კორონავირუსის ვარიანტებისთვის ჯანმომ და აშშ-ის CDC-მ საფრთხის ახალი დონეები გამოაცხადეს

როგორც გამკაცრებული სოციალური იზოლაციის ზომების, ისე ვაქცინაციის ფონზე COVID-19-ის პანდემიისშენელებას რომ ვარაუდობდნენ, სწორედ იმ დღეებში სხვადასხვა ქვეყნიდან გავრცელებულმა ცნობებმა კორონავირუსის უფრო გადამდები ვარიანტების შესახებ შეშფოთება გამოიწვია. ზოგიერთი ანგარიში იმასაც კი აფიქრებინებს, რომ ეს ვარიანტები უფრო მომაკვდინებელია. ამიტომ აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრებმა (US-CDC) და ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციამ (ჯანმო) COVID-19-ის გამომწვევი ვირუსის, SARS-CoV-2-ის, ვარიანტების კლასიფიკაციის ახალი კრიტერიუმები შექმნეს.

ქვემოთ მოცემული კრიტერიუმები მოცირკულირე ვირუსებში მომხდარი ბოლო მუტაციების / ცვლილებების შესახებ განმარტებით ინფორმაციას შეიცავს. დონეები ასევე რისკის აღქმასა და მის შესახებ ინფორმაციის გაზიარებაში გვეხმარება.

კორონავირუსის ვარიანტების ტიპები

ახალი განსაზღვრებებია „ინტერესის გამომწვევი ვარიანტი“, „შეშფოთების გამომწვევი ვარიანტი“ და „მაღალი მნიშვნელობის ვარიანტი“. 

• ერთი ინტერესის გამომწვევი ვარიანტიაშშ-ში ან სხვა ქვეყნებში ინფექციის ცალკეულ კლასტერებს იწვევდა ან, როგორც ჩანს, შემთხვევების ზრდას იწვევს. მას ასევე აქვს გენური ცვლილებები, რომლებიც მიანიშნებს, რომ ის შეიძლება უფრო გადამდები იყოს ან ბუნებრივი ინფექციით თუ ვაქცინაციით მიღებული იმუნიტეტისგან თავის დაღწევაში ეხმარებოდეს. სამკურნალო საშუალებები და ტესტებიც შეიძლება მის წინააღმდეგ არ მუშაობდეს. CDC სამ ასეთ ვარიანტს აკვირდება.
• ერთი შეშფოთების გამომწვევი ვარიანტისუფრო მაღალი გადამდებლობა ან უფრო მძიმე დაავადების გამოწვევა სამეცნიერო კვლევებით არის დადასტურებული. მან ასევე შეიძლება მკურნალობაში გამოცდილი საშუალებებისა და ვაქცინების ეფექტიანობა შეამციროს. ადამიანებს, რომლებსაც COVID-19 უკვე ჰქონდათ, ამ ახალი ვარიანტით ხელახლა დაინფიცირება შეუძლიათ. CDC ხუთ ასეთ ვარიანტს აკვირდება.
• ერთი მაღალი მნიშვნელობის ვარიანტი უფრო მძიმე დაავადებასა და მეტ ჰოსპიტალიზაციას იწვევს. ასევე ნაჩვენებია, რომ ის სამედიცინო ზომებს, როგორიცაა ვაქცინები, ანტივირუსული წამლები და მონოკლონური ანტისხეულები, სძლევს. ჯერჯერობით ამ განსაზღვრებას არცერთი ვარიანტი არ შეესაბამება.

CDC-მ განაცხადა, რომ ახალი კრიტერიუმებით სარგებლობისა და ინტერესის გამომწვევი ვარიანტების განსაზღვრისას ფართო ქსელს ქმნის, თუმცა ვარიანტისთვის შეშფოთების გამომწვევის დასარქმევად უფრო ძლიერი მტკიცებულება დასჭირდება.

CDC-ის წარმომადგენლის თანახმად: „CDC ჯანმოს მიდგომას ეთანხმება, რადგან საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის ყველაზე დიდი შესაძლო გავლენის მქონე მნიშვნელოვანი ვარიანტების დასაკვირვებლად ინტერესის გამომწვევი ვარიანტის განსაზღვრის ზღვარი შედარებით დაბალი უნდა იყოს; თუმცა შეშფოთების გამომწვევი ვარიანტის განსაზღვრის ზღვარი მაღალი უნდა იყოს."

ადრე ვარიანტებს CDC კლასიფიცირებდა, თუმცა ეს ნაწილობრივ შეიცვლება. მომავალში საბოლოო გადაწყვეტილებებს იმის შესახებ, თუ რომელ ვარიანტებზე ყურადღების გამახვილებაა მნიშვნელოვანი, CDC მიიღებს ვარიანტებზე მომუშავე ახალ SARS Interagency Group-თან კონსულტაციით, რომელიც აშშ-ის ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტების (US-NIH), აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის (FDA), თავდაცვის სამინისტროს, ბიოსამედიცინო მოწინავე კვლევისა და განვითარების უწყებისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ექსპერტებისგან შედგება.

როგორ აკვირდებიან ვარიანტებს?

CDC-ის / ჯანმოს ახალი განსაზღვრებების გარდა, გაერთიანებულ სამეფოში CDC-ის ანალოგი Public Health England „გამოკვლევაში მყოფი ვარიანტებისთვის“ დამატებით კლასიფიკაციას იყენებს. გამოკვლევაში მყოფი ვარიანტები ახლახან გამოვლინდა და მიმდინარე კვლევების საგანია, თუმცა მეცნიერებმა ახალი ვარიანტების საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელობის შესახებ ჯერ ძალიან ცოტა იციან.

სამშაბათს, 16 მარტს, Public Health England-მა განაცხადა, რომ იკვლევს ახლად წარმოქმნილ P3 ვარიანტს, რომელიც პირველად ფილიპინებში გამოვლინდა.

ორშაბათს კოლუმბიელმა მკვლევრებმა B.1.111-ის ახალი ვარიანტის შესახებ, რომლის სპაიკ (წვეტოვან) ცილაში L249S და E484K მუტაციებია, პრეპრინტული კვლევა გამოაქვეყნეს. დადგინდა, რომ ეს ორი მუტაცია სხვა ვირუსებს ეხმარება, თავი აარიდონ ორგანიზმის მიერ როგორც ვაქცინების, ისე ბუნებრივი ინფექციის საპასუხოდ წარმოქმნილ ანტისხეულებს.

საფრანგეთის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის უწყებამაც სამშაბათს გამოაცხადა შემთხვევების ახალი კლასტერი, რომელიც ბრეტანის რეგიონში საავადმყოფოსთან დაკავშირებულმა 20C კლასის ახალმა ვარიანტმა გამოიწვია. ფრანგულ ვარიანტს სპაიკ ცილაში ცხრა მუტაცია აქვს და PCR ტესტით ვერ გამოვლინდა, რაც მიუთითებს, რომ ცვლილებები ამ ტესტებით მის აღმოჩენას აფერხებს.

როგორ უნდა შევხედოთ ვარიანტებს?

როდესაც ვირუსი მუტაციას განიცდის ან მის გენეტიკურ კოდში ცვლილება ხდება, ეს ვარიანტს წარმოქმნის. ეს უბრალოდ ვირუსის ვერსიაა, რომელიც მისი წარმომქმნელი ვირუსისგან განსხვავდება. ვარიანტები ხშირად ჩნდება და, როგორც წესი, ადამიანებისთვის საზიანო არ არის. ზოგჯერ ცვლილება ან ცვლილებათა ჯგუფი ვირუსის ერთ ვერსიას სხვა ვარიანტების დაჯაბნაში ეხმარება და ეს ვარიანტები მსოფლიოში დომინანტური / გაბატონებული ხდება. მაგალითად, მას შეუძლია უფრო სწრაფად გამრავლდეს ან უჯრედების დასაინფიცირებლად განსხვავებული ან უფრო ეფექტიანი გზა განივითაროს. ზოგჯერ ცვლილება მის სტრუქტურას იმდენად ცვლის, რომ ჩვენი იმუნური სისტემის მიერ წარმოქმნილი ანტისხეულები მას ვეღარ ეკვრის.

როდესაც ეს ხდება, ამას შეიძლება მეტი დაავადება და უფრო მძიმე დაავადება მოჰყვეს. ფარმაცევტულ კომპანიებს შეიძლება წამლებისა და ვაქცინების შეცვლა დასჭირდეთ, რათა ამ ცვლილებებს აუწყონ ფეხი.

შეშფოთების მიზეზები

ჯერჯერობით CDC შეშფოთების გამომწვევ ხუთ ვარიანტს აკვირდება:

• პირველად გაერთიანებულ სამეფოში გამოვლენილი B.1.1.7 ვარიანტი;
• იაპონიასა და ბრაზილიაში გამოვლენილი P.1 ვარიანტი;
• სამხრეთ აფრიკაში დაფიქსირებული B.1.351 ვარიანტი; და
• კალიფორნიაში გავრცელებული B.1.427 და B.1.429 ვარიანტები. 

ამ ვარიანტებზე ზედამხედველობა ამჟამად შეზღუდულია. შეერთებული შტატები ვირუსის შედარებით მცირე გენომურ ზედამხედველობას ახორციელებს სხვა ქვეყნებთან, მაგალითად გაერთიანებულ სამეფოსთან, შედარებით.

B.1.1.7 ვარიანტი ვირუსის ძველ ვერსიებთან შედარებით სულ მცირე 50%-ით უფრო გადამდებიარის. მან გაერთიანებულ სამეფოში, ისრაელსა და ევროპაში COVID-19-ის დიდი ტალღები გამოიწვია. CDC აცხადებს, რომ 16 მარტის მდგომარეობით შეერთებულ შტატებში 4686 შემთხვევა გამოვლინდა და ისინი 50-ვე შტატს მოიცავდა.

ლაბორატორიებმა B.1.351 ვარიანტის 142 შემთხვევა გამოავლინეს. ისინი აშშ-ის 25 შტატიდანაა. სულ მცირე 12 შტატში P.1 ვარიანტის სულ მცირე 27 შემთხვევა დაფიქსირდა. კვლევებმა აჩვენა, რომ არსებული ვაქცინები ამ ორ ვარიანტზე ნაკლებად ეფექტიანია. ისინი ასევე არ არიან მოწყვლადი ზოგიერთი შემუშავებული მონოკლონური ანტისხეულით თერაპიის მიმართ. B.1.1.7-ის მსგავსად, B.1.351-იც დაახლოებით 50%-ით უფრო გადამდები ჩანს.

B.1.427 და B.1.429 ვარიანტები ვირუსის წინა ვერსიებთან შედარებით დაახლოებით 20%-ით უფრო გადამდები ჩანს. მათ შეიძლება ვაქცინებისა და სამკურნალო საშუალებების ეფექტიანობაც ოდნავ შეამცირონ. ვაქცინებით წარმოქმნილი იმუნიტეტი იმდენად ძლიერია, რომ მოსალოდნელი არ არის, ამ შემცირებამ მათ ინფექციის პრევენციასა თუ ვირუსის გადაცემის შემცირებაში ეფექტიანობა შეუშალოს.

დაკავშირებული თემები

• Covid-19: მსოფლიოსა და თურქეთის მიმდინარე სტატისტიკა
• კორონავირუსის შესახებ უახლესი ამბები და სამეცნიერო მიღწევები

გარე შინაარსის სანახავად მართეთ პარამეტრები

გარე შინაარსის სანახავად მართეთ პარამეტრები