ივარჯიშე, გაიხანგრძლივე სიცოცხლე!

ცხოვრების წესის ცვლილება, მზარდი სამუშაო დატვირთვა, სტრესი და მზა საკვები ფიზიკურად პასიური ცხოვრებისკენ გვიბიძგებს და ჯანმრთელობაზე უარყოფითად მოქმედებს. მრავალწლიანი კვლევებით ცნობილია, რომ ფიზიკური უმოქმედობა და არაჯანსაღი კვება, რომელშიც მზა საკვები წამყვანია, იწვევს სულ უფრო ხშირ მნიშვნელოვან დარღვევებს: გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, დიაბეტს, სიმსუქნეს, ჰიპერტენზიას, სახსრების დაავადებებსა და კიბოს, განსაკუთრებით კოლონისა და ძუძუს კიბოს.

კვლევებმა დაამტკიცა, რომ რეგულარული სპორტი და კარგი ფიზიკური მომზადება ამცირებს უმოქმედობასთან დაკავშირებული მრავალი დაავადების და მათგან ნაადრევი სიკვდილის რისკს; დადებითად მოქმედებს არა მხოლოდ ფიზიკურად, არამედ ფსიქოლოგიურად და შემეცნებითადაც

დაფიქსირდა, რომ ფიზიკურად პასიურ ქალს (კვირაში 1 საათზე ნაკლები ვარჯიშით), აქტიურ ქალთან შედარებით, ყველა დაავადებით ნაადრევი სიკვდილის რისკი %52-ით, კიბოთი სიკვდილის რისკი %29-ით და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებით სიკვდილის რისკი %26-ით ემატება. ფიზიკურ აქტივობასა და ამ რისკებს შორის უკუკავშირია. რეგულარული აქტივობის მცირე მატებაც კი ჯანმრთელობაზე მნიშვნელოვნად დადებითად მოქმედებს და რისკებს შესაბამისად ამცირებს.

სხეულის მასის ინდექსის მაღალი მაჩვენებლის მქონე ადამიანში კვირაში 500 kcal-ის დახარჯვა (დაახლოებით ერთსაათიანი სირბილი) დიაბეტის ყველაზე გავრცელებული სახეობის, ტიპი-2 დიაბეტისრისკს %6-ით ამცირებს. კვლევაში კი კვირაში სულ მცირე 150 წუთის ვარჯიშს დიაბეტზე მეტფორმინის მსგავსი ეფექტი აღმოაჩნდა. ასევე, კვირაში რეგულარულმა სულ მცირე 2 საათის სიარულმა დიაბეტისა და გულ-სისხლძარღვთა დაავადების მქონე პირებში ნაადრევი სიკვდილის რისკი %34-53-ით შეამცირა.

რეგულარული ვარჯიში განსაკუთრებით ეფექტიანია მსხვილი ნაწლავის (კოლონისა და სწორი ნაწლავის) და ძუძუს კიბოსთვის

კვლევებით ფიზიკურად აქტიურ ადამიანს კოლონის კიბოს რისკი %30-40-ით, აქტიურ ქალს კი ძუძუს კიბოს რისკი %20-30-ით შემცირებული აქვს. ასევე დაფიქსირდა, რომ ფიზიკურად აქტიურ ქალებში, პასიურებთან შედარებით, ვარჯიში კიბოთი სიკვდილისა და კიბოს განმეორების რისკს %26-40-ით ამცირებს.

ცნობილია, რომ განსაკუთრებით გამძლეობის ვარჯიში ძვლის მინერალურ შემცველობაზე მნიშვნელოვნად დადებითად მოქმედებს და მოტეხილობებს ამცირებს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მენოპაუზის შემდგომ ქალებში, რადგან ძვალზე ესტროგენის გავლენა მცირდება.

სპორტი BDNF-ის (ტვინიდან წარმოშობილი ცილის) წარმოების გაზრდით სწრაფი აზროვნების, გადაწყვეტილების მიღებისა და სწავლის უნარებს აუმჯობესებს.

სპორტს ფიზიკურ სარგებელთან ერთად გონებრივი მრავალი სარგებელიც აქვს. ვარჯიშით ორგანიზმში ნორეპინეფრინის გამოყოფა იზრდება და შედეგად სტრესის დონე მცირდება. ენდორფინების გამოყოფის სტიმულირებით სპორტი ბედნიერებისა და მოდუნების განცდას იძლევა. ამიტომ დეპრესიის მქონე პირებს რეგულარული ვარჯიში დაბეჯითებით ეძლევათ რეკომენდაციად.

რეგულარული ვარჯიშის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ეფექტია მოწევისა და მსგავსი დამოკიდებულებებისგამო მომატებული დოფამინის გამოყოფის რეგულირება, რაც დამოკიდებულების კონტროლში ეხმარება. ამ სარგებლის მისაღებად სპორტის რეგულარულობა და ხანგრძლივობა ძალიან მნიშვნელოვანია.

კვლევებში დაფიქსირდა, რომ კვირაში საშუალოდ 1000 kcal ენერგიის ხარჯვა (დაახლოებით 2 საათი ველოსიპედით სიარული ან 2 საათი სირბილი) ყველა დაავადებით ნაადრევი სიკვდილის რისკს %20-30-ით ამცირებს, ხოლო კვირაში 2000 kcal და მეტის დახარჯვის მქონე ვარჯიში ცხოვრების ხარისხს მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს.