Əməliyyatdan əvvəl immunoterapiya müddəti və MMRd kolorektal xərçəngdə tam cavab tezliyi

Kolorektal xərçəng dünyada ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biridir. Lakin bütün kolorektal xərçənglər eyni bioloji xüsusiyyətlərə malik deyil. Xüsusilə  yüksək mikrosatellit qeyri-sabitliyi (MSI-H) və ya uyğunsuzluqların təmir sistemində qüsuru (MMRd) olan şişlər immunoterapiyalara olduqca həssas ola bilər. Bəs neoadyuvant (əməliyyatdan əvvəl) immunoterapiyanın müddəti bu şişlərdə tam cavab tezliyinə necə təsir edir?

The New England Journal of Medicine jurnalında 19 fevral 2025 tarixində dərc olunan tədqiqat məktubuna görə, neoadyuvant immunoterapiyanın müddəti patoloji tam cavab ehtimalı ilə birbaşa əlaqəlidir. Rousseau və komandası 13 klinik araşdırmanın məlumatlarını təhlil edərək, müalicə müddətinin uğura təsirini göstərib.

Araşdırmanın təfərrüatları

Araşdırmada yalnız PD-1 inhibitoru alan və ya PD-1 inhibitorları ilə birlikdə CTLA-4 inhibitoru kombinasiyasından istifadə edən MMRd kolorektal xərçəng xəstələrinin məlumatları təhlil edilib. Ümumilikdə 13 müxtəlif araşdırmanın nəticələri immunoterapiya müddətinin klinik nəticələrlə güclü əlaqəsini göstərib.

Əsas nəticələr

• Yalnız PD-1 inhibitoru alan xəstələrdə neoadyuvant müalicənin müddəti 1 ilə 7 ay arasında, tam cavab tezliyi isə 0% ilə 100% arasında dəyişib.

• Müalicə müddəti uzandıqca tam cavab tezliyi də nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb (P < 0,001; modelin uyğunluq testi üçün P = 0,08).

• PD-1 və CTLA-4 inhibitoru kombinasiyası alan xəstələrdə müalicə müddəti 1,5 ay və ya daha az saxlanılıb. Bunun əsas səbəbi kombinə müalicənin toksiklik riskini artırması olub.

• Kombinə müalicədə 4 həftəlik müalicə ilə tam cavab tezliyi 68%, 6 həftəlik müalicə ilə isə 80% olub.

• Tədqiqatçılar müalicə müddəti uzandıqca şişi ablasiya edən (tam aradan qaldıran) təsirin də artacağını düşünürlər.

Müalicə müddəti niyə vacibdir?

Daha uzun neoadyuvant immunoterapiya yerli irəliləmiş xərçənglərdə tam cavab tezliyini artıraraq orqanqoruyucu strategiyalara yol aça bilər.

Neoadyuvant immunoterapiya müddətinin optimallaşdırılması əməliyyatsız müalicə imkanlarını artıra bilər. Eyni zamanda, adyuvant və metastatik xərçənglərdə ən təsirli müalicə müddəti barədə mühüm məlumat verə bilər.

Bu nəticələr immunoterapiyanın yalnız təsirli olub-olmadığına deyil, nə qədər müddət tətbiq edilməli olduğuna dair suala da mühüm cavab verir.

Nəticə və şərh

Araşdırmanın nəticələri neoadyuvant immunoterapiya müddətinin əməliyyatsız müalicə strategiyalarının gələcəyini formalaşdıra biləcəyini göstərir. Daha uzun neoadyuvant müalicə şişləri daha yüksək tezliklə aradan qaldıraraq xəstələrə əməliyyatsız həyat imkanı verə bilər.

Lakin uzunmüddətli immunoterapiyanın mümkün yan təsirləri və toksiklik riskləri nəzərə alınaraq daha çox klinik araşdırmaya ehtiyac var. Qarşıdakı illərdə fərdiləşdirilmiş immunoterapiya rejimlərinin hazırlanması və hər xəstə üçün optimal müalicə müddətinin müəyyən edilməsi kolorektal xərçəng müalicəsində inqilabi addım ola bilər.