Məzmuna keç
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · Tibbi onkologiya mütəxəssisi

Osteoartrit, oynaq kirəcləşməsi niyə qadınlarda kişilərdən daha çoxdur?

Osteoartrit, oynaq kirəcləşməsi niyə qadınlarda kişilərdən daha çoxdur?

Osteoartrit qadınlarda ən çox rast gəlinən oynaq problemlərindən biridir. İndiyə qədər aparılan tədqiqatlar qadınlarda niyə daha çox rast gəlindiyini izah edə bilməmişdi. Dərc olunan yeni tədqiqata görə oynaq mayesindəki genetik mexanizmlərin fərqi bu vəziyyəti müəyyən edir.

Osteoartrit nədir?

Tibbdə degenerativ oynaq xəstəliyi, xalq arasında kirəcləşmə kimi tanınan osteoartrit oynaqlarda ən çox rast gəlinən xroniki xəstəlikdir. Osteoartrit istənilən oynaqda yarana bilər. Lakin tez-tez dizlərdə, bud-çanaqda, belin arxa hissəsində, çənədə, barmaqlarda müşahidə edilir.

Normal oynaqlarda möhkəm qığırdaq toxuması sümüklərin uclarını örtərək oynaq hərəkətləri üçün hamar və sürüşkən səth yaradır. Eyni zamanda sümüklər arasında bir növ yastıq vəzifəsi daşıyır.

Osteoartritdə isə qığırdaq toxuması parçalanmağa və pozulmağa başlayır. Ağrı və oynaqların hərəkətində çətinlik müşahidə edilir.

Osteoartrit zamanla pisləşərək sümüklərin qırılmasına və anormal çıxıntılara səbəb ola bilər. Oynaqlarda toplanan sümük və ya qığırdaq parçaları iltihabı tətikləyir. Buna bağlı fəallaşan sitokinlər və fermentlər qığırdağın daha çox zədələnməsinə səbəb olur. Osteoartritin irəli mərhələlərində qığırdaq quruluşu tam pozulmuşdur. Oynaq zədəsi artır və daha çox ağrı müşahidə edilir (osteoartrit iltihablı oynaq revmatizmi kimi tanınan revmatoid artritdən fərqli xəstəlikdir). Osteoartrit hər yaşda insanda müşahidə oluna bilsə də, ən çox rast gəlindiyi yaşlar 65 və yuxarıdır. Ümumi risk amilləri yaş, piylənmə, oynaq zədələri, oynaqların həddindən artıq yüklənməsi, əzələ zəifliyi və genlərdir. Osteoartrit qadınlarda kişilərlə müqayisədə daha çox müşahidə edilir. Uzun müddət bunun səbəbi bilinmirdi. Aparılan tədqiqatda genetik mexanizmlərin bu vəziyyətdə təsirli olduğu müəyyən edildi.

MikroRNA-lardakı fərqlər osteoartrit üçün müəyyənedici rol oynayır

Tədqiqatda osteoartritli kişi və qadınların oynaq mayeləri analiz edilərək sağlam şəxslərlə müqayisə edilib. Tədqiqatçılar ekzosom adlandırılan mikroRNA hissəciklərinə diqqət yönəldiblər.

Tədqiqatın nəticələrinə görə

  • Qadınlarda mikroRNA pozuntuları kişilərə nisbətən daha çox aşkar edilib.
  • Bu mikroRNA-ların estrogen siqnal yolları və kollagen sintezi ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilib.
  • Menopauzanın nəticəsi kimi ortaya çıxan aşağı estrogen səviyyəsi sümük parçalayan hüceyrələrin sayını artırır. Bir çox tədqiqatda hormon əvəzedici müalicənin osteoartrit riskini azaltdığı göstərilib.
  • Bütün bu məlumatlar işığında estrogenin oynaq mayesindəki mikroRNA səviyyələrinə təsir etdiyi düşünülür.

Bəs bu tədqiqat klinik baxımdan nə ifadə edir?

  • Bu tədqiqat kişi və qadınlar arasında oynaq mayesindəki mikroRNA fərqlərini müəyyən edən ilk tədqiqatdır.
  • Eyni zamanda qadın və kişilərdə osteoartritin yaranmasında təsirli olduğu düşünülən miR-504-3p adlı mikroRNA kəşf edilib. Bu mikroRNA-nın qığırdaq toxumasının pozulmasında rol oynadığı düşünülür.
  • Tədqiqatla qadınlarda osteoartritin tezliyinin səbəblərindən biri aydınlaşdırılıb.

Mənbələr

Kolhe R, Hunter M, Liu S et. al.
Gender-specific differential expression of exosomal miRNA in synovial fluid of patients with osteoarthritis.
Sci Rep. 2017 May

Görüş sorğusu

DROZDOGAN SÜNİ İNTELLEKT

Bu məqaləni birlikdə araşdıraq

Məqalə haqqında sual verin və cavabları saytımızdakı yayımlanmış mənbələrlə birlikdə oxuyun.

DROZDOGAN SÜNİ İNTELLEKT

Drozdogan Köməkçisi

Osteoartrit, oynaq kirəcləşməsi niyə qadınlarda kişilərdən daha çoxdur?

Məqalə haqqında sual verin və cavabları saytımızdakı yayımlanmış mənbələrlə birlikdə oxuyun.

Söhbət və məxfilik məlumatı

Bu söhbətə Drozdogan Köməkçisi cavab verir. Səlahiyyətli sayt idarəçiləri onu keyfiyyət üçün nəzərdən keçirə bilər. Şəxsi məlumat paylaşmayın.

Cavablar OpenAI infrastrukturu ilə hazırlanır. Suallar və cavablar həmin xidmət tərəfindən işlənir; söhbət qeydləri saytımızda saxlanılır. Şəxsiyyət, əlaqə və ya şəxsi sağlamlıq məlumatlarını paylaşmayın.

0 / 1000

Yalnız məlumat üçündür; fərdi diaqnoz və ya müalicə məsləhəti verilmir.

Əlaqəli məqalələr

Bu mövzuda digər məqalələrə baxın.

Yeniliklərdən xəbərdar olun

Yeni məqalələri və elmi yenilikləri e-poçtla alın.

Google Analytics ümumi səhifələrdə bu pəncərədən asılı olmadan işləyir və analitik kukilərdən istifadə edə bilər. Buradakı seçiminiz yalnız xarici xidmətləri idarə edir.