ნერვის ზრდის ფაქტორი 1948 — პირველი ნაბიჯი უჯრედის ზრდის ფაქტორებისკენ
იტალიელმა ნევროლოგმა Rita Levi-Montalcini-მ ინტერვიუში თქვა, რომ ნერვული სისტემის ქცევისა და მის მიერ აღმოჩენილი ნერვის ზრდის ფაქტორის (NGF) შესახებ აზრების წარმართვაში ინტუიციას იყენებდა და უფრო მეტად ხელოვანი იყო. მას შემდეგ, რაც იტალიელმა ფაშისტმა ლიდერმა Benito Mussolini-მ ებრაელების აკადემიური საქმიანობის შემზღუდველი კანონი მიიღო, Levi-Montalcini იძულებული გახდა კვლევები საძინებელში მოწყობილ ლაბორატორიაში ჩაეტარებინა. Levi-Montalcini ნობელის პრემიის პირველი ლაურეატია, რომელიც 100 წელზე მეტი ასაკის გარდაიცვალა.
NGF მცირე ცილაა, რომელიც გარკვეული ნეირონების (ნერვული უჯრედების) ზრდასა და გადარჩენაში მონაწილეობს.
1948 წელს ამერიკელმა მეცნიერმა Elmer Bueker-მა აღმოაჩინა, რომ ქათმის ემბრიონის სხეულის კედელში თაგვის სიმსივნის მოთავსება ქათმის სენსორული განგლიებიდან (ნერვული უჯრედების მასებიდან) ნერვული ბოჭკოების დიდი ნაკადის გამოსვლას იწვევდა. Levi-Montalcini-მ და მისმა კოლეგებმა მოგვიანებით შენიშნეს, რომ თაგვის სიმსივნეში ქათმის ემბრიონის სენსორული და სიმპათიკური ნერვული ბოჭკოები შეიჭრა. სიმპათიკური ნერვული სისტემა ავტონომიური ნერვული სისტემის ნაწილია და სხეულს განსაკუთრებით სტრესულ მდგომარეობებზე საპასუხოდ ამზადებს. სიმსივნისგან დაშორებული სიმპათიკური განგლიებიც გაიზარდა, რაც ამტკიცებდა, რომ სიმსივნე NGF-ს ქათმის ემბრიონის სისხლის მიმოქცევაში გამოყოფდა. ამერიკელმა ბიოქიმიკოსმა Stanley Cohen-მა და Levi-Montalcini-მ ისიც აღმოაჩინეს, რომ ახალშობილ თაგვებში ანტისხეულების შეყვანისას მათი სიმპათიკური ნერვული სისტემა სწორად არ ვითარდებოდა.
საინტერესოა, რომ ადამიანებს პირველად შეყვარებისას NGF-ის უფრო მაღალი დონე აქვთ.
NGF აგრეთვე ზრდის თაგვების გადარჩენის ხანგრძლივობას გულის შეტევის შემდეგ. პარკინსონის დაავადების მქონე თაგვებში მოძრაობის დარღვევებს ამცირებს. 1983 წელს Levi-Montalcini-მ და მისმა კოლეგებმა დაადგინეს, რომ NGF-ს თავისა და ზურგის ტვინთან დაკავშირებულ ნერვებზე ზემოქმედება შეეძლო.
Cohen-მა ასევე აღმოაჩინა ეპიდერმული ზრდის ფაქტორი (EGF), რომელიც ახალშობილ ცხოველებში ქუთუთოების ადრეულ გახსნასა და კბილების ამოსვლას იწვევს.
დღეს მრავალი ფაქტორი ვიცით, რომელიც ადამიანის სხეულის სხვადასხვა ტიპის უჯრედების დიფერენცირებასა და გამრავლებაზე მოქმედებს.
სტატიის გამოსახულების განმარტება: ქათმის ემბრიონიდან აღებული დორსალური ფესვის განგლიის (ნერვული უჯრედების მასების) გამოსახულება NGF-ის ზრდის გარემოში რამდენიმე საათის ინკუბაციის შემდეგ. განგლიიდან გამომავალი მრავალი აქსონი ვარდისფრადაა ნაჩვენები.
სტატიაში მოხსენიებული ისტორიული პირები: Elmer Daniel Bueker (1903–1996), Rita Levi-Montalcini (დაბ. 1909), Stanley Cohen (დაბ. 1922)
- წინა თემა: კორტიზონი 1948 — ანთების სასწაული
- შემდეგი თემა: რანდომიზებული კონტროლირებული კვლევები 1948 — უფრო საიმედო შედეგები
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.