پیوند قرنیه 1905 – دوباره چشم گشودن به جهان

LIFE در شماره ژوئیه 1946 خود چنین نوشت: «صدها آمریکایی که زمانی نابینا بودند، امروز به لطف چشم‌های افرادی که جان باخته‌اند می‌بینند... نابینایی به علت‌های جزئی ناشی از آسیب قرنیه، هنگامی که بقیه چشم سالم است، همواره به‌ویژه تحمل‌ناپذیر به نظر رسیده است.»

قرنیه، سطح شفاف و گنبدی‌شکل جلوی عنبیه و مردمک چشم است و آسیب آن ممکن است باعث نابینایی شود. قرنیه مسئول بخش عمده «قدرت تمرکز» چشم است. 

امروزه، کراتوپلاستی‌ها نام دیگر پیوند قرنیه هستند که می‌توانند بینایی را بازگردانند. همچنین از شایع‌ترین و موفق‌ترین شکل‌های پیوند بافت جامد شده‌اند. هنگام پیوند، گاهی قرنیه آسیب‌دیده با تریفین (ابزاری شبیه قالب دایره‌ای برش شیرینی) برداشته می‌شود و قرنیه فردی که به‌تازگی جان باخته است در جای آن قرار می‌گیرد.

در سال 1905، چشم‌پزشک اتریشی Eduard Zirm پیوند موفق قرنیه انسانی را برای کارگری به نام Alois Glogar انجام داد؛ احتمالاً نخستین پیوند موفق از فردی به فرد دیگر بود. Alois Glogar کارگری بود که هنگام کار با آهک بر اثر حادثه نابینا شده بود. قرنیه‌های سالم از پسری 11 ساله گرفته شدند که چشم‌هایش بر اثر آسیب‌های عمیق نابینا بودند. چون Zirm برای دوختن قرنیه به چشم از مواد ظریف مدرن استفاده نمی‌کرد، از نوارهای ملتحمه موجود در لایه سفید چشم استفاده کرد تا در دوره بهبودی به نگه داشتن قرنیه در جای خود کمک کنند.

رد بافت که معمولاً در پیوندها رخ می‌دهد، برای قرنیه به دلیل امتیاز ایمنی نسبی کاهش می‌یابد، اما از بین نمی‌رود. این وضعیت ناشی از چند عامل است؛ از جمله آناتومی قرنیه و وجود ترکیبات سرکوبگر ایمنی که به طور طبیعی در ماده آبکی میان عدسی و قرنیه یافت می‌شوند. حدود 90% از پیوندها یک سال پس از عمل موفق‌اند. 

امروزه به جای تیغه‌های برش، معمولاً از لیزر استفاده می‌شود و پژوهش درباره به‌کارگیری مواد مصنوعی و سلول‌های بنیادی برای جایگزینی قرنیه ادامه دارد.

توضیح تصویر نوشته: دکتر Eduard Zirm کسی است که نخستین کراتوپلاستی موقت موفق (1905) را در اتاق عمل خود انجام داد.

شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در نوشته: Eduard Konrad Zirm (1863–1944)

• موضوع پیشین: جراحی هالستدی 1904 – احترام به بدن انسان
• موضوع بعدی: ژن‌ها و تعیین جنسیت 1905 – کروموزوم‌های جنسی