Elektron siqaretlər (e-siqaret) ağız sağlamlığına tütün qədər zərər verir

Elektron siqaretlər bütün dünyada olduğu kimi ölkəmizdə də sürətlə populyarlaşsa da, sağlamlığımıza uzunmüddətli təsirləri bilinmədiyi üçün təhlükəsizliyi hələ mübahisə mövzusudur. Buna görə bütün dünyaya “adi siqaretlərin daha təhlükəsiz alternativi” kimi satılan cihaz barədə çoxsaylı araşdırmalar aparılır. Yeni araşdırmaya görə ağız sağlamlığından söhbət getdikdə e-siqaret istifadəsinin adi siqaret qədər zərərli ola biləcəyi bildirilir.

Oncotarget jurnalında dərc edilmiş tədqiqata görə tədqiqatçılar e-siqaret buxarındakı kimyəvi maddələrin tütün tüstüsündə olduğu kimi ağız hüceyrələrimizə zərər verə, hətta bəzi hallarda daha zərərli ola biləcəyini tapdılar.

Amerika Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin (CDC) məlumatlarına görə xüsusilə gənclər arasında e-siqaret istifadəsi son illərdə dəhşətli şəkildə artır (2013-cü ildə 780 000 gənc istifadə edərkən bu rəqəm 2015-ci ildə 3 milyonu keçmişdir). Satışı qadağan olsa da, ölkəmizdə də hər gün daha çox vətəndaşımızın əlində e-siqaret məhsullarını görürük.

E-siqaretlər maye komponenti olan kartric, qızdırıcı və püskürdücüdən ibarət cihazlardır. Cihaz qızdırıcı ilə qızdırıldıqda istifadəçi onu adi siqaret kimi içinə çəkə bilir. Müəyyən ağır metallar daşıyan e-siqaretin tərkibində tütün olmasa da, nikotin və aroma vasitələri vardır.

Aromalı buxar diş əti hüceyrələrinə zərər verir

Araşdırmanı aparan komanda siqaret çəkməyən iştirakçılarla tədqiqatında diş əti toxumasını tütün və ya mentol aromalı e-siqaret buxarına məruz qoymuşdur. Tütün aromalı buxarda 16 milliqram nikotin, mentol aromalıda isə 13-16 milliqram nikotin vardı və ya heç nikotin yox idi.

Tütün tüstüsü ilə müqayisədə e-siqaret buxarının da diş əti hüceyrələrini zədələdiyi göstərilmişdir

Ən çox zərəri isə mentol aromalıların verdiyi müəyyən edilmişdir.

Tədqiqata görə e-siqaretin yaratdığı istilik zədəsi hüceyrələrdəki iltihabi proteinlərin buraxılması nəticəsində oksidləşdirici stressə bağlı DNA mutasiyalarına səbəb olur. Bu da hüceyrələri təzyiq altında qoyaraq bir çox ağız xəstəliyinin yaranmasına səbəb olacaqdır.

Nikotinin diş əti hüceyrələrinə zərəri artıq məlum ikən e-siqaret aromasının buxarın səbəb olduğu hüceyrə zədəsini artıraraq diş əti hüceyrələrinə vurduğu zərər də belə göstərilmişdir. Buna görə təhlükəsizliyinə hələ şübhə ilə yanaşılan e-siqaretin bu zərərlərinin diş əti xəstəlikləri, diş itkisi və ağız xərçəngi kimi bir çox problemə səbəb ola biləcəyi nəzərə alınmalıdır.