آیا سرطان تیروئید واقعاً سرطان خوبی است؟

سرطان تیروئید، به‌ویژه نوع پاپیلاری آن، سال‌هاست بیماری‌ای نامیده می‌شود که «سرطان خوب» است؛ زیرا معمولاً درمان‌پذیر است و با نرخ بقای بالا شناخته می‌شود. اما پژوهش‌های تازه، تجربه‌های متخصصان سلامت و بازخورد بیماران مطرح می‌کنند که دیگر نباید این اصطلاح را به کار برد. آیا واقعاً باید سرطان تیروئید را «خوب» دانست؟ در این نوشته، واقعیت‌های پشت این برداشت نادرست و دشواری‌های بیماران را به‌تفصیل بررسی می‌کنیم.

سرطان پاپیلاری تیروئید چیست؟

سرطان پاپیلاری تیروئید شایع‌ترین نوع سرطان تیروئید است و حدود 70-80% کل این سرطان‌ها را تشکیل می‌دهد. به گفتهٔ انجمن تیروئید آمریکا (ATA)، این نوع سرطان معمولاً آهسته رشد می‌کند و حتی در صورت انتشار به غدد لنفاوی، «به‌طور کلی پیش‌آگهی، یعنی سیر بیماری، بسیار خوبی» دارد. این چشم‌انداز مثبت باعث می‌شود بسیاری از پزشکان این سرطان را «سرطان خوب» یا «بهترینِ بدها» بنامند. اما این توصیف می‌تواند تجربهٔ واقعی بیماران را نادیده بگیرد.

سرطان پاپیلاری تیروئید: مزایا و معایب مفهوم «سرطان خوب»

Thyroid نام مجله‌ای است که در 2017 پژوهش Reese W. Randle و همکارانش را با عنوان «Papillary Thyroid Cancer: The Good and Bad of the 'Good Cancer'» منتشر کرد. بر اساس این مطالعه، بیشتر بیماران مبتلا به سرطان پاپیلاری تیروئید در سایهٔ تصور «سرطان خوب» احساسات آمیخته‌ای دارند. در پژوهش، 31 بیمار دارای سابقهٔ سرطان پاپیلاری تیروئید بررسی شدند و 94% آن‌ها (n=29) گفتند که در روند تشخیص با این اصطلاح روبه‌رو شده‌اند.

بیماران بیان کردند که معمولاً مفهوم «سرطان خوب» را از پزشکان، اینترنت، دوستان یا برداشت‌های کلی دربارهٔ سرطان‌های دیگر شنیده‌اند. اگرچه این نگاه خوش‌بینانه در ابتدا پذیرش تشخیص را برایشان آسان‌تر می‌کرد، با گذشت زمان احساس کردند این اصطلاح تجربهٔ سرطان آن‌ها را کوچک می‌شمارد. عبارت‌هایی مانند «فقط سرطان تیروئید است» یا «سرطانی بی‌اهمیت» نگرانی‌های بیماران را بی‌اعتبار می‌کنند و بار روانی سرطان را دست‌کم می‌گیرند. بیماران شرکت‌کننده در مطالعه تأکید کردند که هر نوع سرطان وضعیتی جدی است و تعبیر «سرطان خوب» مبارزهٔ واقعی آن‌ها را به‌طور کامل بازتاب نمی‌دهد.

نتایج پژوهش نشان می‌دهند بیماران سرطان پاپیلاری تیروئید در کنارآمدن با تصور «سرطان خوب» دشواری دارند. اگرچه پزشکان برای آرام‌کردن بیماران بر نتایج مثبت تأکید می‌کنند، این رویکرد ممکن است ناخواسته اثر سرطان بر زندگی آن‌ها را بی‌اعتبار کند.

اثر گمراه‌کنندهٔ تعریف «سرطان خوب»

دکتر Fiona Schulte، روان‌شناس دانشگاه Calgary کانادا، بیان می‌کند بسیاری از پزشکان برای آرام‌کردن بیماران از اصطلاح «سرطان خوب» استفاده می‌کنند. اما Schulte می‌گوید این اصطلاح دشواری‌های جسمی و روانی بیماران را کوچک می‌شمارد. او می‌گوید: «درمان برای بیشتر بیماران تنها آغاز سفری طولانی و دشوار است». اگرچه سرطان تیروئید می‌تواند با موفقیت درمان شود، جراحی و دیگر روندهای درمانی ممکن است پیامدهای جدی بلندمدت داشته باشند. بخش مهمی از بیماران در بازگشت به زندگی پس از درمان دشواری دارند و ناچارند با اثرات طولانی‌مدت کنار بیایند.

تجربهٔ بیماران: حمایت یا کوچک‌شمردن؟

دکتر Miranda Fidler-Benaoudia از دانشگاه Calgary، در مطالعه‌ای روی افرادی که در سن پایین تشخیص سرطان تیروئید گرفته بودند، دریافت که بیشتر بیماران از اصطلاح «سرطان خوب» ناراحت هستند. بیماران احساس کرده‌اند که این اصطلاح دشواری‌های آن‌ها و جدیت تشخیص را کوچک می‌شمارد. کم‌شدت‌تربودن روند درمان، مبارزهٔ عاطفی و جسمی آن‌ها را بی‌اعتبار نمی‌کند. Emma Stevens که در 19 سالگی تشخیص سرطان تیروئید گرفت، تجربه‌ای مشابه داشته است. Stevens دربارهٔ گمراه‌کننده‌بودن عبارت‌هایی مانند «فقط سرطان تیروئید است» یا «این سرطان آسانی است» صحبت می‌کند. او بر اثرات منفی این عبارت‌ها بر بیماران تأکید می‌کند و می‌کوشد حساسیت مردم را نسبت به این موضوع بیشتر کند.

