რამდენად სანდოა პულსოქსიმეტრები?

პულსოქსიმეტრის მოწყობილობები COVID-19-ის პანდემიის დროს პოპულარული გახდა, რადგან ადამიანებს საკუთარი ჟანგბადის სატურაციის (სისხლში ჟანგბადის კონცენტრაციის) კონტროლის საშუალებას აძლევს. თუმცა მათი მაჩვენებლები ყოველთვის ზუსტი არ არის. FDA-მ (აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციამ) პარასკევს გამოქვეყნებული ახალი სახელმძღვანელოთი ამის შესახებ გაფრთხილება გაავრცელა.

რა არის პულსოქსიმეტრი?

პულსოქსიმეტრი სამედიცინო მოწყობილობაა, რომელიც პულსირებად სისხლძარღვებში, განსაკუთრებით თითისა თუ ყურის კაპილარებში, ჟანგბადით გაჯერებული ჰემოგლობინის წილს ზომავს.

შეიძლება პულსოქსიმეტრის მაჩვენებლები მცდარი იყოს? 

FDA-ს თანახმად, პულსოქსიმეტრის სიზუსტეზე შეიძლება იმოქმედოს კანის მდგომარეობამ და სისქემ, თამბაქოს მიმდინარე გამოყენებამ, ფრჩხილის ლაქმა, სუსტმა სისხლის მიმოქცევამ და კანის მუქმა პიგმენტაციამ. New England Journal of Medicine-ში გამოქვეყნებული ახალი ანგარიში აჩვენებს, რომ შავკანიან პაციენტებში ზოგიერთმა პულსოქსიმეტრმა შეიძლება ზუსტი მაჩვენებელი ვერ მოგვცეს.

FDA-ს პროდუქტის შეფასებისა და ხარისხის ოფისის დირექტორმა, ექიმმა William Maisel-მა, განაცხადა: "მიუხედავად იმისა, რომ პულსოქსიმეტრები სისხლში ჟანგბადის დონის შეფასებისათვის სასარგებლოა, მათ აქვთ შეზღუდვები, რომლებმაც მცდარი მაჩვენებლები შეიძლება გამოიწვიოს."

Maisel-მა ადამიანებს ჯანმრთელობის ყველა ნიშნისათვის ყურადღების მიქცევა მოუწოდა, განსაკუთრებით ჟანგბადის დაბალ სატურაციაზე მიმანიშნებელი სიმპტომებისას, მაგალითად, სუნთქვის გაძნელების ან სახეზე, ტუჩებსა თუ ფრჩხილებზე მოლურჯო შეფერილობის დროს.

"COVID-19-ის მსგავსი მდგომარეობის მქონე პაციენტები სახლში საკუთარი ჯანმრთელობის მონიტორინგისას მხოლოდ პულსოქსიმეტრის მსგავს მოწყობილობებს არ უნდა ენდონ, რადგან ისინი სამედიცინო სპეციალისტის მიერ დასმულ დიაგნოზს ვერ შეცვლის."

პულსოქსიმეტრი ჩვეულებრივ თითის წვერზე თავსდება და სისხლში ჟანგბადის რაოდენობისა და პულსის სიხშირის გამოსათვლელად ინფრაწითელ სხივებს იყენებს. ჟანგბადის ტიპური სატურაცია 95%-დან 100%-მდეა, ფილტვის პრობლემების მქონე პირებში კი შეიძლება ოდნავ დაბალი იყოს. სამედიცინო პერსონალი და მომხმარებლები პანდემიის განმავლობაში სატურაციას აკვირდებოდნენ, რადგან COVID-19-მა მისი შემცირება შეიძლება გამოიწვიოს: 95%-ზე დაბლა დაცემა ყურადღებას მოითხოვს, 90%-ზე დაბლა კი შეშფოთებას იწვევს.

FDA-ს გაფრთხილების თანახმად, მომხმარებლებს მაღაზიებსა და ონლაინ შეუძლიათ არალიცენზირებული ოქსიმეტრების ყიდვა, თუმცა ისინი სამედიცინო გამოყენებისათვის არ არის შექმნილი და FDA-ს შეფასებას არ გადის. ლიცენზირებული ოქსიმეტრები უწყების შეფასებას გადის და ჩვეულებრივ საავადმყოფოებსა და ექიმის კაბინეტებში გამოიყენება, თუმცა ზოგჯერ პაციენტები მათ სახლში გამოსაყენებლადაც ყიდულობენ.

ამასთან, უნდა გვახსოვდეს, რომ ამ დრომდე არცერთი ჭკვიანი საათი ან სამაჯური ჟანგბადის სატურაციის გასაზომად დამტკიცებული არ არის.

FDA-ს სახელმძღვანელო პაციენტებსა და მომვლელებს ზუსტი გაზომვისა და შედეგების სწორად განმარტებისათვის რჩევებს სთავაზობს. მის თანახმად, მაჩვენებლების ცვლილებები ან ტენდენციები უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ერთი ცალკეული გაზომვა. თუ პაციენტებს პულსოქსიმეტრის მონაცემები აშფოთებს, განსაკუთრებით სიმპტომების გაუარესებისას ან Covid-19-ის შესაძლო არსებობისას, სამედიცინო სპეციალისტებს უნდა დაუკავშირდნენ.

FDA პულსოქსიმეტრების სიზუსტეზე არსებულ კვლევებს აფასებს და განსაკუთრებით ყურადღებას ამახვილებს კვლევებზე, რომლებიც მუქი კანის მქონე ადამიანებში მოწყობილობის ნაკლებ სიზუსტეს სწავლობს. ახალი შედეგების საფუძველზე FDA-მ შეიძლება სახელმძღვანელო განაახლოს და ახალი ინფორმაციის გაჩენისას საზოგადოებას აცნობოს. FDA მომხმარებლებს ასევე მოუწოდებს, პულსოქსიმეტრთან დაკავშირებული ნებისმიერი პრობლემა MedWatch-ის ნებაყოფლობითი შეტყობინების ფორმით შეატყობინონ.