მკურნალობა, რომელიც მრავლობითი მიელომის პროგრესირებას ანელებს

New England-ის სამედიცინო ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევის შედეგების თანახმად, მაღალი რისკის მქონე მრავლობითი მიელომის პაციენტებში ლენალიდომიდით (Revlimid®) და დექსამეტაზონით ჩატარებული ადრეული მკურნალობა დაავადების პროგრესირებას აყოვნებს და სიცოცხლის ხანგრძლივობას ზრდის.

უკიდურესად იშვიათი მრავლობითი მიელომა ძვლის ტვინის კიბოა. მისი მიზეზია პლაზმური უჯრედების — სისხლის თეთრი უჯრედების ერთ-ერთი სახეობის, რომელიც იმუნური სისტემის ნაწილია — უკონტროლო ზრდა. პლაზმური უჯრედები ჩვეულებრივ იმუნური სისტემისთვის საჭირო იმუნოგლობულინებს, ანუ ანტისხეულებს, გამოიმუშავებენ. როდესაც პლაზმური უჯრედები უკონტროლოდ მრავლდებიან და ერთი ტიპის იმუნოგლობულინს ჭარბი რაოდენობით წარმოქმნიან, სხვა იმუნოგლობულინების რაოდენობა სახიფათოდ მცირდება. ეს პაციენტს ინფექციების მიმართ დაუცველს ხდის. გარდა ამისა, ძვლის ტვინსა და ძვლებში დაგროვილმა კიბოს უჯრედებმა შეიძლება წარმოქმნან ძვლის ქსოვილის დამაზიანებელი სიმსივნეები, რაც ძვლების დასუსტებასა და მოტეხილობებს იწვევს.

მრავლობითი მიელომის სტანდარტული მკურნალობა გულისხმობს პაციენტის მეთვალყურეობის ქვეშ ყოფნას სიმპტომების განვითარებამდე. თუმცა ასეთი მიდგომა დიდად ვერ ეხმარება მაღალი რისკის მქონე პაციენტებს, რომლებმაც შესაძლოა ადრეული ჩარევით ისარგებლონ.

New England-ის სამედიცინო ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევის შედეგების თანახმად, მაღალი რისკის მქონე მრავლობითი მიელომის პაციენტებში ლენალიდომიდით (Revlimid®) და დექსამეტაზონით ჩატარებული ადრეული მკურნალობა აყოვნებს დაავადების პროგრესირებას და ზრდის სიცოცხლის ხანგრძლივობას.

ტაბლეტის სახით პერორალურად მიღებული ლენალიდომიდი არის პრეპარატი, რომელიც ძვლის ტვინში წარმოქმნილი კიბოს — მიელომის — უჯრედების ზრდას ანელებს ან აჩერებს. მრავლობითი მიელომის მქონე პაციენტებში მისი დექსამეტაზონთან (კორტიზონთან) კომბინაციაში გამოყენება ახლახან ჩატარებული კვლევით დამტკიცდა და შედეგები საზოგადოებას გაეცნო.

მკვლევარებმა ჩაატარეს კვლევა მაღალი რისკის მქონე მრავლობითი მიელომის მქონე 119 პაციენტში, რომლებმაც მკურნალობისთვის ან მეთვალყურეობისთვის მიმართეს. მკურნალობის ჯგუფის პაციენტებს 4-კვირიანი ინტერვალებით 9-ჯერ, 1-დან 21 დღის განმავლობაში, დღეში 25 mg ლენალიდომიდი, დამატებით კი 1-4 და 12-15 დღის განმავლობაში, დღეში 20 mg დექსამეტაზონი ეძლეოდათ. ამის შემდეგ პაციენტებზე მეთვალყურეობა გაგრძელდა 2 წლის განმავლობაში, რა პერიოდშიც ყოველ 28 დღეში ერთხელ, 1-21 დღის განმავლობაში, დღეში 10 mg ლენალიდომიდი ეძლეოდათ. კვლევის პირველ საბოლოო მაჩვენებელს დაავადების პროგრესირების შეფასება წარმოადგენდა; მეორე საბოლოო მაჩვენებლები კი იყო მკურნალობაზე პასუხი, საერთო გადარჩენა და უსაფრთხოება.

საშუალოდ 40-თვიანი მეთვალყურეობის შემდეგ აღმოჩნდა, რომ მკურნალობის ჯგუფში, მეთვალყურეობის ჯგუფთან შედარებით, დაავადების პროგრესირებამდე საშუალო დრო გახანგრძლივდა. კერძოდ, მეთვალყურეობის ჯგუფის პაციენტებში კიბოს პროგრესირებამდე საშუალო დრო 21 თვე იყო, მაშინ როცა მკურნალობის ჯგუფში მეთვალყურეობის მთელი პერიოდის განმავლობაში პროგრესირება არ დაფიქსირებულა. უფრო მეტიც, 3-წლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი მკურნალობის ჯგუფის პაციენტებში (%94), მეთვალყურეობის ჯგუფის პაციენტებთან შედარებით (%80), მნიშვნელოვნად გაიზარდა. კვლევის პირველ ეტაპზე მკურნალობის ჯგუფის პაციენტებში წარმატება მიღწეული იყო ნაწილობრივი ან დადებითი პასუხის სახით, %79-ის ოდენობით. შემდგომ ეტაპზე მიღებული ნაწილობრივი ან დადებითი პასუხი კი %90-ს შეადგენდა.

საბოლოოდ, მკურნალობა კარგად გადაიტანეს. მიუხედავად იმისა, რომ ერთ პაციენტს სასუნთქი გზების ინფექცია განუვითარდა, კვლევაში მონაწილე პაციენტების მთლიან ჯგუფში მკურნალობასთან დაკავშირებული მნიშვნელოვანი გვერდითი ეფექტი არ დაფიქსირებულა.

ამრიგად, კვლევის შედეგად მიღებული მონაცემები ადასტურებს, რომ მაღალი რისკის მქონე მრავლობითი მიელომის პაციენტებში ადრეული მკურნალობა დაავადების პროგრესირებას აყოვნებს და სიცოცხლის ხანგრძლივობას ზრდის. ასეთი რთული ტიპის კიბოს შემთხვევაში მიღებული დადებითი შედეგები წარმატებად უნდა ჩაითვალოს და შემდგომი კვლევების საფუძველი უნდა გახდეს.