კვერცხის სარგებელი და კვებითი ღირებულება

კვერცხი როგორც მსოფლიოში, ისე ჩვენს ქვეყანაში შეუცვლელ საკვებს შორისაა. მრავალნაირად მზადდება, სხვადასხვა კერძს, სოუსსა თუ დესერტს ემატება, საუზმის აუცილებელი ნაწილია და თითქმის ყველასთვის ხელმისაწვდომია. ერთად ვნახოთ, რა სარგებელი აქვს.

• კვერცხში ცხიმისა და ცილის თანაფარდობა საკმაოდ ჯანსაღია. ამის წყალობით წონის დაკლებას ეხმარება.
• ცილის კარგი წყაროა. ერთ კვერცხში საშუალოდ 6 გრამი ცილაა, რაც კუნთოვანი მასის გაზრდასა და დანაყრებაში გეხმარებათ.
• საშუალო კვერცხი 5 გრამ ცხიმს შეიცავს და 78 კალორიას შეესაბამება (მოხარშული კვერცხისთვის). ნახშირწყლების დაბალი რაოდენობაც მის სიჯანსაღეს განაპირობებს.
• კვერცხის ცილა განსაკუთრებით ამინომჟავების კარგი წყაროა და ამიტომ წონის დაკლებას ეხმარება.
• კვერცხი შეიცავს D ვიტამინს (კალციუმის შეწოვისთვის მნიშვნელოვანი), ფოსფორს, A ვიტამინს (ჯანსაღი მხედველობის, კანისა და უჯრედების განვითარებისთვის მნიშვნელოვანი), B2 ვიტამინს, სელენს, კაროტინოიდებსა და ქოლინს.

კალორიულობა მომზადების მიხედვით იცვლება. ზეთში შეწვის მსგავსად, ყოველი დამატებული ინგრედიენტი დამატებით კალორიას იძლევა. მოხარშული ყველაზე უვნებელი ჩანს, მაგრამ ყველაფრის სიჭარბე საზიანოა. მისი რაოდენობაც არ უნდა გადააჭარბოთ.

საზიანოა კვერცხის ცხიმები?

გავრცელებულია აზრი, რომ კვერცხი ქოლესტერინს ზრდის და ამიტომ საზიანოა. საკვებში სხვადასხვა ცხიმია და სისხლშიც ცხიმის მოლეკულები ერთგვაროვანი არ არის (ტრიგლიცერიდი, HDL, LDL და სხვ.). ცხიმიანი საკვების სრულად ამოღება არც შესაძლებელია და არც სწორი. თუმცა სისხლის ცხიმების, ხალხში ქოლესტერინად წოდებულის, ჯანსაღ დონეზე შესანარჩუნებლად გაჯერებული და ტრანსცხიმები უნდა შემცირდეს. კვერცხის ცხიმის ნაწილი გაჯერებულია, თუმცა იგი მრავალუჯერ და მონოუჯერ ცხიმებსაც შეიცავს. ეს „კარგი“ ცხიმები ცუდ ქოლესტერინს ამცირებს და გულის ჯანმრთელობას იცავს.

რას მივაქციოთ ყურადღება ყიდვისას? ყავისფერი კვერცხი უფრო ჯანსაღია?

აირჩიეთ ყველაზე ახალი კვერცხი, რასაც იპოვით. თეთრსა და ყავისფერს შორის კვებითი ღირებულების განსხვავება ჯერ ცნობილი არ არის. სოფლის კვერცხი ფერმისას სჯობს, რადგან სოფლის ქათამი უფრო მრავალფეროვნად იკვებება; თუ შესაძლებელია, მას მიანიჭეთ უპირატესობა. თუმცა ნებისმიერ შემთხვევაში კვერცხი ღირებული და დაბალანსებული საკვებია.

კვერცხის ჯანსაღად მისართმევად

• აუცილებლად მაცივარში შეინახეთ და 3 კვირაში მიირთვით.
• „ჯანსაღი“ კატეგორიიდან რომ არ გამოვიდეს, ნაღების სოუსებთან, მყარ ცხიმებთან და დამუშავებულ ხორცპროდუქტებთან რაც შეიძლება იშვიათად მიირთვით.
• ნაკლები კალორიისთვის მოხარშული კვერცხი აირჩიეთ.
• საუზმეზე შეგიძლიათ ათქვეფილი კვერცხით, ბოსტნეულითა და ნაკლებმარილიანი ყველით ომლეტი გააკეთოთ, მცირე ზეითუნის ზეთის მსგავსი ჯანსაღი ცხიმით.
• საკვების უსაფრთხოებისთვის კვერცხი მომზადებული უნდა იყოს: უმი ან ნაკლებად მომზადებული კვერცხი Salmonella-ს გადაცემის რისკს შეიცავს.
• თუ გემო არ მოგწონთ, მომზადების შემდეგ სალათში ან ჰუმუსის მსგავს ნოყიერ წასახემსებელში შეურიეთ.