپی برای تشخیص زودهنگام و پیشگیری از سرطان ابزاری ضروری است. با کولونوسکوپی می‌توان مانع سرطانی‌شدن پولیپ شد یا با گاستروسکوپی سرطان بسیار اولیه معده را یافت و درمان کرد. توصیه پزشک برای شک به سرطان یا غربالگری، فرصت یافتن زودهنگام و آسودگی خاطر است. درمان سرطان زودرس نسبت به دیررس بسیار موفق‌تر و آسان‌تر است.

پرسش‌های متداول

آیا آندوسکوپی دردناک یا دشوار است؟
خیر، آندوسکوپی معمولاً برای بیمار دردناک نیست. با آرام‌بخش پیش از کار، بیمار چرت می‌زند یا کاملاً می‌خوابد و کار را به یاد نمی‌آورد. اسپری بی‌حسی گلو ناراحتی عبور ابزار را کم می‌کند. بنابراین در طول آندوسکوپی بیماران معمولاً دردی حس نمی‌کنند. فقط پس از آن تحریک خفیف گلو یا احساس گاز شکم ممکن است رخ دهد و زود رفع شود.

آندوسکوپی چقدر طول می‌کشد؟
مدت به نوع کار و ناحیه بستگی دارد. آندوسکوپی فوقانی (گاستروسکوپی) اغلب در زمانی کوتاه، حدود 5 دقیقه، کامل می‌شود. کولونوسکوپی چون همه روده بزرگ را می‌بیند، معمولاً 15-20 دقیقه است. با برداشت هم‌زمان پولیپ ممکن است به نیم ساعت نزدیک شود. پس از استراحت و رفع آرام‌بخشی مرخص می‌شوید. با آمادگی و بازیابی چند ساعت در بیمارستان می‌مانید، اما زمان فعال چند دقیقه است.

چه زمانی پس از آندوسکوپی می‌توانم غذا بخورم؟
پس از کار توصیه می‌شود حدود 2 ساعت چیزی نخورید و ننوشید. تا رفع کامل آرام‌بخشی و بی‌حسی گلو صبر کنید. سپس با آب، آبمیوه و چای شروع و بعد غذای سبک بخورید. در گلودرد خفیف پس از گاستروسکوپی، روز اول غذای نرم خوب است. پس از کولونوسکوپی با غذای سبک و غیرنفاخ شروع کنید. معمولاً چند ساعت بعد تغذیه معمول ممکن است، مگر پزشک خلاف آن توصیه کند.

آیا نتیجه فوری است و چه زمانی می‌فهمم؟
پزشک یافته‌ها را بلافاصله پس از پایان می‌گوید. بسیاری از تشخیص‌ها از تصویر فوراً ممکن‌اند؛ مثلاً زخم یا پولیپ را توضیح می‌دهد. اما اگر نمونه‌برداری شده باشد، برای تشخیص قطعی باید منتظر آسیب‌شناسی بود. نتیجه معمولاً طی 1-2 هفته آماده می‌شود. سپس در ویزیت، نتیجه و برنامه درمان روشن می‌شود. یافته دیداری فوری است، ولی بررسی میکروسکوپی زمان می‌خواهد.

آیا سن مشخصی برای آندوسکوپی وجود دارد؟
در صورت نیاز در هر سنی حتی کودکی ممکن است، اما برای غربالگری و معاینه معمول در میانسالی و بالاتر بیشتر انجام می‌شود. سازمان جهانی بهداشت و بسیاری متخصصان شروع کولونوسکوپی را پس از 45-50 سالگی حتی بدون شکایت توصیه می‌کنند. برای غربالگری سرطان معده در ترکیه سن معمول مشخصی نیست، اما گاستروسکوپی به‌ویژه بالای 50 سال با عامل خطر ممکن است پیشنهاد شود. سابقه خانوادگی سرطان گوارش شروع زودتر می‌طلبد. سن به‌تنهایی اندیکاسیون نیست، اما غربالگری با افزایش سن می‌تواند نجات‌بخش باشد.