ბრუნერის ჯირკვლები — 1679: კუჭიდან ნაწლავში რბილი გადასვლა
წვრილი ნაწლავი ადამიანებს მას შემდეგ აოცებს, რაც უძველეს ბრძოლის ველებზე დახვეული გველების ბუდეების მსგავსად გადმოყრილი ნაწლავები ნახეს. ხმელთაშუაზღვის ძველ კულტურებში, სადაც ცხოველთა შიგნეულობით მკითხაობდნენ, ნაწლავები ზოგჯერ პლანეტების რთულ მოძრაობებს განასახიერებდა. მკითხავები დიდი ხვეულების რაოდენობას ითვლიდნენ: ლუწი რიცხვი კარგი იყო, კენტი — ცუდი. ესპანელი ექიმი ანდრეს ლაგუნა 1535 წელს პოეტურად წერდა: „მართლაც, ნაწლავებს სამართლიანად ეწოდება გემები, რადგან თითქოს ოკეანეს გადიან და კუჭის მთელ არესა და მთელ განავალს ატარებენ.“
წვრილი ნაწლავის პირველი ნაწილი, თორმეტგოჯა ნაწლავი, განსაკუთრებით საინტერესოა თავისი ფუნქციებით, სტრუქტურებითა და ანატომიის ისტორიაში ადგილით. შვეიცარიელმა პათოლოგმა იოჰან ვეპფერმა თორმეტგოჯა ნაწლავის ჯირკვლები პირველად 1679 წელს აღმოაჩინა, თუმცა სამწუხაროდ, მისი სიძის იოჰან ბრუნერის 1687 წლის აღწერის შემდეგ მათ დღეს ბრუნერის ჯირკვლები ეწოდება.
ბრუნერის ჯირკვლები გამოყოფს ბიკარბონატის შემცველ, ლორწოთი მდიდარ ტუტე სითხეს, რომელიც თორმეტგოჯა ნაწლავს კუჭის მჟავე შიგთავსისგან იცავს. ისინი ნაწლავის კედლებსაც პოხავს და უფრო ტუტე გარემოს ქმნის ნაწლავის ფერმენტების აქტივობისთვის. როდესაც თორმეტგოჯა ნაწლავში კუჭიდან გადმოსული ნაწილობრივ მონელებული საკვებია, იგი ასევე წარმოქმნის სეკრეტინისა და ქოლეცისტოკინინის ჰორმონებს, რომლებიც ღვიძლისა და ნაღვლის ბუშტის მიერ ნაღვლის და პანკრეასის ფერმენტების გამოყოფას ასტიმულირებს.
თორმეტგოჯა ნაწლავის კედელი კიდევ სამ მნიშვნელოვან სტრუქტურას შეიცავს. ვატერის ამპულა პანკრეასის სადინრისა და საერთო ნაღვლის სადინრის (ღვიძლიდან) შეერთებით წარმოიქმნება და გერმანელი ანატომის აბრაამ ვატერის სახელს ატარებს. ოდის სფინქტერი კუნთოვანი სარქველია, რომელიც ვატერის ამპულის გავლით საჭმლის მომნელებელი სითხეების — ნაღვლისა და პანკრეასის წვენის — ნაკადს აკონტროლებს. მას სახელი იტალიელი ანატომის რუჯერო ოდის პატივსაცემად ეწოდა, რომელსაც ნარკოტიკების მოხმარებამ ფსიქიკური არასტაბილურობა გამოუწვია. ტრეიცის იოგი თორმეტგოჯა ნაწლავს დიაფრაგმასთან აკავშირებს და ჩეხი პათოლოგის ვაცლავ ტრეიცის სახელს ატარებს, რომელმაც კალიუმის ციანიდის მიღებით სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.
ამ უბნის ანატომიის გასაცნობად შეგიძლიათ ქვემოთ მოცემული ვიდეო გამოიყენოთ:
სტატიის ილუსტრაციის აღწერა: კუჭის გამოსახულება (ცენტრში), რომელიც თორმეტგოჯა ნაწლავს უერთდება — კუჭის ქვემოდან დაწყებულ მოყვითალო-ნარინჯისფერ მილს (გამოსახულებაზე მარცხნივ). თორმეტგოჯა ნაწლავს მრავალი ფუნქცია და სტრუქტურა აქვს და ბრუნერის ჯირკვლებს შეიცავს.
სტატიაში მოხსენიებული ისტორიული პირები: Andrés Laguna de Segovia (1499–1559), Johann Jakob Wepfer (1620–1695), Johann Conrad Brunner (1653–1727), Abraham Vater (1684–1751), Václav Treitz (1819–1872), Ruggero Oddi (1864–1913)
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.