آیا می‌توان با ورزش منظم عوارض درمان مهار هورمون در سرطان پروستات را کاهش داد؟

در مطالعه‌ای که اخیراً منتشر شد مشاهده گردید ورزش منظم در بیماران سرطان پروستات پیشرفته تحت درمان مهار هورمون ایمن است و اثرهای مثبتی بر قدرت عضله، عملکرد جسمی، ترکیب چربی بدن، دستگاه تنفسی و ضعف دارد.

سرطان پروستات پس از سرطان پوست شایع‌ترین سرطان مردان و پس از سرطان ریه، سرطانی با بیشترین مرگ‌ومیر در آن‌هاست. هرچند درمان پروستات بر اساس مرحله متفاوت است، درمانی که اغلب در مرحله پیشرفته استفاده می‌شود، مهار هورمون (آندروژن) است.

مطالعات فراوان نشان داده‌اند درمان مهار هورمون، پیشرفت و رشد تومور را کند می‌کند و کمک مهمی به طول عمر می‌کند. اما عوارضی نیز دارد. زیرا در این درمان هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) که نقش آن‌ها در ایجاد و پیشرفت سرطان پروستات شناخته شده مهار می‌شوند؛ این هورمون‌ها با وظایفی مانند رشد عضله، تعادل چربی، معدنی شدن استخوان، ساخت سلول‌های خون، عملکرد جنسی و تولیدمثل، جایگاه مهمی در سلامت مردان دارند. بنابراین با مهار هورمون ممکن است عوارضی مانند افزایش خطر شکستگی، پوکی استخوان، دیابت، چاقی، کم‌خونی، بیماری قلبی و برخی بیماری‌های متابولیک، ضعف و اختلال عملکرد جنسی دیده شود.

پس هنگام درمان بیماران با این روش، پیشگیری یا کاهش هرچه بیشتر این عوارض برای کیفیت زندگی بسیار مهم است. ورزش راهبرد بالقوه‌ای برای کاهش عوارض است؛ زیرا در سالمندان سالم خطر مشکلاتی مانند پوکی استخوان، شکستگی، بیماری قلبی، دیابت و چاقی را کاهش می‌دهد و برای قدرت عضله، تعادل چربی و سلامت روان فواید جدی دارد.

به همین دلیل مطالعه‌ای که اخیراً منتشر شد بررسی کرد آیا با برخی ورزش‌ها در بیماران دریافت‌کننده مهار هورمون می‌توان عوارض درمان را کاهش داد. در این پژوهش که داده‌های 14 مطالعه جداگانه را شامل می‌شد، روش ارزیابی، تحلیل و گردآوری مطالعات قبلی (مرور نظام‌مند) استفاده شد. در این مطالعات بیماران تحت مهار هورمون بر اساس ورزش منظم یا عدم آن ارزیابی شدند. در نتیجه مشخص شد ورزش منظم در این بیماران ایمن است و بر قدرت عضله، عملکرد جسمی، ترکیب چربی بدن، دستگاه تنفس و ضعف اثر مثبت دارد.

در نتیجه مهار هورمون به علت کمک به بقا در مردان مبتلا به سرطان پروستات پیشرفته ضروری است. اما به حداقل رساندن عوارض احتمالی هنگام درمان نیز برای کیفیت زندگی بسیار اهمیت دارد. بر اساس این مطالعه ورزش در این زمینه هم سود جدی دارد و اجرای برنامه‌های مختلف ورزش در بیماران سرطان پروستات پیشرفته رویکرد بسیار مفیدی خواهد بود.