ნობელიანი პირველი თურქი მეცნიერის, აზიზ სანჯარის, ნამდვილი ისტორია

ჩვენი სიამაყის, აზიზ სანჯარის შესახებ ბევრი ითქვა და დაიწერა. ასეც უნდა ყოფილიყო: ათწლეულების განმავლობაში ჩვენი მეცნიერებისა და მეცნიერებით დაინტერესებულთა ოცნება იყო აქ გაზრდილი ადამიანის ნობელით დაჯილდოება. მაგრამ მეცნიერი ნობელის მისაღებად მუშაობს?

ცოდნის ძიებას მრავალი მიზეზი აქვს. ალბათ უმთავრესია ადამიანის ტვინის უნარების ფართო სპექტრი. გონება და აზროვნება, განვითარების და სრულყოფისკენ სწრაფვა, ურიცხვი სურვილის დაკმაყოფილება, ძლიერი ცნობისმოყვარეობა, პირველი ადამიანისთვის მიცემული ცოდნისა და მართვის თვისება, სამყაროს სიდიდე და არსებებისა და მოვლენების სიმრავლე მეცნიერებისა და მისი დარგების წარმოშობას იწვევს.

ისტორიაში „გენიოსად“, „რჩეულად“ და „საზოგადოების ლიდერად“ წოდებული ზოგი ადამიანი თავის ეპოქას ყოველთვის უსწრებდა. ბევრის სიტყვები იმდენად ძლიერი და შორსმჭვრეტელი იყო, რომ დღესაც მოქმედებს.

„იღბალი მომზადებულ გონებას ირჩევს!“

ცოფის ვაქცინის შემქმნელმა ფრანგმა Louis Pasteur-მა ეს თითქოს აზიზ სანჯარზე თქვა — სირთულეების დამძლევზე, ბევრის მკითხველსა და მშრომელზე, საცხოვრებლის უქონლობისას ლაბორატორიაში მძინარეზე... იღბალიც დაეხმარა, თუმცა მის დასაჭერად გონება უკვე მომზადებული ჰქონდა.

გენიოსების განსხვავებაზე ბევრი თეორიაა. ეს მხოლოდ ინტელექტით არ იზომება, უნარსაც უკავშირდება და მეცნიერების მნიშვნელოვან საკვლევ თემად რჩება. შესაძლოა დაბადებამდეც ან განვითარებისას მათი ნეირონები გარკვეული უნარის საუკეთესოდ შესასრულებლად ყველაზე სწორ კავშირებს ქმნის.

ვფიქრობ, სანჯარის ნამდვილი ამბავი არც ეროვნებაშია, არც სოფლიდან სამედიცინო ფაკულტეტამდე რთულ განათლებაში და არც სირთულეების დაძლევის უნარში. იგი მეცნიერებისთვის მომზადებული გონების ქონაა — გონების, რომელიც კმაყოფილებას მხოლოდ საძიებო ცოდნის მიღწევით პოულობდა.