آیا ایمنی‌درمانی و درمان‌های ترکیبی آیندهٔ سرطان ریه‌اند؟

برخی سرطان‌ها ارتباط نزدیک‌تری با دستگاه ایمنی دارند و به این سرطان‌ها «سرطان‌های ایمنی‌زا» می‌گویند. شناخته‌شده‌ترین اعضای این گروه ملانوم بدخیم پوست و سرطان کلیه بودند. اما مطالعات اخیر نشان داده‌اند سرطان ریه نیز که قبلاً غیرایمنی‌زا تصور می‌شد در این گروه است. داروهای نسل جدید ایمنی‌درمانی، یعنی «مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی», راه‌های تازه‌ای در درمان سرطان ریهٔ غیرسلول‌کوچک (KHDAK) که زمانی دارای ظرفیت ایمنی‌زایی ضعیف تصور می‌شد ارائه می‌کنند.

در سرطان ریه، آخرین وضعیت ایمنی‌درمانی، منطق آن، مطالعات جاری و مسیرهای ممکن در گزارشی در مجلهٔ The Oncologist ارائه شده است.

- موضوع مرتبط: ایمنی‌درمانی و واکسن سرطان

در بیمارانی که قبلاً شیمی‌درمانی گرفته‌اند و مبتلا به سرطان ریهٔ پیشرفته، مرحلهٔ 4، هستند، طبق مجموعه‌ای از مطالعات اکنون می‌دانیم مهارکننده‌های PD-1/PD-L1 (نیولوماب و پمبرولیزوماب) مدت بقا را افزایش می‌دهند.

اینکه فقط بخشی از بیماران نتیجهٔ مثبت می‌گیرند نشان می‌دهد باید برای یافتن نشانگرهای تعیین‌کنندهٔ افراد بهره‌مند تلاش بیشتری کنیم. به این ترتیب می‌توان بیمار را از سمیت احتمالی دارو (عارضه) و هزینهٔ بالای آن محافظت کرد.

پژوهشگران در گزارش گفته‌اند در مطالعهٔ اخیر CheckMate-057 اگرچه نشانگرهای PD-L1 پیش‌بینی‌کنندهٔ افزایش بقای کلی با مهارکنندهٔ نقطهٔ وارسی نیولوماب بودند، ایمنوهیستوشیمی نشانگرهای زیستی «ناقص» است.

PD-L1، پروتئین غشای سلولی و مولکول سرکوبگر ایمنی است که در سلول‌های ایمنی مختلف و برخی سلول‌های سرطانی تولید می‌شود. تومورهای PD-L1 مثبت تومورهایی با تولید زیاد این پروتئین‌اند. این مولکول برای خاموش کردن سلول‌های ایمنی استفاده می‌شود. تراکم PD-L1 در همهٔ تومورها یکسان نیست. می‌دانیم تومورهای دارای PD-L1 بیشتر به مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی بهتر پاسخ می‌دهند.

به گفتهٔ پژوهشگران، موضوع بحث دیگر دربارهٔ نشانگرهای PD-L1 تغییرپذیری آن در زمان است. اما بزرگ‌ترین بحث این است که PD-L1 دوحالتی (باینری) نیست. در سرطان ریه به نشانگرهای دوحالتی که وجود یا عدم وجودشان مشخص است عادت داریم. در مقابل مثبت بودن بیان PD-L1 بیشتر متغیری پیوسته است و بنابراین نقطهٔ برش درست را نمی‌دانیم. برخی مطالعات مثبت بودن بیش از %1، برخی بیش از %5 و حتی تعداد کمی بیش از %50 را برای PD-L1 «مثبت واقعی» می‌دانند.

پژوهشگران در این گزارش مطالعات بررسی‌کنندهٔ اثربخشی پمبرولیزوماب، مهارکنندهٔ anti-PD-1، یعنی KEYNOTE-001 و 010 و مطالعهٔ تحمل‌پذیری دوروالوماب، مهارکنندهٔ anti-PD-L1، را نیز بررسی کردند. KEYNOTE-024 نام مطالعه‌ای است که اثربخشی پمبرولیزوماب را در خط اول درمان بیماران KHDAK بررسی می‌کند.

پژوهشگران بر ظرفیت درمان‌های ترکیبی مهارکنندهٔ PD-L1 با مهارکننده‌های دیگر نقاط وارسی، نقاط وارسی هم‌تحریکی، مولکول‌های تعدیل ایمنی، شیمی‌درمانی، واکسن و پرتودرمانی تأکید کردند.

گزارش بر ترکیب مهارکننده‌های PD-1/PD-L1 با CTLA-4 نیز تأکید می‌کند که بر اساس داده‌های بالینی اولیه امیدبخش است. نتایج مطالعات جاری از جمله CheckMate-026 و KEYNOTE-024 «با اشتیاق انتظار می‌روند».

تصور می‌شود در زیرگروه‌های منتخب، مثلاً دارای سطح بالای PD-L1، مهارکننده‌های PD1 حتی در خط اول سرطان ریه استاندارد درمان شوند. نقش درمان ترکیبی در این وضعیت موضوع مهم دیگری است.