آیا عود زودرس یا دیررس سرطان پستان تفاوتی دارد؟

در سرطان پستان، جامعترین مطالعه تاکنون برای بررسی اثر عود دیررس بر مرگ، ارزیابی عوامل پیشبینی سیر بیماری و مقایسه بقای پس از عود دیررس و زودرس نشان داد زنان با عود دیررس، نسبت به زنان با عود زودرس سیر بیماری بهتری دارند.
یادداشت: عود دیررس به بازگشت سرطان دستکم 10 سال پس از تشخیص گفته میشود.
گزارش این مطالعه دانمارک را پروفسور دکتر Deirdre P. Cronin-Fenton و تیمش در 16 فوریه 2022 در Journal of Clinical Oncology منتشر کردند.
- موضوع مرتبط: کدام سرطانها با چه میزانی عود میکنند؟
نویسندگان نوشتند اکنون در کشورهای اسکاندیناوی %72 تا %83 زنان سرطان پستان پس از تشخیص و درمان نخست، دستکم 10 سال زندهاند؛ اما درباره سیر بلندمدت بیماری اطلاعات کمی هست. دادههای قبلی این گروه درباره بقای بدون بیماری 10 ساله در 20.315 زن نشان داد فراوانی تجمعی عود در فاصله 10 تا 32 سال، %17 بود. خطر عود دیررس در زنان دارای تومور گیرنده استروژن (ER) مثبت و درگیری غدد لنفاوی، بیشترین بود.
چرا سرطان ممکن است دیر عود کند؟
گمان میرود عود دیررس از میکرومتاستاز، یعنی کانونهای بسیار کوچک انتشار سرطان، یا سلولهای خفته سرطانی باشد که دوباره فعال و تکثیر میشوند.
سرطان کمخطر از پرخطر کمتر دوباره فعال میشود. سرطان ER مثبت و سرطان ER منفی کمخطر ممکن است خواب طولانیتری داشته باشند. احتمالاً این رفتار زیستی کمتهاجمیتر، پس از عود پستان نیز سیر آهستهتر بیماری را تقویت میکند.
- موضوع مرتبط: نشانههای متاستاز سرطان پستان؛ به چه چیز توجه کنیم؟
مطالعات کمی بقای پس از عود دیررس پستان را بررسی کردهاند؛ بهویژه هیچ مطالعهای اثر احتمالی عوامل پیشبینی سیر بیماری پس از عود در 10 سال بعد از تشخیص را بر مرگ بررسی نکرده است.
ازاینرو پژوهشگران دانمارکی مطالعه همگروهی جمعیتمحور انجام دادند تا اثر عود دیررس بر مرگ اختصاصی سرطان پستان و مرگ به همه علتها را بسنجند. ویژگیهای تومور اولیه، محل ظهور عود دیررس و درمان را از میان عوامل احتمالی پیشآگهی (پیشبینی سیر بیماری) ارزیابی کردند. همچنین بقای پس از عود دیررس سرطان پستان را با بقای پس از عود زودرس سرطان پستان مقایسه کردند.
تیم از پایگاه گروه سرطان پستان دانمارک و دیگر پایگاههای سراسری، زنانی را یافت که بین 2004 و 2018 عود زودرس یا دیررس داشتند و 6 ماه پس از عود زنده بودند. تا مرگ از سرطان پستان، مرگ از علت دیگر، 10 سال یا 31 دسامبر 2018، هرکدام زودتر رخ داد، پیگیری شدند. میزان مرگ در هر 1000 نفرـسال و مرگ تجمعی سرطان پستان، برای عود زودرس و دیررس و بر پایه ویژگیهای تومور اولیه و عود دیررس محاسبه شد.
نتایج
- از 2.004 بیمار با عود دیررس، 721 نفر از سرطان پستان درگذشتند؛ میانه بقا 10 سال بود. میزان مرگ در هر 1.000 نفرـسال 84.8 و مرگ تجمعی 10 ساله %50 بود.
- میان 1.528 بیمار با عود زودرس، با میانه بقای 4 سال، تعداد 1.092 مرگ از سرطان پستان رخ داد؛ میزان مرگ در هر 1.000 نفرـسال 173.9 و مرگ تجمعی 10 ساله %72 بود.
- تیم در عود دیررس نسبت به زودرس، خطر مرگ اختصاصی سرطان پستان را %28 کمتر دید (HR 0,72؛ فاصله اطمینان %95 از 0,62 تا 0,85).
- موارد همراه با خطر مرگ بیشتر پس از عود دیررس چنین بود: مرحله پیشرفته تومور اولیه، متاستاز دوردست، درمان کمکی برای عود ناحیهای و درمان سیستمیک برای عود دوردست.
- موارد همراه با خطر مرگ کمتر پس از عود دیررس چنین بود: جراحی حفظ پستان در تشخیص نخست، عود ناحیهای بهجای متاستاز دوردست، و عود دیررس پس از جراحی عود.
در نتیجه، عود دیررس در مقایسه با زودرس با سیر مطلوبتر همراه بود. محل بیماری عودکرده، یعنی محدود یا گستردهبودن آن، عامل اصلی پیشبینی مرگ ناشی از سرطان پستان بود. چون عود دیررس کمتهاجمیتر و با سیر بهتر از زودرس مرتبط است، این یافته ممکن است تا حدی به بیماران اطمینان دهد و بر کیفیت زندگی پس از عود اثر بگذارد. پژوهشهای آینده باید زیستشناسی عود زودرس و دیررس را از هم متمایز کنند.
نکته دیگر برای این بیماران، داروهایی است که حوالی پایان مطالعه در 2018 رواج یافتند و به زندگی مبتلایان پستان کمک مهمی کردند؛ یعنی داروهای سرطان از گروه CDK 4/6. طبیعتاً اثر این داروهای تحولآفرین در سالهای پیگیری مطالعه سنجیده نشده است.
مطالعه با کمکهزینه انجمن سرطان دانمارک حمایت شد.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.