მსოფლიოში ცნობილი იმუნოლოგი: პროფესორი დოქტორი დერია უნუთმაზი

დღეს დაავადებების მკურნალობაში იმუნოლოგიის(იმუნური სისტემის მეცნიერების) მნიშვნელობა სულ უფრო იზრდება. მრავალი დაავადების წინააღმდეგ იქმნება მკურნალობა, რომელიც T უჯრედების მანიპულირებას მოიცავს. გავიცნოთ თურქი მეცნიერი, პროფესორი დოქტორი დერია უნუთმაზი, რომელსაც ასეთ მნიშვნელოვან სფეროში მსოფლიო ავტორიტეტი აქვს:

დერია უნუთმაზმა ექიმის წოდება 1991 წელს სტამბოლის მარმარას უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე მიიღო. სადოქტორო და პოსტდოქტორული სამუშაო შეასრულა შვეიცარიაში, ბაზელში, Novartis-ის იმუნოლოგიის განყოფილებაში, იტალიაში, სიენაში, Novartis-ისა და Chiron Corporation-ის იმუნობიოლოგიის კვლევით ინსტიტუტში და ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის Skirball-ის ინსტიტუტში. 1999 წელს ვანდერბილტის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე მიკრობიოლოგიისა და იმუნოლოგიის ასოცირებული პროფესორი გახდა. 2006 წელს დაინიშნა ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტის მიკრობიოლოგიის ასოცირებულ პროფესორად, რასაც მოგვიანებით მედიცინისა და პათოლოგიის განყოფილებებიც დაემატა. დერია უნუთმაზი, რომლის კვლევებიც ამ დრომდე 21 ათასზე მეტჯერაა ციტირებული, ჩვენი მეცნიერია შვიდზე მეტი ჯილდოთი და სხვადასხვა პატენტით.

2014 წლიდან ჯექსონის ლაბორატორიის გენომური მედიცინის განყოფილებაში პროფესორად მუშაობს. ჯექსონის ლაბორატორია დამოუკიდებელი, არაკომერციული ბიოსამედიცინო კვლევითი დაწესებულებაა. მას აქვს აშშ-ის კიბოს ეროვნული ინსტიტუტის სტანდარტების შესაბამისი კიბოს ცენტრი ბარ-ჰარბორში, ობიექტები საკრამენტოში და გენომური მედიცინის ახალი ინსტიტუტი ფარმინგტონში. ჰყავს 1600-ზე მეტი თანამშრომელი. მისი მისიაა დაავადებებისთვის ზუსტი გენომური გადაწყვეტილებების პოვნა და ადამიანის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისკენ სწრაფვაში მსოფლიო ბიოსამედიცინო საზოგადოების გაძლიერება.

პროფესორ დერია უნუთმაზის გარღვევის მომტანი ნაშრომები იმუნოლოგიაში

პროფესორ დერია უნუთმაზის კვლევები ინფექციური დაავადებების, ქრონიკული დაავადებებისა და დაბერების დროს განვითარებული დარღვევების წინააღმდეგ ოპტიმალური იმუნური პასუხისთვის ადამიანის T უჯრედების დიფერენცირებას, აქტივაციასა და რეგულირებას მოიცავს.

კერძოდ, მან იკვლია შიდსის გამომწვევი HIV ინფექციის დროს T უჯრედების ქვეჯგუფების დარღვევის მექანიზმები. აგრეთვე აქვს კვლევები მარეგულირებელი T უჯრედებით გაშუალებული იმუნოსუპრესიის მრავალფეროვნებისა და მექანიზმების, აგრეთვე ადამიანის Th17 უჯრედული ქვეჯგუფების გავლენისა თუ ფუნქციების შესახებ.

პროფესორი დერია უნუთმაზი წლების განმავლობაში HIV ვირუსსა და იმუნურ სისტემაზე მის გავლენას იკვლევდა. ამავე დროს შეისწავლის HIV ინფექციის როლს სხვა დაავადებების წარმოქმნაში. მისი ლაბორატორიის აღმოჩენები მოიცავს ციტოკინების (იმუნური უჯრედების მიერ წარმოქმნილი ცილების) როლს HIV ინფექციის მიმართ CD4 + T უჯრედების გაზრდილ მოწყვლადობაში და იმას, თუ როგორ მოქმედებს HIV ადამიანის T უჯრედების კონკრეტულ ქვეჯგუფებზე და არღვევს მათ, მათ შორის ბუნებრივ მკვლელ T უჯრედებს, მარეგულირებელ T (Treg) და IL-17-ის გამომყოფ (Th17) უჯრედებს.

პროფესორმა უნუთმაზმა აშშ-ის ალერგიისა და ინფექციური დაავადებების ეროვნული ინსტიტუტისგან 5 წლისთვის 3 მილიონი დოლარის კვლევითი მხარდაჭერა მიიღო. ამ მხარდაჭერით იგი myalgic encephalomyelitis/chronic fatigue syndrome-ის (ME/CFS, ქრონიკული დაღლილობის სინდრომის) უკეთესი დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მეთოდების პოვნას ცდილობს.