Pulsoksimetr cihazları nə qədər etibarlıdır?

Pulsoksimetr cihazları COVID-19 pandemiyası zamanı insanların öz oksigen saturasiyasını (qandakı oksigen sıxlığını) izləyə bilməsi baxımından populyarlaşdı. Lakin bu cihazların göstəriciləri həmişə dəqiq olmaya bilər. FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) cümə günü dərc edilmiş yeni təlimatla bu barədə xəbərdarlıq etdi.

Pulsoksimetr cihazı nədir?

Nəbz oksimetri nəbz vuran damarlarda, xüsusilə barmaq və ya qulaq kapilyarlarında qandakı oksigenli hemoglobin nisbətini ölçən tibbi cihazdır.

Pulsoksimetrlərin ölçdüyü göstəricilərdə səhv ola bilərmi? 

FDA dəri sağlamlığı, qalınlığı, hazırkı tütün istifadəsi, dırnaq boyası, zəif qan dövranı və tünd dəri piqmentasiyası kimi müxtəlif amillərin pulsoksimetr dəqiqliyinə təsir edə biləcəyini söyləyir. New England Journal of Medicinejurnalındakı yeni hesabat qaradərili pasiyentlərin bəzi pulsoksimetr cihazlarından düzgün ölçü ala bilməyəcəyini göstərir.

FDA-nın Məhsul Qiymətləndirmə və Keyfiyyət Ofisinin direktoru həkim William Maisel açıqlamasında, "Pulsoksimetr cihazları qandakı oksigen səviyyəsini təxmin etmək üçün faydalı olsa da, bu cihazların yanlış oxunuşlara səbəb ola bilən məhdudiyyətləri var." dedi.

Maisel insanları bütün sağlamlıq simptomlarına diqqət etməyə çağırdı; xüsusilə nəfəs darlığı və ya üzdə, dodaqlarda, dırnaqlarda göyümtül rəng kimi aşağı oksigen saturasiyasına işarə edən əlamətlər varsa.

"COVID-19 kimi xəstəlikləri olan pasiyentlər evdə sağlamlıqlarını izləmək üçün yalnız pulsoksimetr kimi cihazlara güvənməməlidirlər, çünki bunlar səhiyyə mütəxəssisinin tibbi diaqnozunu əvəz etmir." dedi.

Adətən barmaq ucuna yerləşdirilən pulsoksimetr qandakı oksigen miqdarını və nəbz sürətini hesablamaq üçün infraqırmızı şüalardan istifadə edir. Tipik oksigen saturasiyası %95 ilə %100 arasında dəyişir və ağciyər problemi olan şəxslərdə bir qədər aşağı ola bilər. Səhiyyə mütəxəssisləri və istehlakçılar pandemiya boyunca oksigen saturasiyasını izlədilər, çünki COVID-19 onun azalmasına səbəb ola bilər; %95-dən aşağı düşməsi diqqət, %90-dan aşağı düşməsi isə narahatlıq yaradır.

FDA xəbərdarlığına görə istehlakçılar mağazalarda və ya onlayn lisenziyasız oksimetrlər ala bilərlər, lakin bunlar tibbi istifadə üçün nəzərdə tutulmayıb və FDA qiymətləndirməsindən keçmir. Lisenziyalı oksimetrlər qurumun yoxlamasından keçir, adətən xəstəxana və həkim kabinetlərində istifadə edilir, lakin bəzən pasiyentlər evdə istifadə üçün lisenziyalı oksimetr alırlar.

Bununla belə, indiyədək heç bir ağıllı saatın və ya qolbağın oksigen saturasiyası ölçmək üçün təsdiqlənmədiyinidə xatırlatmaq lazımdır.

FDA təlimatı pasiyentlərin və baxıcıların düzgün ölçü almasına, nəticələri düzgün şərh etməsinə kömək edəcək məsləhətlər verir. Təlimata görə, ölçülərdəki dəyişikliklər və ya meyillər tək ölçüdən daha mənalıdır. Pasiyentlər pulsoksimetr məlumatlarından narahatdırlarsa, xüsusilə simptomlar ağırlaşırsa və ya COVID-19 ola biləcəyini düşünürlərsə, səhiyyə mütəxəssisi ilə əlaqə saxlamalıdırlar.

FDA xüsusilə tünd dərili insanlarda cihazların daha az dəqiq olub-olmadığını araşdıran tədqiqatlara diqqət edərək pulsoksimetr dəqiqliyi barədə mövcud araşdırmaları qiymətləndirir. Yeni nəticələrə əsasən təlimatı yeniləyə və yeni məlumat yaranarsa ictimaiyyəti xəbərdar edə bilər. FDA həmçinin istehlakçıları hər hansı pulsoksimetr problemini MedWatch Könüllü Hesabat Forması ilə bildirməyə çağırır.