რა არის კორონავირუსის ახალი მუტაცია? უფრო გადამდებია, მაგრამ უფრო მძიმე Covid-საც იწვევს?

მუტაციაარის DNA-ის ან RNA-ის თანმიმდევრობის ცვლილებები, რომლებსაც მსუბუქი ან მძიმე შედეგები შეიძლება მოჰყვეს. DNA-ში წარმოქმნილი მუტაციები მუდმივია, ხოლო RNA-ის მუტაციები მისი მყიფე სტრუქტურის გამო შეიძლება დროებითი იყოს.
ვირუსებივირუსებში წარმოქმნილ მუტაციებს შეუძლია ვირუსებს განსხვავებული შესაძლებლობები შესძინოს.
შეუძლია მუტაციას Covid-19 უფრო გადამდები გახადოს?
Science ჟურნალში გამოქვეყნებულ სტატიაში აღინიშნა, რომ ახალი ტიპის კორონავირუსმა (SARS-CoV-2) განიცადა მუტაცია, რომელიც მთელ მსოფლიოში მის უფრო სწრაფ გავრცელებას გამოიწვევდა. კორონავირუსის D614G სახელწოდების ახალი ვარიანტი ევროპაში გაჩნდა.
შენიშვნა: ვარიანტიარის მუტაციები, რომლებიც ვირუსის საერთო იდენტობას არ ცვლის. შტამიარის მუტაციები, რომლებიც ვირუსს სხვა იდენტობას ანიჭებს. ანუ, თუ ეს მოხდა, ყველაფერი თავიდან იწყება. ვირუსის ყოველი ნუკლეოტიდური ცვლილება მის განსხვავებულად ქცევას არ ნიშნავს. მიუხედავად იმისა, რომ SARS-CoV-2-ის გენეტიკური ცვლილებებით წარმოქმნილ D614G ფორმას ზოგი ვარიანტსაც და შტამსაც უწოდებს, სტატიის გაგრძელებაში ჩვენ ვარიანტი გამოვიყენეთ.
ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტმა ჩაპელ-ჰილში (UNC) და ვისკონსინ-მედისონის უნივერსიტეტმა აჩვენეს, რომ D614G ვარიანტი ჩინური წარმოშობის, პანდემიის დამწყებ პირველ SARS-CoV-2-ზე სწრაფად მრავლდება და უფრო გადამდებია.
მიუხედავად იმისა, რომ D614G ვარიანტი უფრო სწრაფად ვრცელდება, ცხოველებზე კვლევებმა აჩვენა, რომ უფრო მძიმე Covid-19-თანკავშირი არ აქვს და ვარიანტი გამანეიტრალებელი ანტისხეულების პრეპარატების მიმართ ოდნავ ნაკლებად მგრძნობიარეა .
გაერთიანებულ სამეფოში 25,000-ზე მეტი ვირუსული თანმიმდევრობის სხვა ანალიზმაც აჩვენა, რომ ამ მუტაციების მქონე ვირუსები უფრო სწრაფად ვრცელდება და ინფექციის უფრო ფართო ჯგუფებს იწვევს.
დიაგნოზის დასმისას G614 ვარიანტის მქონე პირებს ცხვირსა და ყელში მნიშვნელოვნად მეტი ვირუსული ნაწილაკი ჰქონდათ, სავარაუდოდ, გაზრდილი გადამდებლობის შედეგად. თუმცა არ არსებობდა არანაირი მტკიცებულება, რომ მათ საბოლოოდ დაავადება უფრო მძიმედ გადაიტანეს.
- დაკავშირებული თემა: იქნება თუ არა არსებული ვაქცინები ეფექტიანი კორონავირუსის ახალი ვარიანტის წინააღმდეგ?
კვლევა 1 – ტეხასის უნივერსიტეტი, ოსტინი
Houston Methodist Hospital-ის მკვლევრებმა, რომლებიც ტეხასის უნივერსიტეტის ოსტინისა და ილინოისის ჩიკაგოს უნივერსიტეტის მეცნიერებთან თანამშრომლობდნენ, სპაიკ ცილის ამინომჟავურ თანმიმდევრობაში ცვლილებების გამომწვევი 285 სხვა მუტაციაც აღწერეს. მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ერთ-ერთი მუტაცია სპაიკს ადამიანის იმუნური სისტემის მიერ წარმოქმნილი გამანეიტრალებელი ანტისხეულისგან თავის დაღწევის საშუალებას აძლევდა.
უცნობია, ზრდის თუ არა ეს მუტაცია გადამდებლობასაც. თუმცა აღინიშნა, რომ ამჟამად იშვიათია და უფრო მძიმე დაავადებას არ იწვევს.
ასევე, გუნდმა ვერ აღმოაჩინა ვერანაირი მტკიცებულება, რომ ვირუსს შეძენილი ჰქონდა მუტაციები, რომლებიც შემუშავების პროცესში მყოფ ვაქცინებს ან არსებულ ანტისხეულებით მკურნალობას არაეფექტიანს გახდიდა.
თუმცა ტეხასის უნივერსიტეტის მოლეკულური ბიოლოგი და კვლევის თანაავტორი Ilya J. Finkelstein მუდმივი სიფხიზლის აუცილებლობას დაჟინებით აღნიშნავს.
ფინკელშტაინი ამბობს: „ვირუსი მსოფლიოს მოედო და მუტაციას კვლავ განიცდის. რეალურ დროში მეთვალყურეობა, როგორც ჩვენს კვლევაში გავაკეთეთ, საშუალებას მისცემს ვაქცინებსა და თერაპიულ საშუალებებს მთელ მსოფლიოში ყოველთვის ერთი ნაბიჯით წინ იყვნენ“ .
კვლევა 2 – ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტი, ჩაპელ-ჰილი
ჩაპელ-ჰილის Gillings-ის გლობალური საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სკოლაში ეპიდემიოლოგიის პროფესორი და UNC-ის სამედიცინო ფაკულტეტზე მიკრობიოლოგიისა და იმუნოლოგიის პროფესორი რალფ ბარიკი ოცდაათ წელზე მეტია კორონავირუსებს იკვლევს და დიდი როლი შეასრულა Covid-19-ისთვის FDA-ის მიერ დამტკიცებული პირველი მკურნალობის, რემდესივირისშემუშავებაში. ბარიკი ამბობს: „D164G ვირუსი წინაპარ ვარიანტზე დაახლოებით 10-ჯერ ძლიერია და სწრაფად იზრდება. ის ძალზე ეფექტიანად მრავლდება პირველად ცხვირის ეპითელურ უჯრედებში (ცხვირში), რაც ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემისთვის პოტენციურად მნიშვნელოვანი ადგილია“ .
ბარიკის ლაბორატორიის მკვლევრებმა, მათ შორის პირველმა ავტორმა Yixuan J. Hou-მ, ვისკონსინ-მედისონის უნივერსიტეტის ვირუსოლოგებთან, იოშიჰირო კავაოკასა და პიტერ ჰალფმანთან თანამშრომლობით ახალი კვლევა ჩაატარეს.
კავაოკამ თქვა: „ორიგინალურ სპაიკ ცილას ამ პოზიციაზე D ჰქონდა და მის ნაცვლად G მოვიდა. რამდენიმე სტატიაში ადრე უკვე აღწერილი იყო, რომ ეს მუტაცია ცილას უფრო ფუნქციურს და უჯრედებში შესვლისას უფრო ეფექტიანს ხდიდა“ .
წინა კვლევა ეყრდნობოდა რეცეპტორთან შემაკავშირებელი ცილის შემცველ, თუმცა არანამდვილ, მოჩვენებით ვირუსს. უკუგენეტიკის გამოყენებით ბარიკის გუნდმა, 614 პოზიციაზე D-ის ან G-ის კოდირებით, გაამრავლა მუტანტი SARS-CoV-2 ვირუსების შეწყვილებული წყვილი და შეადარა ძირითადი თვისებების ანალიზი უჯრედული ხაზების, ადამიანის პირველადი სასუნთქი უჯრედების, თაგვისა და ზაზუნის უჯრედების გამოყენებით.
