სანერწყვე ჯირკვლის კიბოს ახალი მკურნალობა: MDM2 ინჰიბიტორი Alrizomadlin
ამ სტატიაში
ახალი MDM2 ინჰიბიტორი APG-115 (alrizomadlin) სანერწყვე ჯირკვლის კიბოების, განსაკუთრებით შორსწასული ადენოიდურ-ცისტური კარცინომის მქონე პაციენტებში, მნიშვნელოვან ანტისიმსივნურ აქტივობას აჩვენებს და კარგად ატანად სამკურნალო შესაძლებლობად გამოიკვეთა. 2024 წლის თავისა და კისრის კიბოს მრავალპროფილურ სიმპოზიუმზე Swiecicki-სა და მისი გუნდის მიერ წარდგენილი მიგნებები აჩვენებს, რომ ეს ახალი მკურნალობა სანერწყვე ჯირკვლის კიბოებთან, განსაკუთრებით რთულ ადენოიდურ-ცისტურ კარცინომასთან ბრძოლაში იმედისმომცემ გზას ხსნის.
იშვიათი კიბოების ჯგუფი მკურნალობის შეზღუდული შესაძლებლობებით
სანერწყვე ჯირკვლის კიბოები ამ ჯირკვლებიდან წარმოშობილი, საკმაოდ იშვიათი კიბოებია. ისინი შეიძლება განვითარდეს თავისა და კისრის არეში არსებულ სამ წყვილ დიდ სანერწყვე ჯირკვალში — ყბაყურა, ყბისქვეშა და ენისქვეშა — და სხვადასხვა მცირე სანერწყვე ჯირკვალში. ყველაზე გავრცელებული ტიპი ყბაყურა ჯირკვალში ჩნდება. ნიშნებს შორის შეიძლება იყოს ჯირკვლების შეშუპება ან წარმონაქმნი, ტკივილი, სახის სისუსტე ან დამბლა და ზოგჯერ ყლაპვის ან მეტყველების გაძნელება. მკურნალობა მოიცავს ოპერაციას, რადიოთერაპიას და ზოგ შემთხვევაში ქიმიოთერაპიას. დაავადების მიმდინარეობა კიბოს ტიპზე, სტადიასა და პაციენტის საერთო ჯანმრთელობაზეა დამოკიდებული. ადრეულ დიაგნოსტიკას ამ კიბოების მართვაში კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს.
MDM2-ის მნიშვნელობა კიბოში
MDM2 (მურინული ორმაგი წუთი 2) ცილა კიბოს ბიოლოგიაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს და განსაკუთრებით სიმსივნის დამთრგუნველი p53 ცილის უარყოფით რეგულატორად მოქმედებს. p53 უჯრედულ ციკლს არეგულირებს, დაზიანებული DNA-ს აღდგენას უზრუნველყოფს და არანორმალური უჯრედების აპოპტოზის გზით პროგრამირებულ სიკვდილს იწვევს. ამ მექანიზმს კიბოს პრევენციაში კრიტიკული როლი აქვს. MDM2 p53-ის აქტივობას თრგუნავს და უბიკვიტინაციით პროტეასომულ დაშლას იწვევს. ეს ნიშნავს, რომ MDM2-ის ჭარბმა ექსპრესიამ ან ჰიპერაქტივაციამ p53-ის ფუნქციის დათრგუნვით შეიძლება უჯრედების უკონტროლო დაყოფა და სიმსივნის წარმოქმნა გამოიწვიოს.
MDM2-ის როლი კიბოში, „კიბოს 14 ძირითადი მახასიათებლის“ კონტექსტში განხილვისას, განსაკუთრებით შემდეგ თვისებებს უკავშირდება:
- უჯრედული სიკვდილისგან თავის არიდება: MDM2 p53-ის აპოპტოზური ფუნქციის დათრგუნვით კიბოს უჯრედებს პროგრამირებული სიკვდილისგან თავის არიდების საშუალებას აძლევს.
- მუდმივი პროლიფერაციული სიგნალიზაცია: p53-ის დათრგუნვამ შეიძლება უჯრედული ციკლის საკონტროლო წერტილების გადალახვა და უჯრედების უკონტროლო გამრავლება გამოიწვიოს.
- გენომის სტაბილურობისა და DNA-ს აღდგენის დარღვევა: DNA-ს დაზიანებაზე p53-ის საპასუხო უნარის დათრგუნვამ შეიძლება გენომური არასტაბილურობა და მუტაციების დაგროვება გამოიწვიოს, რაც კიბოს პროგრესირებას უწყობს ხელს.
