Hava çirkliliyi xəstələrin ömrünə mənfi təsir edir

Hava çirkliliyi son illərdə dünyada böyük ekoloji problemə çevrilmişdir. Tədqiqatlarda hava çirkliliyinin tənəffüs və ürək-damar sistemi pozuntularına, həmçinin xərçəngə səbəb olduğu müəyyən edilmişdir. 2013-cü ildə Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi hava çirkliliyini kanserogen kimi təsnif etmişdir. Bu barədə yayımlanmış son statistikaya görə, 2010-cu ildə dünyada hava çirkliliyindən qaynaqlanan ağciyər xərçəngi səbəbindən həyatını itirən insanların sayının 223.000 olduğu bildirilmişdir. Lakin hava çirkliliyinin xərçəng diaqnozundan sonrakı müddətdə ömrə təsiri indiyədək müəyyənləşdirilməmişdi.

Şəkil: Çinin paytaxtı Pekində hava çirkliliyi çox ciddi həddə çatmışdır. Günəş və mavi səma demək olar ki, görünməz olmuşdur. Bunun nəticələrindən biri də şəhərdə yaşayan insanların tutqun havaya görə depressiyaya daha meyilli olmasıdır. Görünür, şəhər mərkəzində quraşdırılan nəhəng panolarla bu mənfi mühiti bir qədər azaltmağa çalışırlar.

Ötən ay yayımlanan tədqiqatla hava çirkliliyinin ömrə təsiri aydınlaşdırılmağa çalışılmışdır. Tədqiqatda 1988-2009-cu illərdə ağciyər diaqnozu qoyulmuş 352.000 insanın ömür müddəti və yaşayış yerləri müqayisə edildi. Xəstələrin yüzdə 50-dən çoxunda xərçəng irəliləmiş (4-cü mərhələ, metastatik) mərhələdə diaqnoz edilmişdir. Bu tədqiqatda irəliləmiş mərhələdə diaqnoz edilmiş xərçəng xəstələrinin ömrü orta hesabla 4 ay, erkən diaqnoz edilən xəstələr üçün isə 3.6 il müəyyən edilmişdir.

Tədqiqatdakı ən diqqətçəkən nəticə şəhərlərarası magistrallardan 1500 metr uzaqda yaşayan xərçəng xəstələrinin yüzdə 45-inin ömrünün 300 metr uzaqda yaşayanlardan daha uzun olması olmuşdur.

Nəticə olaraq, kanserogen kimi təsnif edilmiş hava çirkliliyinin ağciyər xərçəngi diaqnozu qoyulmuş xəstələrdə proqnozu (xəstəliyin gedişini) pisləşdirdiyi və ömrü qısaltdığı müşahidə olunmuşdur. Xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, hava çirkliliyi ağciyər xərçəngli xəstələrin ömrünün qısalmasında yeganə amil deyil. Xəstələrin həyat tərzi və müalicəyə cavabı kimi amillər də mütləq nəzərə alınır.