კავაოკამ და ჰალფმანმა წვლილი შეიტანეს ზაზუნების გამოყენებით ჩატარებულ კორონავირუსის უნიკალურ საკვლევ მოდელში. ვისკონსინ-მედისონის უნივერსიტეტის გუნდმა, მათ შორის ზაზუნებზე ექსპერიმენტების ჩამტარებელმა შიჰო ჩიბამ, როგორც ორიგინალური ვირუსის, ისე ბარიკისა და ჰოუს მიერ შექმნილი მუტირებული ვერსიის გამრავლებისა და ჰაერით გადაცემის კვლევები ჩაატარა.
უფრო სწრაფი გამრავლებაც და მეტი გადამდებლობაც
მათ აღმოაჩინეს, რომ მუტირებული ვირუსი არა მხოლოდ 10-ჯერ სწრაფად მრავლდებოდა, არამედ ბევრად უფრო გადამდებიც იყო.
ზაზუნების ნაწილს ორიგინალური, დანარჩენებს კი მუტირებული ვირუსი შეუყვანეს. მეორე დღეს ინფიცირებული ზაზუნების გვერდით გალიებში რვა არაინფიცირებული ზაზუნა მოათავსეს. კონტაქტის თავიდან ასაცილებლად მათ შორის ტიხარი იყო, თუმცა გალიებს შორის ჰაერი გადადიოდა.
მეორე დღეს არაინფიცირებულ ზაზუნებში ვირუსის შემოწმება დაიწყეს. ორივე ვირუსის შემთხვევაში ჰაერით გადაცემა ხდებოდა, თუმცა დრო განსხვავდებოდა. მუტირებული ვირუსის მქონე ზაზუნებთან ერთი ჰაერის მსუნთქავი რვა ზაზუნიდან ექვსმა მუტანტი ვირუსი ორ დღეში მიიღო, მეოთხე დღეს კი ვირუსი ყველა ზაზუნაში აღინიშნა.
ორიგინალური ვირუსით ინფიცირებულ ზაზუნებთან ერთი ჰაერის მსუნთქავ ზაზუნებში მეორე დღეს გადაცემის არცერთი შემთხვევა არ გამოვლენილა. თუმცა მეოთხე დღეს ყველა ზაზუნა ინფიცირებული იყო.
კავაოკამ თქვა: „ვნახეთ, რომ მუტანტი ვირუსი ორიგინალურთან შედარებით ჰაერით უკეთ ვრცელდებოდა, რამაც შეიძლება ახსნას, რატომ დომინირებს ეს ვირუსი ადამიანებში“ .
მკვლევრებმა კორონავირუსის ორი ვარიანტის პათოლოგიაც შეისწავლეს. ინფიცირების შემდეგ ზაზუნებს ფაქტობრივად ერთნაირი ვირუსული დატვირთვა და სიმპტომები ჰქონდათ. მუტირებული ვარიანტის მქონე ზაზუნებმა ავადმყოფობისას ოდნავ მეტი წონა დაკარგეს. ეს აჩვენებს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მუტირებული ვირუსი მასპინძლებს ბევრად უკეთ აინფიცირებს, მნიშვნელოვნად უფრო მძიმე დაავადებას მაინც არ იწვევს.
მკვლევრები აფრთხილებენ, რომ ცხოველთა პათოლოგიის შედეგები ადამიანის კვლევებში შეიძლება არ გამართლდეს.
დასკვნა
SARS-CoV-2 ადამიანის სრულიად ახალი პათოგენია და ადამიანთა საზოგადოებებში მისი ევოლუციის წინასწარმეტყველება რთულია. როგორც დანიაში ახლახან აღმოჩენილი წაულას SARS-CoV-2 cluster 5 ვარიანტის შემთხვევაში, მუდმივად ჩნდება ახალი ვარიანტები, რომლებიც D614G-საც კოდირებს. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მაქსიმალურად დასაცავად უნდა გავაგრძელოთ ამ ახალი მუტაციების შედეგებზე დაკვირვება და მათი გააზრება დაავადების სიმძიმის, გადაცემის, მასპინძელთა მრავალფეროვნებისა და ვაქცინით გამოწვეული იმუნიტეტის მიმართ მოწყვლადობის კუთხით.
დაკავშირებული თემები
წყაროები
2. A mutation may have made COVID-19 more contagious. Written by James Kingsland on November 6, 2020 – Fact checked by Alexandra Sanfins, Ph.D. Medical New Today: medicalnewstoday.com
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.