اثرات سرطان تیروئید که زندگی را تغییر می‌دهند

سرطان پاپیلاری تیروئید معمولاً با جراحی درمان می‌شود. در بعضی بیماران پس از جراحی، درمان با ید رادیواکتیو (RAİ) انجام می‌شود. اما این روش‌ها می‌توانند برخی مشکلات بلندمدت سلامت ایجاد کنند. دکتر Caitlin P. McMullen از مرکز سرطان Moffitt می‌گوید علاوه بر برداشت کامل تیروئید (تیروئیدکتومی کامل) یا بخشی از آن (لوبکتومی)، ممکن است برداشت غدد لنفاوی نیز لازم باشد. پس از این جراحی‌ها، بسیاری از بیماران ناچارند تا پایان عمر درمان جایگزینی هورمون تیروئید دریافت کنند و به آزمایش خون و تصویربرداری منظم نیاز دارند.

McMullen توجه می‌دهد که بیماران ممکن است به دلیل آزمایش‌ها، داروها و پیگیری‌های منظم دچار دشواری مالی شوند. عوارض پس از جراحی نیز می‌توانند کیفیت زندگی را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهند. این عوارض شامل فلج تار صوتی، کم‌کاری پاراتیروئید و عوارض درمان RAI هستند. پس از درمان ممکن است مشکلاتی مانند تغییر صدا، دشواری بلع، اختلال تعادل کلسیم و خشکی دهان ایجاد شوند. بیماران حتی اگر کاملاً از سرطان رها شده باشند، ناچارند با این اثرات بلندمدت کنار بیایند.

نگاهی انتقادی به تصور «سرطان خوب»: تجربهٔ سرطان تیروئید در سن پایین

در پژوهشی که در 18 سپتامبر 2024 در مجلهٔ Supportive Care in Cancer با عنوان «No such thing as good cancer» منتشر شد، تجربهٔ افرادی که در سن پایین تشخیص سرطان تیروئید گرفته بودند، گمراه‌کننده‌بودن تصور «سرطان خوب» را نشان می‌دهد. در پژوهش مشخص شد 36 فرد با تشخیص سرطان تیروئید (83% شرکت‌کنندگان زن بودند، میانهٔ سن هنگام تشخیص: 37,1 سال)، اثرات جسمی و عاطفی مادام‌العمر را تجربه کرده‌اند.

شرکت‌کنندگان بیان کردند که توصیف سرطان تیروئید به‌عنوان «خوب» باعث می‌شد احساس کنند تجربهٔ سرطان و جدیت تشخیص آن‌ها کوچک شمرده می‌شود. به‌ویژه گفتند که پس از تشخیص در نظام سلامت احساس گم‌گشتگی داشته‌اند و به دلیل تعریف «سرطان خوب» به خدمات حمایتی لازم دسترسی پیدا نکرده‌اند. بر اساس نتایج پژوهش، کمبود ارتباط و اطلاع‌رسانی در روند سرطان می‌تواند بر تصمیم‌های درمانی بیماران اثر منفی بگذارد و سازگاری پس از سرطان را دشوار کند.

اطلاع‌رسانی و آموزش بیماران

متخصصان تأکید می‌کنند پزشکان باید هنگام توضیح تشخیص سرطان تیروئید به بیماران، دقت بیشتری داشته باشند. پژوهش دکتر Susan C. Pitt نشان داد که ترس عمومی بیماران از سرطان، با نگرانی از عود ترکیب می‌شود و به استرس روانی و افت کیفیت زندگی می‌انجامد. Pitt می‌گوید برداشت بیماران از تشخیص می‌تواند بر تصمیم درمانی آن‌ها اثر بگذارد و این برداشت در بعضی موارد به درمان بیش‌ازحد منجر شود.

مجهزکردن بیماران به اطلاعات درست، هم به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر دربارهٔ درمان کمک می‌کند و هم ترس و اضطراب غیرضروری را کاهش می‌دهد. دکتر Caitlin McMullen می‌گوید به‌جای گفتن «سرطان خوب» به بیماران، اطلاع‌رسانی تفصیلی و پاسخ‌دادن به پرسش‌هایشان می‌تواند آرامش بیشتری به آن‌ها بدهد.

نتیجه‌گیری: چیزی به نام «سرطان خوب» وجود ندارد

در نتیجه، اگرچه سرطان تیروئید با گزینه‌های درمانی موفق و نرخ بقای بالا شناخته می‌شود، می‌تواند اثرات جدی و طولانی‌مدتی بر زندگی بیماران بگذارد. اصطلاح «سرطان خوب» این دشواری‌ها را نادیده می‌گیرد و تجربهٔ بیماران را کوچک می‌شمارد. متخصصان توصیه می‌کنند پزشکان به‌جای این اصطلاح، با رویکردی همدلانه‌تر و شخصی‌سازی‌شده با بیماران خود روبه‌رو شوند. سرطان همواره تجربه‌ای آسیب‌زا است و هر نوع سرطان دشواری‌های متفاوتی به همراه دارد. آنچه بیماران در این روند بیش از همه نیاز دارند، دریافت اطلاعات درست، حمایت و همدلی است.