მიუხედავად იმისა, რომ MDM2 ინჰიბიტორები კიბოს მკურნალობაში პოტენციურად მნიშვნელოვან აგენტებად მიიჩნევა, დღემდე FDA-ს (აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციის) მიერ დამტკიცებული MDM2 ინჰიბიტორი არ არსებობს.
ახალი კვლევა
ახლად შემუშავებული MDM2 ინჰიბიტორის, კოდური სახელწოდებით APG-115, alrizomadlin-ის ფაზა I/II კვლევის შედეგებმა მხოლოდ APG-115-ით 13% საერთო პასუხისა და 94% დაავადების კონტროლის მაჩვენებელი აჩვენა. ანტისიმსივნური აქტივობა განსაკუთრებით ადენოიდურ-ცისტური კარცინომის მქონე პაციენტებში იყო გამოხატული; ამ ჯგუფში საერთო პასუხისა და დაავადების კონტროლის მაჩვენებლები, შესაბამისად, 16% და 96% განისაზღვრა.
მეტასტაზური სანერწყვე ჯირკვლის კიბოს დროს უმკურნალებელი პაციენტების პროგრესირების გარეშე გადარჩენა ძალიან მოკლეა — მედიანურად მხოლოდ 2,8 თვე.
APG-115 პერორალური, მცირე მოლეკულის MDM2 ინჰიბიტორია ამ პოტენციალით.
ამ მნიშვნელოვანი მიგნებების საფუძველზე ივარაუდეს, რომ APG-115-ს P53 მუტაციის არმქონე სანერწყვე ჯირკვლის კიბოს პაციენტებში კლინიკურად მნიშვნელოვანი ეფექტი შეიძლება ჰქონდეს. ჰიპოთეზა შემოწმდა ფაზა I/II მრავალცენტრიან, ღია კვლევაში, რომელიც სტანდარტული მკურნალობისადმი რეზისტენტული, გაზომვადი მეტასტაზური სანერწყვე ჯირკვლის კიბოს მქონე 31 პაციენტს მოიცავდა. პაციენტები 2 კვირის განმავლობაში ყოველდღიურად 160 mg APG-115-ს იღებდნენ, შემდეგ კი 1-კვირიან შესვენებას აკეთებდნენ.
კვლევამ იმედისმომცემი მიგნებები გამოავლინა, განსაკუთრებით ადენოიდურ-ცისტური კარცინომის მქონეებში. მაქსიმალურად ატანადი დოზა 160 mg-ად განისაზღვრა დოზის შემცირების საჭიროების გარეშე. ოთხ პაციენტში, ყველას ადენოიდურ-ცისტური კარცინომით, დადასტურებული ნაწილობრივი პასუხი გამოვლინდა. საერთო ჯამში, დაავადება კონტროლდებოდა და სტაბილური რჩებოდა, რაც კონტროლის მაღალ მაჩვენებელზე მიუთითებდა. პაციენტების ნახევარზე მეტში სიმსივნის ზომა 10%-ზე მეტით შემცირდა, რაც მკურნალობის ეფექტიანობის ნიშნად შეფასდა.
მკურნალობისას ზოგიერთ პაციენტში გულისრევა, ღებინება და ციტოპენიების მსგავსი გვერდითი ეფექტები გამოვლინდა, თუმცა საერთო ჯამში მკურნალობა კარგად ატანადი იყო. კვლევამ ძლიერი საფუძველი შექმნა APG-115-ის შემდგომი განვითარებისთვის, როგორც სამკურნალო შესაძლებლობისა ველური ტიპის P53-ის მქონე სანერწყვე ჯირკვლის კიბოში, ადენოიდურ-ცისტური კარცინომის ჩათვლით.
საბოლოოდ, კვლევის მიგნებები არსებულ შესაძლებლობებთან შედარებით იმედისმომცემ ალტერნატივას გვთავაზობს. ისტორიულ სამკურნალო შედეგებთან შედარებით მიღწეული პროგრესირების გარეშე გადარჩენა და პასუხის მაჩვენებლები ამ ახალი მიდგომის პოტენციალს აჩვენებს. ამიტომ APG-115-ის კვლევა სანერწყვე ჯირკვლის კიბოს მკურნალობის მნიშვნელოვან წინსვლად შეიძლება შეფასდეს.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.