ტრასტუზუმაბ დერუქსტეკანი HER2-ულტრადაბალ, ჰორმონდადებით ძუძუს კიბოში

სან-ანტონიოს ძუძუს კიბოს სიმპოზიუმზე (SABCS) 2024 წელს წარმოდგენილი და იმავდროულად, 14 დეკემბერს, The New England Journal of Medicine-ში გამოქვეყნებული მნიშვნელოვანი კვლევა შორსწასული ძუძუს კიბოს მკურნალობაში ახალ ეპოქას უხსნის კარს.

დოქტორ ადიტია ბარდიასა და მისი გუნდის მიერ ჩატარებულმა ამ კვლევამ ანტისხეულისა და პრეპარატის კონიუგატი fam-trastuzumab deruxtecan-nxki (T-DXd) ქიმიოთერაპიას შეადარა და პროგრესირების გარეშე გადარჩენის გახანგრძლივების პოტენციალი შეაფასა. ამ შედეგებს შეუძლია შორსწასული ძუძუს კიბოს მკურნალობის არსებული კლინიკური პრაქტიკის შეცვლა.

DESTINY-Breast06 კვლევა

SABCS გლობალურ პლატფორმას ქმნის ძუძუს კიბოს სფეროს უახლესი მიღწევების გასაზიარებლად და განსახილველად. კვლევის წამყვანმა მკვლევარმა დოქტორმა ადიტია ბარდიამ განაცხადა: „წლევანდელი მოხსენებები ასახავს ჩვენს აკადემიურ ერთგულებას ინოვაციური კვლევებისადმი, რომელთა მიზანია ძუძუს კიბოს მკურნალობისას გადარჩენის მაჩვენებლებისა და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება,“ — რითაც კვლევის მნიშვნელობას გაუსვა ხაზი.

ძუძუს კიბო მსოფლიოში ქალებში ყველაზე გავრცელებული კიბოა, რაც მკურნალობის შესაძლებლობების მუდმივი გაუმჯობესების აუცილებლობას აჩენს. ტრასტუზუმაბ დერუქსტეკანი აქამდე გამოიყენებოდა მხოლოდ HER2-დადებით ან HER2-დაბალ სიმსივნეებში დადასტურებული ეფექტიანობის მქონე მკურნალობის ვარიანტად. თუმცა ჰორმონული რეცეპტორის (HR) დადებით სიმსივნეებში და HER2-ის დაბალი ან HER2-ის ულტრადაბალი ექსპრესიის მქონე პაციენტებში იგი ახლახან გამოიცდება და ამ სფეროებში მისი ეფექტიანობის ამსახველი კვლევები შეზღუდულია. განსაკუთრებით ამ ჯგუფებში მკურნალობის შემდგომ ხაზებში ეფექტიანი და ასატანი თერაპიების საჭიროება ამ კვლევას კრიტიკულ მნიშვნელობას ანიჭებს.

კვლევის დიზაინი და მეთოდები

ამ ფაზა III კვლევაში, სახელწოდებით DESTINY-Breast06, HR-დადებითი, HER2-დაბალი ან HER2-ულტრადაბალი მეტასტაზური ძუძუს კიბოს მქონე და სულ მცირე ერთი ენდოკრინული თერაპიის შემდეგ დაავადების პროგრესირების მქონე, საერთო ჯამში, 866 პაციენტი შემთხვევითი წესით ორ ჯგუფად გაიყო:

1. ტრასტუზუმაბ დერუქსტეკანის ჯგუფი (T-DXd): ეს ჯგუფი ანტისხეულისა და პრეპარატის კონიუგატ T-DXd-ით მკურნალობდა.
2. ქიმიოთერაპიის ჯგუფი: ამ ჯგუფმა მიიღო ექიმის მიერ შერჩეული სტანდარტული ქიმიოთერაპია.

პაციენტებს ადრე ქიმიოთერაპია არასდროს ჰქონდათ ჩატარებული და კვლევაში ენდოკრინული თერაპიისადმი უპასუხობის გამო ჩაერთნენ. კვლევამ შეაფასა T-DXd-ის ეფექტიანობა პროგრესირების გარეშე გადარჩენისა (PFS) და მკურნალობის სხვა შედეგების მხრივ.

შედეგები: პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მნიშვნელოვანი გახანგრძლივება

პაციენტებიდან 713-ს HER2-დაბალი, ხოლო 153-ს HER2-ულტრადაბალი ძუძუს კიბო ჰქონდა.

კვლევის შედეგებმა აჩვენა, რომ T-DXd-მა მნიშვნელოვნად გაახანგრძლივა პროგრესირების გარეშე გადარჩენა (PFS):

• T-DXd-ის ჯგუფი: პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მედიანური ხანგრძლივობა 13,2 თვე აღმოჩნდა.
• ქიმიოთერაპიის ჯგუფი: პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მედიანური ხანგრძლივობა მხოლოდ 8,1 თვე აღმოჩნდა.

