Onkologiyada Təbəssüm və Ümid Düşünüldüyündən Daha Çoxdur!

Aşağıdakı yazı Journal of Clinical Oncology jurnalının “Onkologiya Sənəti” bölməsində dərc edilmiş və Dr. Suneel D. Kamath tərəfindən yazılmışdır.
Onkologiya ixtisas təhsilimin son ilində sosial mühitlərdə insanlara xərçəng xəstələrini müalicə etdiyimi söyləməyim həm qorxu, həm də təqdir oyatmağa davam edir. Başqasına bunun düşündüyü qədər ürəksıxıcı olmadığını söyləməkdən qorxuram. Onkoloji praktikada xəstələrimlə gülmək mənim üçün böyük sevinc mənbəyi oldu. Onkologiya təhsilimə başlamazdan əvvəl belə hiss edəcəyimi heç düşünməmişdim.
Yumor Xəstə və Onkoloqu Bir Çox Səviyyədə Bir-birinə Bağlayır və Çətin Şəraitdə Rahatlıq Verir
Gülmək təbii olaraq uzun illərdir xərçəngdən uzaq olan və nəzarət müayinəsinə gələn xəstələrdə daha çoxdur. Görüşün böyük hissəsini ekzotik yerlərə etdikləri səfərlər haqqında danışmaqla keçiririk. Nəvələri və onlarla necə oynadıqları haqqında danışarkən gülürük. Evdə hazırlanmış un məmulatları və ya 3 il əvvəl bir dəfə qeyd etdiyim ən sevdiyim dondurma növünü gətirirlər.
Onkologiyada xərçəng müalicəsi tamamlanmış şəxslərə “remissiya xəstələri” deyilir və bu xəstələrə yəqin ki, artıq xərçəng həkiminə ehtiyac duymadıqlarını söyləyirəm, lakin hər il geri gəldikdə özlərini daha təhlükəsiz hiss edirlər və içimdə mən də onları görməyə sevinirəm. Tibbi onkoloq olaraq onillərlə xərçənglə yaşamış və ehtimal ki, regional üsullarla (cərrahiyyə, radioterapiya kimi) müalicə edilmiş bu xəstələrə nə qədər az töhfə verdiyimin fərqindəyəm. Xoşbəxtlikdən bu görüşlər nadir deyil və bizə xərçəng müalicəsində həqiqi uğurun necə göründüyünü xatırladır.
Gülüşlə Gərginliyin Aradan Qaldırılması
Bəzən gülüş narahat halda yaxşı xəbəri (nəzarət görüntüləməsinin nəticəsinin təmiz olduğunu) gözləyərkən stressi aradan qaldırmaq mexanizmidir. Bu, 1 və ya 2 il əvvəl sağaltmaq məqsədli müalicəni tamamlayan və ya stabil metastatik xəstəliyi olan və görüntüləmənin nəticələrini öyrənmək üçün geri gələn xəstələrlə baş verir. Adətən birdən çox ailə üzvü ilə gəlirlər və rütubətli yay günortası kimi hər kəsin gərginliyini hiss edə bilərsiniz.
Xəstənin müayinə otağına girib hələ bilmədiyi mühüm xəbəri vermək qəribə bir dinamikadır. Bilməməklə bağlı gərginliyi uzatmağın heç bir mənası yoxdur.
Xəstələr adətən bu ciddi gərginliyin ardınca yaxşı xəbəri eşitdikdə saniyələr içində gülürlər. Bu mühitdə gülüş gərginliyi aradan qaldırmağa xidmət edir və gələcəyin xəstənin ümid etdiyi qədər uzun və ümidverici görünməsinin rahatlığını ifadə edir. Eyni zamanda belə gülüş bu gün yaxşı görüntüləmə nəticələrinin gələcəkdə müsbət nəticələrin zəmanəti olmadığını da qəbul edir.
Öz Taleyini Yumorla Qəbul Etmək
Onkologiyada gülüş xəstələrə xərçənglərinin geri döndüyünü, kimyaterapiyanın işləmədiyini və ya xərçəngin əvvəl düşündüyümüzdən daha çox yayıldığını söyləməli olduğumuz daha çətin vəziyyətlərdə də ortaya çıxır. Sürətlə irəliləyən metastatik prostat xərçəngi olan yaşlı cənab Washington-u xatırlayıram. O, vaiz idi və əvvəllər lokalizə (erkən mərhələli) kolon və ağciyər xərçəngləri keçirmişdi; illər əvvəl həm cərrahiyyə, həm də kimyaterapiya ilə müalicə edilmişdi.
Xərçəngi ağciyərlərinə, qaraciyərinə və bədənindəki demək olar ki, hər sümüyə yayılarkən tam çarəsizliklə izlədim. Bir müddət sonra müalicə xəstəliyini nəzarətdə saxlaya bilmədi və nəhayət ağrıya nəzarət üçün xəstəxanaya yerləşdirildi. Bu, məzuniyyətlərimdən biri zamanı oldu, ona görə geri döndükdə dərhal yanına getdim. Bir vaxtlar tanıdığım insanı tanımaqda çətinlik çəkdim, lakin ruhu və inancı hələ də möhkəm idi. İki köhnə dostun uzun fasilədən sonra etdiyi kimi qapısından gəldiyimi görəndə güldü. Mənə, “Keçən həftə çox, lap çox əziyyət çəkdim. Bu xəstəxanada çox həkim gördüm, lakin indi həkimimi geri qazandım.” Bu sözləri həmişə xatırlayacağam.
Bir müddət xəstəxanada qalmaqdan və gələn həftələrdə onu gözləyənlərdən danışdıq. Bir dəfə məni görməyə gələndə tıxacda başqa avtomobillə mübahisə etdiyini xatırlayıb birlikdə güldük, amma yenə də görüşünə çatmışdı. Yumor işlərin pis getməsinə baxmayaraq çoxlu gözəl vaxtlar keçirdiyimizi xatırlamağa kömək etdi. Gülüşlərini əziyyət çəkdiyini və yaxınlaşan həyat itkisini qəbul etdiyini ifadə etmə yolu kimi yozdum, lakin eyni zamanda bunun qətiyyət və ya meydanoxuma doğurduğunu da hiss edirəm. “Xərçəng bədənimi öldürəcək, amma ruhumu və ya inancımı ala bilməz” deməyinin bir yolu idi.
Onkologiya karyeramı səbirsizliklə gözləyərkən ixtisas təhsilimin ilk günündə olduğu kimi xərçəng xəstələrinə qulluq edə bildiyim üçün hələ də eyni imtiyaz hissini yaşayıram. Uyğun vaxtda və anlayışlı, həssas şəkildə istifadə edildikdə yumorun çox faydalı olduğunu gördüm. Xəstə və onkoloqu müxtəlif səviyyələrdə bir-birinə bağlayır və çətin şəraitdə rahatlıq verir. Onkoloq olmağın emosional yükünü yüngülləşdirmək üçün də güclü vasitədir.
Mənbələr
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.