დიდგულა და კიბო
ამ სტატიაში
დიდგულად ან შავ დიდგულად წოდებულ ყვავილოვან ბუჩქს სამედიცინო თვისებების ისტორია ძველ ეგვიპტემდე მიუყვება. ამერიკული დიდგულას (Sambucus canadensis) და ჯუჯა დიდგულას (Sambucus ebulus L) მსგავსი სახეობების მიუხედავად ყველაზე მეტად ევროპული დიდგულაა შესწავლილი (Sambucus nigra).
ნაყოფიდან ან მცენარის სხვა ნაწილებიდან მიღებული ექსტრაქტები სამედიცინო თვისებების მომცემ ანთოციანინის, ფლავონოიდისა და პოლიფენოლის მსგავს ნაერთებს შეიცავს.
ადამიანებისთვის ეფექტიანობის გაურკვევლობის მიუხედავად ლაბორატორიულ კვლევებში ანტივირუსული აქტივობა გამოირჩევა და ამტკიცებენ, რომ ინფექციისგან დაცვა და სიმპტომების (ნიშნების) ხანგრძლივობის შესაძლო შემცირება შეუძლია.
ექსტრაქტის ზოგი ქიმიური კომპონენტის უჯრედის ზრდის შემაფერხებელმა თვისებამ კიბოზე გავლენის გასაგებად ლაბორატორიულ კვლევებს მისცა დასაბამი.
რა კვლევები არსებობს კიბოს მკურნალობაში დიდგულას გამოყენებაზე?
კიბოს უჯრედებზე ლაბორატორიულ კვლევებში ექსტრაქტის ზომიერი პრევენციული შედეგების მიუხედავად ჯერ არ არსებობს ცხოველებსა და ადამიანებში ეფექტიანობის განმსაზღვრელი კვლევები.
- ადამიანის კერატინოციტებზე (კანის უჯრედის სახეობა) კვლევაში ექსტრაქტმა სიმსივნისთვის ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნაში მნიშვნელოვანი სისხლძარღვთა ენდოთელური ზრდის ფაქტორის (VEGF) წარმოქმნა შეამცირა.
- სხვა კვლევამ ადამიანის კოლონის კიბოს უჯრედებზე გავლენა შეისწავლა. მიუხედავად იმისა, რომ ეფექტი იისფერი სიმინდის, შოთხვის, მოცვის, იისფერი სტაფილოსა და ყურძნის ექსტრაქტებზე ნაკლები იყო, მაღალი შემცველობისა და კიბოს ზრდის დამთრგუნველი ანთოციანინის წყალობით დადებითი შედეგები მიიღეს.
- თაგვის მელანომის მოდელების კვლევაში დადგინდა, რომ დოზის მიხედვით დიდგულას ექსტრაქტი მელანომის უჯრედებში აპოპტოზის (კონტროლირებადი უჯრედული სიკვდილის) სტიმულირებით ზრდას თრგუნავს.
- ადამიანის ძუძუსა და კოლონის კიბოს უჯრედებით კვლევაში ტრიტერპენოიდული მჟავების მაღალი შემცველობის ექსტრაქტმა უჯრედის სიკვდილი გამოიწვია. დამატებით ძუძუს კიბოს უჯრედებში ოლეანოლის შემცველი ექსტრაქტით უჯრედთა გადაადგილება შემცირდა და ვარაუდობენ, მეტასტაზის დათრგუნვაც შეუძლია.
რას გვეუბნება ეს კვლევები?
ლაბორატორიულად ზომიერი კიბოს საწინააღმდეგო თვისების დადგენის მიუხედავად ცხოველისა და ადამიანის კვლევების არქონის გამო პრევენციასა თუ მკურნალობაში ეფექტიანობა უცნობია. ამიტომ კიბოს სამკურნალოდ ან პრევენციისთვის რეკომენდებული ვერ იქნება. გარდა ამისა, მეცნიერულად დადასტურებული ეფექტიანობის გარეშე ხალხში სხვადასხვა მიზნით გამოყენებული დიდგულას ბევრი და უმად მიღება ან მცენარის ტოქსიკური ნაწილების გაუცნობიერებლად მიღება გულისრევას, ღებინებასა და დიარეას შეიძლება იწვევდეს.
საბოლოოდ, ბიოაქტიური ქიმიური ნივთიერებების გამო დიდგულა კიბოს მკურნალობისთვის შესასწავლი პროდუქტია, თუმცა ეფექტიანობისა და სანდოობის დასამტკიცებლად პრეკლინიკური და კლინიკური კვლევებია საჭირო.
დაკავშირებული თემა
მცენარეული მკურნალობა ფიტოთერაპია: სწორი მეცნიერებაა თუ დიდი ბიზნესი?
წყაროები
2. Porter RS, Bode RF. A review of the antiviral properties of black elder (Sambucus nigra L.) products. Phytother Res. 2017;31(4):533-554.
2. Jabbari M, Daneshfard B, Emtiazy M, Khiveh A, Hashempur MH. Biological effects and clinical applications of dwarf elder (Sambucus ebulus L): a review. J Evid Based Complementary Altern Med. 2017;22(4):996-1001.
3. Thole JM, Burns Kraft TF, Sueiro LA, Kang Y -H, et al. A comparative evaluation of the anticancer properties of European and American elderberry fruits. J Med Food. 2006;9(4):498-504.
4. Roy S, Khanna S, Alessio HM, et al. Anti-angiogenic property of edible berries. Free Radic Res. 2002;36(9):1023-1031.
5. Jing P, Bomser JA, Schwartz SJ, He J, Magnuson BA, Giusti MM. Structure-function relationships of anthocyanins from various anthocyanin-rich extracts on the inhibition of colon cancer cell growth. J Agric Food Chem. 2008;56:9391-9398.
6. Rugină D, Hanganu D, Diaconeasa Z, et al. Antiproliferative and apoptotic potential of cyanidin-based anthocyanins on melanoma cells. Int J Mol Sci. 2017;18:949.
7. Gleńsk M, Czapińska E, Woźniak M, et al. Triterpenoid acids as important antiproliferative constituents of European elderberry fruits. Nutr Cancer. 2017;69:643-651.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.