Dünyanın ən böyük xərçəng təşkilatı ASCO 2017 və diqqətçəkən yeni müalicələr

Amerika Klinik Onkologiya Cəmiyyəti kimi tanınan ASCO 1964-cü ildə 7 onkoloqun bir araya gəlməsi ilə qurulub. O vaxtkı komandanın və hazırkı 40 mindən çox ASCO üzvünün məqsədi xərçəng xəstələrinə daha yaxşı müalicə imkanları verməkdir.

50 ildən artıq müddətdə ASCO və üzvləri onkologiyada inqilabi irəliləyişlər əldə edib. Əvvəllər yalnız bir neçə olan xərçəng dərmanlarının sayı bu gün 170-dən çoxdur. Xəstələrin ömür müddətləri uzanıb və həyat keyfiyyətləri yüksəlib. Bununla belə, diaqnostika və müalicəsində çətinlik çəkilən xərçənglər hələ mövcuddur. Qarşıdakı illərdə aparılacaq yeni tədqiqatlar bir çox xərçəng xəstəsinə ümid olacaq.

Hər il iyunun ilk həftəsində dünyadakı bütün onkoloqların gözü ASCO-nun illik konqresinə çevrilir. 40 mindən çox iştirakçısı ilə — bu il 44 min iştirakçı qeydiyyatdan keçib — bu toplantı dünyanın ən genişmiqyaslı onkologiya toplantısıdır. ASCO iştirakçılarının yarıdan çoxu Amerikadan olsa da, Almaniya, Yaponiya, Fransa, İngiltərə, Çin, Kanada, Braziliya, İspaniya, İsveçrə və Türkiyə kimi bir çox ölkədən də geniş iştirak var. Bu toplantıda ortaya qoyulan bəzi klinik nəticələr cari tətbiqləri bir gecədə dəyişə biləcək xarakterdədir.

ASCO konqresi hələ başlamayıb, lakin təqdim ediləcək tədqiqatların xülasələri dərc edilib. Diqqətçəkən tədqiqatları sizin üçün topladıq:

• Bu tədqiqatlardan biri müxtəlif xərçənglərin müalicəsində tez-tez istifadə edilən kapesitabin (bazarda Xeloda, Xeltabin və Kapeda adları ilə mövcuddur) adlı kimyaterapiya dərmanı ilə bağlıdır. Kapesitabin ağızdan həb şəklində qəbul edilən kimyaterapiya dərmanıdır. BILCAP adlı tədqiqatın nəticələrinə görə kapesitabin öd yolları xərçəngi müalicəsində əməliyyatdan sonra 6 ay ərzində adjuvant (qoruyucu) müalicə kimi istifadə edildikdə ömür müddətlərini 36 aydan 51 aya qədər uzadır.
• Kolon xərçəngində IDEA tədqiqatı: 3. mərhələli kolon (yoğun bağırsaq) xərçəngli xəstələrə aid bu tədqiqatda əməliyyatdan sonra xəstəliyin təkrarlanma ehtimalını azaltmaq üçün rutin istifadə edilən əsas kimyaterapiya dərmanı Oksaliplatinin 3 və ya 6 ay istifadəsində yaranan nəticələr müqayisə ediləcək.
• Yüksək riskli, metastatik, əvvəllər hormonal müalicə almamış prostat xərçəngində LATITUDE tədqiqatı: Bu tədqiqatda Abirateron un (ticarət adı Zytiga) mövcud istifadəsindən daha erkən vaxtda, yəni hormonal müalicəyə müqavimət yaranmadan istifadəsinə başlanması araşdırılacaq (məsələn, birinci xəttdə androgenbasdırıcı müalicə ilə birlikdə).
• DNA təmir mexanizmini basdıran PARP inhibitoru Olaparib (ticarət adı Lynparza) müalicəsi ilə adi kimyaterapiyanı müqayisə edən OlympiAD tədqiqatı. Bu tədqiqatda sözügedən dərman HER2-mənfi 4. mərhələli süd vəzi xərçəngi xəstələrində və anadangəlmə/irsi BRCA mutasiyası daşıyan xəstələrdə sınanıb.

Diqqətçəkən digər üç tədqiqatda xəstəliyi müxtəlif mərhələlərdə olan xərçəng xəstələrinə psixoloji dəstək tətbiqləri qiymətləndirilib. Bu tədqiqatların başlıqları bunlardır:

• Qorxunu yen tədqiqatı. Bu tədqiqat “rekurrens”, “residiv” və ya “relaps” kimi müxtəlif formalarda ifadə edilən müalicədən sonra xəstəliyin təkrarlanması barədədir. Tədqiqatda müalicədən sonra xərçəngin təkrarlanması qorxusunun dərəcələri qiymətləndirilir.
• CALM
• Xərçəngin öhdəsindən gəlmək və mənalı həyat tədqiqatı
• STREAM tədqiqatı. Bu tədqiqat xərçəng diaqnozu yeni qoyulmuş xəstələrlə internet vasitəsilə aparılan stressin idarə edilməsi tətbiqi ilə bağlıdır.

ASCO 2017-nin diqqətçəkən başlıqlarından biri də bədxassəli mezotelioma (ağciyər qişası xərçəngi) müalicəsində yeni yanaşmalardır. Mezotelioma adətən uzunmüddətli asbestə məruz qalma nəticəsində yaranır və ölkəmiz də dünyada bu xəstəliyin çox müşahidə edildiyi ölkələrdəndir. Bu xəstəliyin müalicəsi olduqca çətin ola bilər. Konqresdə mezoteliomanın müalicəsində immunoterapiya dərmanlarının və nintedanib kimi yeni preparatların istifadə nəticələri təqdim ediləcək.

Sabahdan etibarən ASCO-da bildirilən bütün yeni müalicələri OncoTrust komandası olaraq yaxından izləyib öz şərhlərimizlə sizinlə paylaşacağıq...