იმუნოთერაპია და კომბინირებული მკურნალობა ფილტვის კიბოს მომავალია?

ზოგი კიბო იმუნურ სისტემასთან უფრო მჭიდროდ არის დაკავშირებული და მათ „იმუნოგენურ კიბოებს“ უწოდებენ. ყველაზე ცნობილი მაგალითები კანის ავთვისებიანი მელანომა და თირკმლის კიბო იყო. ბოლო კვლევებით ამ ჯგუფს ფილტვის კიბოც მიეკუთვნება, რომელიც ადრე არაიმუნოგენურად ითვლებოდა. ახალი თაობის იმუნოთერაპიული პრეპარატები — „იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორები“ახალ შესაძლებლობებს იძლევა არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს (KHDAK) სამკურნალოდ, რომლის იმუნოგენური პოტენციალიც ადრე სუსტად მიიჩნეოდა.

ფილტვის კიბოში იმუნოთერაპიის მდგომარეობა, მისი ლოგიკა, მიმდინარე კვლევები და სამომავლო გზები ჟურნალ The Oncologist-ში გამოქვეყნებულ ანგარიშშია განხილული.

- დაკავშირებული თემა: იმუნოთერაპია და კიბოს ვაქცინა

ადრე ქიმიოთერაპიით ნამკურნალებ შორსწასული (მე-4 სტადიის) ფილტვის კიბოს პაციენტებში ჩატარებული კვლევების მონაცემებით ცნობილია, რომ PD-1/PD-L1 ინჰიბიტორები (ნივოლუმაბი და პემბროლიზუმაბი) სიცოცხლის ხანგრძლივობას ზრდის.

მხოლოდ ზოგი პაციენტის დადებითი შედეგი გვიჩვენებს, რომ სარგებლის მიმღებთა განმსაზღვრელი ბიომარკერების აღმოსაჩენად მეტი ძალისხმევაა საჭირო. ასე პაციენტებს შესაძლო ტოქსიკურობისგან (გვერდითი მოვლენებისგან) და მაღალი ხარჯებისგან დავიცავთ.

ანგარიშში მკვლევრებმა აღნიშნეს, რომ ბოლო პერიოდში ჩატარებულ CheckMate-057 კვლევაში PD-L1 მაჩვენებლები საკონტროლო წერტილის ინჰიბიტორ ნივოლუმაბის მიერ საერთო გადარჩენის გაუმჯობესებას პროგნოზირებდა, თუმცა ბიომარკერების იმუნოჰისტოქიმია „არასრულყოფილია“.

PD-L1, უჯრედის მემბრანის ცილაა, რომელიც სხვადასხვა იმუნურ და ზოგ კიბოს უჯრედში წარმოიქმნება და იმუნურ სისტემას თრგუნავს. PD-L1-დადებითი სიმსივნეები ამ ცილას უხვად წარმოქმნის. მოლეკულა იმუნური უჯრედების გასაჩუმებლად გამოიყენება. ყველა სიმსივნეში PD-L1-ის სიმკვრივე ერთნაირი არ არის. ცნობილია, რომ მეტი PD-L1-ის მქონე სიმსივნეები იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორებს უკეთ პასუხობს.

მკვლევრების თანახმად, PD-L1-ის კიდევ ერთი სადავო მხარეა დროთა განმავლობაში ცვალებადობა. თუმცა PD-L1-ის მთავარი პრობლემა მისი არაორობითი ბუნებაა. ფილტვის კიბოში მივეჩვიეთ ბიომარკერებს, რომლებიც ან არსებობს, ან არა. ამისგან განსხვავებით, PD-L1-ის ექსპრესიის დადებითობა უწყვეტი ცვლადია, ამიტომ სწორი ზღვარი არ ვიცით. ზოგი კვლევა %1-ზე, ზოგი %5-ზე, ზოგი მცირე რაოდენობის კვლევა კი %50-ზე მეტ PD-L1 დადებითობას „ნამდვილ დადებითად“ მიიჩნევს.

აღნიშნულ კვლევაში მკვლევრებმა განიხილეს ანტი-PD-1 ინჰიბიტორ პემბროლიზუმაბის ეფექტიანობის შემფასებელი KEYNOTE-001 და 010 კვლევები, აგრეთვე ანტი-PD-L1 ინჰიბიტორ დურვალუმაბის ამტანობის შემსწავლელი კვლევა. KEYNOTE-024 კვლევა KHDAK პაციენტებში პემბროლიზუმაბის პირველი ხაზის ეფექტიანობას აანალიზებს.

მკვლევრებმა ხაზი გაუსვეს სხვა კომბინაციების პოტენციალსაც: PD-L1 ინჰიბიტორები სხვა საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორებთან, კოსტიმულატორულ წერტილებთან, იმუნომოდულატორულ მოლეკულებთან, ქიმიოთერაპიასთან, ვაქცინებთან და დასხივებასთან ერთად.

ანგარიში ადრეული კლინიკური მონაცემებით იმედისმომცემ PD-1/PD-L1 ინჰიბიტორებისა და CTLA-4-ის კომბინაციასაც უსვამს ხაზს. მიმდინარე კვლევების, მათ შორის CheckMate-026-ისა და KEYNOTE-024-ის, შედეგებს „ინტერესით ელიან“.

შერჩეულ ქვეჯგუფებში, მაგალითად მაღალი PD-L1 დონის მქონეებში, PD1 ინჰიბიტორები შესაძლოა ფილტვის კიბოს პირველი ხაზის სტანდარტიც გახდეს. კომბინაციების როლი ამ პირობებში კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხია.