Bakteriyaların kimyaterapiya dərmanlarını parçaladığı kəşf edildi

Xərçəng müalicələrində qarşılaşılan ən mühüm problemlərdən biri kimyaterapiya dərmanlarına yaranan davamlılıqdır. Son illərdə xərçəngdə dərman davamlılığına səbəb olan müxtəlif amillər araşdırılırdı. Sentyabr 2017-də Science jurnalında dərc edilən tədqiqata görə, mədəaltı vəzi xərçəngi hüceyrələrinin daxilindəki bakteriyalar, bu xərçəngdə faydalı olduğu göstərilmiş azsaylı kimyaterapiya dərmanlarından biri olan gemsitabini parçalayaraq təsirsizləşdirir.
Tədqiqatda M. hyorhinis adlı bakteriyanın xərçəng hüceyrələrinin daxilində olduğu və gemsitabin (gemcitabine) adlı dərmanı parçaladığı kəşf edilmişdir. Bakteriya bunu həyata keçirərkən sitidin deaminaza (cytidine deaminase) adlı fermentdən istifadə edir.
- Sonra bu fermentin digər bakteriya növlərində də olub-olmadığına baxılmışdır. İnsanda yaşaya bilən 2674 bakteriyanın yüzdə 11-ində bu ferment müəyyən edilmişdir.
- 113 mədəaltı vəzi xərçəngi xəstəsindən alınan toxuma nümunələrində bu bakteriyaların varlığı araşdırılmışdır. 86 xəstədə gemsitabini parçalayan fermenti istehsal edən bakteriya müəyyən edilmişdir. Bu bakteriya növlərinə əsasən E. coli və salmonella kimi növlər daxildir.
- Bundan əlavə, laboratoriya heyvanlarına belə bakteriyalar yeridilərək bakteriyaların şişin dərmanlara davamlılığındakı rolunu anlamağa çalışılmışdır. Gemsitabin və antibiotik verilən siçanlarda bakteriyaların təsirli şəkildə məhv edildiyi və şişin kiçildiyi müşahidə edilmişdir. Yalnız gemsitabin verilən siçanlarda isə şiş sürətlə böyümüşdür.
Bəs bu tədqiqat bizim üçün nə ifadə edir?
- Mühüm dərman davamlılığı mexanizmi aydınlaşdırılmış oldu. Xərçəngdə dərman davamlılığına şiş mikromühiti ilə yanaşı xərçəngin daxili quruluşundakı bakteriyalar da səbəb olur.
- Bu tədqiqat mədəaltı vəzi xərçəngi xəstələrinin əksəriyyətində müalicədən bir müddət sonra gemsitabinin niyə təsirsiz olduğunu izah edə bilər.
- Gələcəkdə xəstənin daşıdığı bakteriyalara görə xərçəng müalicələri planlaşdırıla bilər.
- Bu tədqiqat laboratoriyada hüceyrə kulturası və heyvan modellərində aparılmışdır. İnsanlarda aparılacaq əlavə tədqiqatlarla təsdiqlənməlidir.
- Bununla yanaşı, standart xərçəng müalicələri ilə birlikdə antibiotik istifadəsi barədə əlavə tədqiqatlar aparıla bilər. Lakin xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, uzunmüddətli antibiotik istifadəsi antibiotikə davamlı bakteriyaların yaranmasına səbəb ola, eyni zamanda xərçəng immunoterapiyalarının təsirini azaldır.
- Bakteriyanın dərmanı parçalamasını təmin edən fermentlərin aktivliyini əngəlləyən dərmanların hazırlanması daha yaxşı həll yoludur. Bu halda antibiotik istifadəsinə ehtiyac qalmayacaq və bakteriya davamlılıq inkişaf etdirməyəcək.
- Eyni tədqiqat qrupu başqa kimyaterapiya dərmanı oksaliplatinin bakteriyalar tərəfindən necə parçalandığını təhlil edir.
Xəbərin şəkli: Bakteriyalar (yaşıl rəngli) mədəaltı vəzi xərçəngi hüceyrələrinin daxilində görünür.
Mənbələr
Potential role of intratumor bacteria in mediating tumor resistance to the chemotherapeutic drug gemcitabine
Science - 15 Sep 2017
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.