Nobel mükafatlı ilk türk alimi Aziz Sancarın gerçək hekayəsi

Qürur mənbəyimiz Aziz Sancar haqqında çox danışıldı və yazıldı. Elə belə də olmalı idi. Çünki onilliklərdir alimlərimizin və elmə marağı olan demək olar hər kəsin, ölkəmizin torpaqlarında yetişən bir alimin Nobel mükafatı alması sanki xəyallarını bəzəyirdi. Bəs alim Nobel mükafatı almaq üçünmü çalışır?

Şübhəsiz, bilik axtarışının bir çox səbəbi var. Bəlkə də ən mühümü insan beyninin bacarıq və qabiliyyətlərinin çox geniş olmasıdır. İnsanın ağıl və düşünmək qabiliyyəti, inkişaf və təkmilləşmək meyli, saysız istəklərini qarşılamaq arzusu, güclü maraq hissi, ilk insana verilən elm və hökm etmək xüsusiyyəti, yaşadığı kainatın böyüklüyü, varlıq və hadisələrin çoxluğu və xüsusiyyətləri elmin və elm sahələrinin yaranmasına səbəb olub.

Tarix boyunca “dahi”, “seçilmiş şəxs”, “cəmiyyət lideri” adlandırılan bəzi insanlar həmişə yaşadıqları dövrü qabaqlayıblar. Hətta bir çoxunun sözləri bugünkü dünyada da keçərli olacaq qədər güclü və uzaqgörən olub.

“Şans hazırlıqlı beyinlərə üstünlük verir!”

Quduzluq peyvəndini kəşf edərək adını tarixə yazan fransız alimi Louis Pasteur sanki bu məşhur sözünü Aziz Sancar üçün deyib. Qarşılaşdığı bir çox çətinliyin öhdəsindən gələn, çox oxuyan, çox işləyən, qalmağa yeri olmadığı üçün laboratoriyalarda yatan Aziz Sancar üçün… Şansının kömək etdiyi vaxtlar da olub, lakin o şansı yaxalamaq üçün beyni artıq hazır idi.

Dahilərin digər insanlardan necə fərqləndiyi barədə bir çox nəzəriyyə var və bu hal yalnız zəka ilə ölçülmür, istedadla da əlaqəli anlayışdır. Hələ də elmin ən mühüm tədqiqat mövzularından biridir. Bəlkə də hələ doğulmazdan əvvəl və ya inkişaf mərhələsində beyinlərindəki neyronlar müəyyən bacarıqları ən yaxşı şəkildə yerinə yetirmək üçün ən düzgün əlaqələri qurur.

Aziz Sancarın əsl hekayəsinin nə milliyyəti, nə kənddə başlayıb tibb fakültəsinə qədər davam edən çətin əsas təhsili, nə də yaşadığı imkansızlıqları aşarkən göstərdiyi bacarıqlar olduğunu düşünürəm. Onun gerçək hekayəsinin elmə hazır bir beynə malik olması olduğunu düşünürəm. Elə bir beyin ki, məmnunluğu yalnız axtardığı biliklərə çatmaqla yaşayıb.