زندگی جنسی پس از سرطان پستان: دشواری‌ها، مدیریت و حمایت

سرطان پستان و درمان‌های آن، زندگی جنسی را کاملاً ناممکن نمی‌کنند. با این حال، آرام پیش‌رفتن، بررسی راه‌های جایگزین و گفت‌وگوی صریح می‌توانند به احساس آسودگی بیشتر فرد کمک کنند.

تشخیص و درمان سرطان پستان ممکن است بر سلامت جسمی و روانی فرد اثر بگذارد. این وضعیت، اگرچه مستقیماً مانع آمیزش جنسی نمی‌شود، ممکن است نگاه فرد را به رابطه جنسی و صمیمیت تغییر دهد. بنابراین شناخت دشواری‌های احتمالی و بازنگری در نگرش به رابطه جنسی، می‌تواند کمک کند فرد در زندگی جنسی خود احساس امنیت بیشتری داشته باشد.

دشواری‌های رایج زندگی جنسی پس از سرطان پستان

یک مطالعه مروری در سال 2022 نشان داد مشکلات زندگی جنسی پس از سرطان پستان، بسیار شایع هستند. دشواری‌های رایج در این دوره در ادامه آمده‌اند:

تغییرات جسمی

درمان‌های سرطان پستان می‌توانند بدن فرد و برداشت او از بدن خود را تغییر دهند. جای زخم جراحی، تغییر ظاهر پستان‌ها و ریزش مو از مواردی هستند که ممکن است بر عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس جنسی اثر منفی بگذارند.

همچنین، شیمی‌درمانی و درمان‌های هورمونی ممکن است شکایت‌های جسمی مرتبط با عملکرد جنسی، مانند خشکی واژن، ایجاد کنند.

برخی افراد ترجیح می‌دهند با روش‌های جراحی مانند بازسازی پستان، تغییرات جسمی را اصلاح کنند. اما چنین اقدام‌هایی ممکن است برای هر فرد مناسب نباشند و زمان‌بر و پرخطر باشند. برخی تغییرات جسمی نیز ممکن است دائمی باشند.

آثار عاطفی

از غربالگری تا تشخیص و از درمان تا دوره بهبود، همه مراحل مرتبط با سرطان پستان می‌توانند از نظر عاطفی فرساینده باشند. مشکلات روانی مانند افسردگی و اضطراب ممکن است ایجاد شوند.

این آثار عاطفی ممکن است باعث شوند فرد، میل کمتری به رابطه جنسی داشته باشد یا رضایت جنسی کمتری تجربه کند .

لیبیدو (میل جنسی)

پژوهشی در سال 2024 نشان داد پس از درمان سرطان پستان، کاهش میل جنسی و اختلالات برانگیختگی، از شایع‌ترین مشکلات سلامت جنسی هستند.

شیمی‌درمانی و درمان‌های هورمونی ممکن است باعث کاهش میل جنسی از طریق تغییرات جسمی و هورمونی شوند.

عوارض جانبی ماندگار

برخی عوارض درمان ممکن است مدت طولانی ادامه یابند و بر زندگی جنسی اثر بگذارند. از نمونه‌های آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خستگی
• یائسگی زودرس
• درد استخوان و مفصل
• گرگرفتگی
• حساسیت پوست و پوسته‌ریزی
• عفونت‌های مجاری ادراری
• تهوع
• درد پستان خیالی
• آتروفی واژن (نازک‌شدن و خشکی بافت واژن)

که ممکن است رخ دهند.

مشکلات دسترسی به حمایت تخصصی

مشکلات رابطه جنسی و صمیمیت، برای هر فرد ویژه‌اند. در این زمینه، حمایت‌هایی مانند خدمات متخصص زنان، مراکز یائسگی یا مشاوره جنسی، ممکن است سودمند باشند. اما برخی افراد به‌دلایل اقتصادی یا جغرافیایی، برای استفاده از این خدمات، با دشواری دسترسی روبه‌رو می‌شوند.

راه‌های مدیریت زندگی جنسی پس از سرطان پستان

تجربه هر فرد از زندگی جنسی پس از درمان متفاوت است. بنابراین راه‌حل‌ها نیز ممکن است با توجه به فرد متفاوت باشند. توصیه‌های زیر ممکن است برای کسانی که می‌خواهند دوباره وارد زندگی جنسی شوند مفید باشند:

گفت‌وگوی صریح را در اولویت بگذارید

دشواری‌هایتان را با شریک زندگی در میان بگذارید و درباره اینکه برای ایجاد تجربه‌ای لذت‌بخش‌تر برای شما، چه کارهایی می‌تواند انجام دهد صحبت کنید.

به خودتان زمان بدهید

پیش از احساس آمادگی، مجبور به آمیزش جنسی نیستید. آرام و گام‌به‌گام پیش‌رفتن، هم از نظر عاطفی و هم جسمی می‌تواند مفید باشد.

راه‌های جایگزین را بررسی کنید

زندگی جنسی فقط به رابطه همراه با دخول محدود نمی‌شود. بوسیدن، در آغوش گرفتن و ماساژ، نمونه‌هایی از تماس بدنی‌اند که می‌توانند احساس صمیمیت را افزایش دهند.

از وسایل کمکی جنسی استفاده کنید

ویبراتور و وسایل کمکی مشابه، ممکن است به فرد کمک کنند به‌تنهایی یا همراه با شریک زندگی، برانگیختگی جنسی را افزایش دهد.

ناراحتی جسمی را نادیده نگیرید

اگر شکایت جسمی مانند درد یا خشکی وجود دارد، روان‌کننده مناسب یا تغییر وضعیت بدن ممکن است مؤثر باشد. در صورت نیاز، از متخصص کمک بگیرید.

برای پذیرش بدن خود تلاش کنید

پذیرفتن تغییرات بدن ممکن است زمان ببرد. روش‌های مثبت‌اندیشی یا استفاده از لباس زیری که احساس بهتری به شما بدهد، ممکن است سودمند باشد.

چه زمانی با متخصص صحبت کنیم؟

اگر در زمینه زندگی جنسی، مشکل جسمی یا عاطفی دارید، از گفت‌وگو با متخصص سلامت دریغ نکنید.

• پزشکان می‌توانند برای علائم جسمی، درمان پزشکی پیشنهاد کنند.
• روان‌شناسان یا درمانگران می‌توانند حمایت فردی یا متمرکز بر رابطه ارائه دهند.
• گروه‌های حمایتی می‌توانند در ارتباط با افرادی که تجربه مشابه داشته‌اند به شما کمک کنند.

روایت یک بیمار: مسیر تغییر از نگاه آن (Anne)

«هنگام تصمیم‌گیری برای ماستکتومی، فکر ازدست‌دادن حس در ناحیه پستان برایم بسیار دشوار بود. برای نخستین بار تا این حد عمیق از خود پرسیدم پستان‌هایم برای من چه معنایی دارند و رابطه‌ام با بدن و شریک زندگی‌ام چگونه است. این مسیر آسان نبود. با گذشت زمان، دوباره خودم را هم از نظر جسمی و هم عاطفی شناختم. دارم یاد می‌گیرم با خودم مهربان و صبور باشم.»

نتیجه

سرطان پستان زندگی جنسی را کاملاً از بین نمی‌برد. اما کنارآمدن با تغییرات جسمی و عاطفی ایجادشده ممکن است زمان ببرد. نکته کلیدی در این مسیر، شخصی‌سازی، حفظ گفت‌وگوی قوی و دریغ‌نکردن از دریافت حمایت حرفه‌ای در صورت نیاز است.