ეს შედეგი აჩვენებს, რომ T-DXd ქიმიოთერაპიასთან შედარებით კიბოს პროგრესირებას 38%-ით ამცირებს (დაავადების პროგრესირების ან სიკვდილის საფრთხის თანაფარდობა, 0,62; 95% ნდობის ინტერვალი, 0,52-დან 0,75-მდე; P<0,001).

ამასთან, T-DXd ეფექტიანი აღმოჩნდა პაციენტთა ყველა ქვეჯგუფში — განსაკუთრებით ენდოკრინული თერაპიის შემდეგ სწრაფი პროგრესირების (<6 თვე) მქონე პაციენტებში. ეს ადასტურებს, რომ პრეპარატი პაციენტების ფართო ჯგუფისთვის იმედის მომცემია.

გვერდითი ეფექტები

ტრასტუზუმაბ დერუქსტეკანის ჯგუფის პაციენტების 52,8%-ში და ქიმიოთერაპიის ჯგუფის პაციენტების 44,4%-ში მე-3 ან უფრო მაღალი ხარისხის სიმძიმის არასასურველი მოვლენები გამოვლინდა. ფილტვის ინტერსტიციული დაავადება (ILD) ან პნევმონიტი ტრასტუზუმაბ დერუქსტეკანის ჯგუფში 49 პაციენტში (11,3%) განვითარდა; ამ მოვლენებიდან 3 იყო მე-5 ხარისხის სიმძიმის. ამის საპირისპიროდ, ქიმიოთერაპიის ჯგუფში მხოლოდ 1 პაციენტში (0,2%) მე-2 ხარისხის პნევმონიტი დაფიქსირდა.

ახალი ეპოქა HER2-დაბალი სიმსივნეების მკურნალობაში

ადრე T-DXd დამტკიცებული იყო მხოლოდ შემდგომ ხაზებში და HER2-დაბალი სიმსივნეების მქონე პაციენტებისთვის. ამ კვლევამ კი აჩვენა, რომ ჰორმონდადებით პაციენტებში, ჰორმონული თერაპიისადმი რეზისტენტობის შემდეგ, ქიმიოთერაპიის ნაცვლად T-DXd შეიძლება იქნეს გამოყენებული, რაც მკურნალობის მიდგომის ძირეულად შემცვლელ შედეგებს წარმოადგენს.

კვლევაში არ ჩართულან სრულიად HER2-უარყოფითი (IHK 0) პაციენტები. ამიტომ სრულიად HER2-უარყოფით ჯგუფებში პრეპარატის ეფექტიანობის შესაფასებლად დამატებითი კვლევებია საჭირო.

შესაძლო გავლენა კლინიკურ პრაქტიკაზე

ამ შედეგებმა შორსწასული ძუძუს კიბოს მკურნალობაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიძლება გამოიწვიოს:

1. შეიძლება ქიმიოთერაპია ჩაანაცვლოს: T-DXd-ს აქვს პოტენციალი, ქიმიოთერაპიის ნაცვლად უფრო ადრეულ ხაზებში გამოყენებით გააუმჯობესოს პაციენტთა პასუხი და გაზარდოს ცხოვრების ხარისხი.
2. ეფექტიანობა პაციენტთა ფართო პოპულაციაში: ყველა ქვეჯგუფში, მათ შორის სწრაფი პროგრესირების მქონე პაციენტებში, ეფექტიანობის გამომვლენი T-DXd მეტ პაციენტს აძლევს იმედს.

დასკვნა: ახალი ეპოქა შორსწასული ძუძუს კიბოს მკურნალობაში

ტრასტუზუმაბ დერუქსტეკანს აქვს პოტენციალი, შორსწასული ძუძუს კიბოს მკურნალობაში უფრო ეფექტიანი, ასატანი და პაციენტზე ორიენტირებული ვარიანტის შეთავაზებით ძირეულად შეცვალოს არსებული მიდგომები. კვლევის შედეგები იმედის მომცემ სიახლეს წარმოადგენს, რომელმაც შეიძლება გააუმჯობესოს როგორც პაციენტების გადარჩენა, ისე მათი ცხოვრების ხარისხი.

კლინიკურ პრაქტიკაში მისი სრული ინტეგრაციისთვის უფრო მასშტაბური კვლევები და ხანგრძლივი დაკვირვებაა საჭირო, თუმცა T-DXd-ის ეს შედეგები შორსწასული ძუძუს კიბოს მკურნალობაში ახალი სტანდარტის ჩამოყალიბებისკენ მნიშვნელოვან ნაბიჯად შეიძლება ჩაითვალოს.