درمان سندرم X شکننده، از علل ناتوانی ذهنی، و Huntington با Crispr cas9

فناوریای که یکی از مهمترین کشفهای قرن دانسته میشود، یعنی فناوری crispr cas9 هر روز پیشرفتهای تحولآفرینی در درمان بیماریها ارائه میکند. بیایید تازهترین پیشرفتهای CRISPR/CAS9 را بررسی کنیم.
1. با Crispr درمان مؤثری علیه بیماری Huntigton ساخته شد
بیماری Huntington از جهشهای ایجادشده در ژن huntingtin ناشی میشود. توالیهای تکرارشونده CAG در این ژن، مانع عملکرد سالم آن میشوند. در نتیجه تجمع پروتئین Huntingtin با محتوای بالای پلیگلوتامین در سلولهای مغز، نورونها آسیب دیده و از بین میروند. نخستین علائم این بیماری تحلیلبرنده عصبی که تاکنون درمانی برای آن یافت نشده و از مادر یا پدر بهصورت ارثی (اتوزومال غالب) منتقل میشود، در سنین 35-44 سالگی ظاهر میشوند. در این سنین، فرد حامل معمولاً صاحب فرزند شده و ژن huntingtin جهشیافته را به فرزند خود منتقل کرده است. بیماری طول عمر انسان را دستکم 20 و بهطور میانگین حدود 35 سال کوتاه میکند.
پژوهشگران موفق شدند توالیهای تکرارشونده CAG را در ژن HTT با دقت و با استفاده از سامانه crispr cas9 بردارند. در پژوهش از سلولهای گرفتهشده از بیماران Huntington استفاده شد. این روش ابداعشده در مطالعات آزمایشگاهی بسیار ایمن یافت شد. برنامهریزی شده است بهزودی مطالعات بالینی آغاز شوند.
2. درمان سندرم X شکننده، مهمترین علت ناتوانی ذهنی در مردان، با crispr
سندرم X شکننده از جهشی در ژن FMR1 واقع بر کروموزوم X ناشی میشود. از هر 3600 نوزاد پسر، 1 نفر سندرم X شکننده دارد. در افراد دارای این سندرم مشکلات شبیه اوتیسم و بیشفعالی مشاهده میشود. همچنین شکل مشخص چهره (صورت کشیده و گوشهای بزرگ)، هیپوتونی عضلات و بیضههای بزرگ دیده میشوند. در اثر تغییر در ژن FMR1، جهشایجادشده، پروتئینی که توسط ژن FMR1 کدگذاری میشود تولید نمیگردد. فقدان این پروتئین در رشد مغز موجب تحریک بیشازحد نورونها و ایجاد بیماری میشود. در حال حاضر درمانی برای سندرم X شکننده وجود ندارد.
اخیراً مطالعات بهویژه بر استفاده از crispr در درمان بیماریهای عصبی متمرکز شده بودند. پژوهشگران مؤسسه Whitehead برای نخستین بار موفق شدند با crispr ژن آسیبدیده عامل سندرم X شکننده را سالم کنند. این پژوهش در فوریه 2018 در مجله Cell منتشر شد. در پژوهش، مولکولهای متیلاسیون موجود در توالیهای تکرارشونده CGG ژن FMR1 با روش crispr cas9 برداشته شدند.
بر اساس نتایج پژوهش،
- حذف متیلاسیون موجود در نواحی مشخص ژن FMR1 با Crispr cas9، موجب فعال شدن دوباره ژن FMR1 شد.
- وقتی نورونهایی که به کمک ژن FMR1 سالم شده بودند به مغز موش پیوند زده شدند، مشاهده شد نورونها ساختار سالم خود را حفظ کردند.
این مطالعه نشان میدهد سندرم X شکننده را میتوان با crispr درمان کرد. باید با تأکید گفت که این درمان هنوز در محیط آزمایشگاهی آزموده شده است. پس از بررسی ایمنی و اثربخشی درمان در مطالعات بالینی انسانی، در بالین استفاده خواهد شد.
منابع
Rescue of Fragile X Syndrome Neurons by DNA Methylation Editing of the FMR1 Gene.
Cell Şubat 2018.
2. Magdalena Dabrowska ve ark.
Precise Excision of the CAG Tract from the Huntingtin Gene by Cas9 Nickases.
Front. Neurosci., Şubat 2018
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.