მომავალი პანდემიის რისკების შესამცირებლად რატომ და როგორ უნდა დავიცვათ ბუნება?

COVID-19 პანდემიისპასუხისმგებელი მხოლოდ ერთი სახეობაა: ჩვენ!..
„გლობალური დათბობისა“ და „ბიომრავალფეროვნების სწრაფი კლების“ კრიზისების მსგავსად, ბოლო ეპიდემიებიც ადამიანური საქმიანობის, ნებისმიერ ფასად ეკონომიკური ზრდის დაჯილდოების მოტივაციის პირდაპირი შედეგია.
მიმდინარე კრიზისის დასაძლევად და მომავალი პანდემიების ასარიდებლად შეზღუდული, თუმცა ღირებული არჩევანი გვაქვს.
COVID-19 მსგავს დაავადებებს ჩვენი ორგანიზმის დამაინფიცირებელი მიკროორგანიზმები იწვევს — ისინი ველური და შინაური ცხოველებიდან მოდის და ადამიანურ დაავადებათა % 70-ზე მეტს შეადგენს. ეპიდემიები ხშირად იმ მოქმედებებიდან წარმოიშობა, რომლებიც ამ პათოგენების მატარებელ ცხოველებთან პირდაპირ კონტაქტში გვაყენებს, ხშირად მათთან მომუშავეების საქმიანობით.
იდეალური ქარიშხალი
ტყეების ფართო და სწრაფმა განადგურებამ, სოფლის მეურნეობის უკონტროლო გაფართოებამ, მაღაროებმა და მიწისქვეშა რესურსების ძიებამ და ველური სახეობების ექსპლუატაციამ ველური ბუნებიდან ადამიანში დაავადებების გადასაცემად იდეალური ქარიშხალი შექმნა. ეს ხშირად ინფექციებისადმი ყველაზე დაუცველი თემების (განუვითარებელი ქვეყნების) საცხოვრებელ ადგილებში ხდება.
ადამიანურმა ქმედებებმა ხმელეთის სამ მეოთხედზე მეტზე მნიშვნელოვნად იმოქმედა, ჭარბტენიანების % 85-ზე მეტი გაანადგურა და მიწის მესამედზე მეტი და მტკნარი წყლის თითქმის % 75 ნათესებსა და მეცხოველეობას დაუთმო.
ამას ველური ცხოველების უკანონო ნადირობა, ვაჭრობა და ავიამოგზაურობის აფეთქებითი ზრდა დაემატა და მივიღეთ სურათი, როდესაც სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ღამურებში უვნებლად მოძრავი ვირუსი უკვე 3 მილიონზე მეტ ადამიანს აინფიცირებს.
- დაკავშირებული თემა: კორონავირუსი ლაბორატორიიდან გაქცევით ადამიანებში არ გადასულა!
თუმცა ეს მხოლოდ დასაწყისი შეიძლება იყოს. ცხოველიდან ადამიანზე დაავადებები ყოველწლიურად დაახლოებით 700.000 სიკვდილს უკვე იწვევს, მაგრამ ახალი პანდემიების პოტენციალი უზარმაზარია. მიიჩნევა, რომ ადამიანთა დამაინფიცირებელი 1.7 მილიონამდე ამოუცნობი ვირუსი ჯერ კიდევ ძუძუმწოვრებსა და წყლის ფრინველებშია. ნებისმიერმა შეიძლება შემდეგი X დაავადება გამოიწვიოს — პოტენციურად COVID-19-ზე უფრო დამანგრეველი და სასიკვდილოც.
თუ დღევანდელი არჩევანის შესაძლო გავლენას უკიდურესი სიფრთხილით არ მოვეკიდებით, მომავალ პანდემიებს უფრო ხშირი წარმოქმნა, სწრაფი გავრცელება, მეტი ეკონომიკური ზიანი და მეტი ადამიანის სიკვდილი შეიძლება ახასიათებდეს.
რაც შეიძლება მალე უნდა უზრუნველვყოთ, რომ მიმდინარე პანდემიის გავლენის შესამცირებელი ზომები თავად არ ზრდიდეს მომავალი ეპიდემიებისა და კრიზისების რისკებს.
ტრილიონდოლარიანი აღდგენისა და ეკონომიკური სტიმულის გეგმების ცენტრში 3 მნიშვნელოვანი საკითხი უნდა იყოს
პირველ რიგშიგარემოს რეგულაციები უნდა გავაძლიეროთ და აღვასრულოთ; სტიმულის პაკეტები მხოლოდ უფრო მდგრად და ბუნებისთვის დადებით საქმიანობას უნდა ახალისებდეს. გარემოს დაცვის შესუსტება და ინტენსიური მეურნეობის, ავიაციის მსგავსი შორი ტრანსპორტისა თუ წიაღისეულ ენერგიაზე დამოკიდებული დარგების მხარდაჭერა შეიძლება მხოლოდ ამ საგანგებო მდგომარეობისთვის იყოს შესაფერისი, თუმცა მომავალი პანდემიების გაჩენას უწყობს ხელს.
მეორეცადამიანების, ცხოველების, მცენარეებისა და საერთო გარემოს ჯანმრთელობის რთული კავშირების გამცნობიერებელი, გლობალურიდან ადგილობრივამდე ყველა გადაწყვეტილების დონეზე ერთიანი ჯანმრთელობის მიდგომა უნდა მივიღოთ. მაგალითად, სატყეო უწყებები ტყის გაჩეხვის პოლიტიკას განსაზღვრავს, მოგება კი ძირითადად კერძო სექტორს რჩება; შედეგად ეპიდემიის ფასს ხშირად საზოგადოებრივი ჯანდაცვა და ადგილობრივი თემები იხდის. ერთიანი ჯანმრთელობა უკეთეს გადაწყვეტილებებს უზრუნველყოფს ადამიანისა და ბუნების გრძელვადიანი ხარჯებისა და განვითარების მოქმედებათა შედეგების გათვალისწინებით.
მესამეცპანდემიური რისკის წინა ხაზის ჯანდაცვის სისტემები სათანადოდ უნდა დავაფინანსოთ, რესურსებით ვუზრუნველვყოთ და ქცევის ცვლილება წავახალისოთ. ეს ნიშნავს საერთაშორისო ფინანსების მობილიზებას უკეთესი ჯანდაცვის უნარისთვის: განსაკუთრებით ადგილობრივ მოსახლეობასთან, გლეხებთან და მიწათმოქმედ-მეცხოველეებთან ერთობლივ ზედამხედველობის პროგრამებს, ქცევითი რისკების კვლევებსა და სპეციალურ ჩარევებს. ასევე საჭიროა მაღალი რისკის ეკონომიკური საქმიანობის შესრულებადი, მდგრადი ალტერნატივები და ყველაზე დაუცველთა დაცვა. ეს უბრალო მსხვერპლი კი არა, მომავალი გლობალური ეპიდემიების ასარიდებელი სასიცოცხლო ინვესტიციაა ყველას ინტერესში.
ბუნების მზრუნველი მიდგომების მიღებისას ვაქცინაციის წარსული წარმატებები არ დავივიწყოთ
ამ პანდემიამდე მსოფლიოში, განსაკუთრებით განვითარებულ ქვეყნებში, ვაქცინებისადმი უარყოფითი დამოკიდებულება იზრდებოდა. მთავარი მიზეზი ის იყო, რომ განვითარებულ საზოგადოებებს ინფექციური დაავადებების სახე ავიწყდებოდათ . ახლა კი ახალი კორონავირუსისგან თავის დაღწევის ერთადერთი გზა ვაქცინაა! ვინაიდან ინფექცია მუდმივ იმუნურ პასუხს არ ქმნის, არსებობს COVID-19-ის ერთ ადამიანში განმეორებისა და საზოგადოებაში ჯოგური იმუნიტეტის არგანვითარების რისკი...
COVID-19 პანდემიამ ვაქცინაციის მნიშვნელობა კიდევ ერთხელ მკაცრად შეგვახსენა
ამჟამად ქვეყანაში ბავშვებს 13 დაავადების წინააღმდეგ სახელმწიფო სქემით ვცრით (იხილეთ რუტინული და არარუტინული ვაქცინაციის პროგრამა). თუ მათ გამოყენებას შევწყვეტთ, სულ მცირე 5 მათგანმა შეიძლება უარესი ეპიდემია შექმნას. ყოველწლიურად 14 ათასზე მეტი ბავშვი მხოლოდ აუცრელობის გამო შეიძლება დავკარგოთ. ტუბერკულოზის, წითელასა და ჩუტყვავილას მსგავსი მიკრობებიც ეპიდემიის პოტენციალს შეიცავს. მათ არხილვის ან მცირე სიხშირის ერთადერთი მიზეზი აცრაა. თუ ქვეყანა ახლა აცრას შეწყვეტს, ეფექტი 5-6 წელი გაგრძელდება, შემდეგ კი ყოველწლიურად 14 ათასზე მეტი ბავშვი მხოლოდ აუცრელობის გამო შეიძლება დავკარგოთ. მსოფლიოში ეს რიცხვი 2,5 მილიონი იქნება. ვაქცინა და წყლის დეზინფექცია ადამიანის ცხოვრებაზე მოქმედი მსოფლიოს ორი უმნიშვნელოვანესი აღმოჩენაა
- დაკავშირებული თემა: რამდენად ვენდობით მეცნიერებასა და ჯანმრთელობას მსოფლიოში?
დასკვნა
სანამ ახალი კორონავირუსი იმედით მოსალოდნელი ვაქცინით გაკონტროლდება, წესები უნდა დავიცვათ: ერთმანეთს 1,5 მეტრზე მეტად არ მივუახლოვდეთ და უკონტროლო ხალხმრავლობაში არ შევიდეთ.
მიმდინარე კრიზისიდან უფრო ძლიერი და მოქნილი შეიძლება გამოვიდეთ, თუმცა ამისთვის ბუნების დამცავი პოლიტიკა და ქმედებები უნდა ავირჩიოთ — ამგვარად ბუნება ჩვენს დაცვაში დაგვეხმარება.
- დაკავშირებული თემა: სახელმწიფოთა რეაგირება კორონავირუსის ეპიდემიაზე და მომავლის სცენარები
- ყველა ჩვენი სტატია კორონავირუსზე
წყაროები
ipbes.net/covid19stimulus - 27 April 2020
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.