რა არის კუჭის კიბოს მკურნალობის საუკეთესო საწყისი ქიმიოთერაპიის სქემა?

კუჭის კიბო, როგორც მთელ მსოფლიოში, ჩვენს ქვეყანაშიც ყველაზე ხშირი 5 კიბოს სახეობას შორისაა და შორს წასულ სტადიაზე გამოვლენისას სიცოცხლეს მნიშვნელოვნად ამოკლებს. ბუნების გამო დიაგნოზისას დაავადება ან ადგილობრივად შორსაა წასული, ან სხვა ორგანოებშია გავრცელებული (მეტასტაზები). ჩვენს ქვეყანაში კუჭის კიბოების თითქმის სამი მეოთხედი ამ ეტაპზე, ანუ მეტასტაზურ სტადიაზე დიაგნოსტირდება.

ადგილობრივად შორს წასული ან მეტასტაზური კუჭის კიბოს მკურნალობა უაღრესად რთულია. ბოლო 20-30 წელიწადში რამდენიმე ძირითადი წამლის ფარგლებს ვერ გავცდით. 2000-იანი წლების შემდეგ, ძუძუს კიბოს მსგავსად, აღმოვაჩინეთ, რომ კუჭის კიბოების ნაწილს უჯრედის ზედაპირის განსაკუთრებული აღმქმელი, Her2 რეცეპტორი აქვს; ასეთი Her2 დადებითი კიბოები ყველა კუჭის კიბოს დაახლოებით %20-ს შეადგენს.

ადგილობრივად შორს წასული ან მეტასტაზური, ოპერაციას დაუქვემდებარებელი კუჭის კიბოსას აუცილებლად უნდა გავარკვიოთ Her2 დადებითობასთან დაკავშირებული, ჭკვიან წამლად ცნობილი სამიზნე მკურნალობის შესაძლებლობა. თუ Her2 დადებითია, გამოიყენება დღეს უკვე კარგად ცნობილი და სიცოცხლის გამახანგრძლივებელი ქიმიოთერაპიის სქემა.

ქიმიოთერაპიის სქემა 3 წამლისგან შედგება:

1. მრავალი წელია ცნობილი პლატინის ანალოგი ცისპლატინი,
2. 5-ფტორურაცილი (5FU) და 
3. ტრასტუზუმაბის აქტიური ნივთიერების მქონე და მთელ მსოფლიოში Herceptin-ის სახელით ცნობილი Her2-ზე მიმართული ჭკვიანი წამალი

აქამდე ჩატარებული კვლევებით, განსაკუთრებით ბოლო 5 წელიწადში, Her2 დადებით კუჭის კიბოში ჰერცეპტინის გამოყენება სტანდარტი გახდა.

კუჭის კიბოების %80-ის შემადგენელ Her2 უარყოფით პაციენტებში საუკეთესო მკურნალობაზე დისკუსია არსებობს

ცისპლატინი და 5-ფტორურაცილი კუჭის კიბოს სამკურნალოდ მრავალი წელია გამოიყენება. ამ ორ წამალზე ტაქსანების ჯგუფის დოცეტაქსელის დამატებამ კუჭის კიბოების უმრავლესობის მქონე Her2 უარყოფითი პაციენტების სიცოცხლეში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა. თუმცა ამ სამმაგმა მკურნალობამ (დოცეტაქსელი+ცისპლატინი+5FU = DCF) გვერდითი მოვლენებით ექიმებს სირთულეები შეუქმნა, პაციენტების მართვა გაართულა და მათი ცხოვრების ხარისხიც შეამცირა. ასეთ გაურკვევლობაში ამ სამმაგი სქემის უფრო მოკლე პერიოდებითა და დაბალი დოზებით გამოყენებას მოდიფიცირებული DCF უწოდეს და ახალი პრაქტიკა განიხილეს. ბოლო რამდენიმე წლის კვლევებმა აჩვენა, რომ სამმაგი მკურნალობის მოკლე პერიოდებით, ხშირი ინტერვალებით და დაბალი დოზით ჩატარება ნაკლებ გვერდით მოვლენებს იწვევს.

პატივსაცემი ონკოლოგიური ჟურნალის Gastric Cancer-ის იანვრის, 2015 წლის ნომერში სადავო საკითხი საფუძვლიანად შეისწავლეს. შედარებით კვლევაში კუჭის კიბოს კლასიკური მკურნალობა, ცისპლატინი-5FU ორმაგი ქიმიოთერაპიის სქემა, შეადარეს უფრო დაბალი დოზით ჩატარებულ, ცხოვრების ხარისხის ნაკლებ დამაზიანებლად ნაჩვენებ, თუმცა არა ყოველ 3 კვირაში, არამედ ყოველ 14 დღეში ჩატარებულ სამმაგი ქიმიოთერაპიის სქემას (მოდიფიცირებული DCF) .

მიგვაჩნია, რომ შედეგმა მკვლევრებიც გააოცა. კლასიკურ ქიმიოთერაპიასთან შედარებით შემცირებული დოზის სამმაგი კომბინაციის ყოველ 14 დღეში გამოყენებამ გადარჩენა აშკარად გაახანგრძლივა.

ეს შედეგი ონკოლოგიური საზოგადოებისთვის, განსაკუთრებით ამ რთული სამკურნალო გადაწყვეტილებისას, გზამკვლევია. თუმცა დეტალებში ჩანს კითხვის ნიშანი: მოდიფიცირებული DCF-ის ყველა პაციენტი 4. სტადიის არ იყო და დაახლოებით მესამედს ადგილობრივად შორს წასული დაავადება ჰქონდა. მაგრამ ამან კვლევის საბოლოო წარმატება ვერ დაჩრდილა.

ამიერიდან ჩვენც მეტასტაზური ან ადგილობრივად შორს წასული, ოპერაციას დაუქვემდებარებელი კუჭის კიბოს პაციენტებში სტრატეგიად ავირჩევთ მკურნალობის დაწყებას მოდიფიცირებული DCF-ით, რომელიც გადარჩენას ახანგრძლივებს და ნაკლები გვერდითი მოვლენა აქვს. ამასთან, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ კუჭის კიბოს პაციენტებში ინდივიდუალური მკურნალობისთვის Her2 რეცეპტორის დონე აუცილებლად უნდა შეისწავლონ.