Yuyucu vasitələr xərçəng yaradırmı – sağlamlığa təsirləri nələrdir?

Yuyucu vasitə nədir?

Söz mənası çirk təmizləyici olan detergentlər sabundan başqa bütün təmizləyicilərin adıdır. İlk dəfə 1917-ci ildə alman kimyaçısı Charles F. Gunther tərəfindən naftalindən hazırlanmış detergentlərin bu gün % 50-60-ı sənayedə və böyük müəssisələrdə təmizlik məqsədilə, % 25-30-u evlərin təmizliyində, qalan hissəsi isə kosmetika və şəxsi qulluq məhsullarında istifadə edilir.

Detergentlər bu gün tək kimyəvi maddədən ibarət deyil, çoxlu fərqli kimyəvi maddə daşıyır (məsələn, ağardıcılar, köpük tənzimləyiciləri, dezinfektantlar, ətirlər, topalaşmanın qarşısını alanlar və s.).

Yuyucu vasitələr xərçəng riskini artırırmı?

Həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş bu təmizləyici maddələrin tərkibindəki kimyəvi maddələrə görə başda xərçəng olmaqla müxtəlif xəstəliklərin riskini artırdığı vaxtaşırı mediada paylaşılır və narahatlıq yaradır. Yazıda yuyucu vasitələrin sağlamlıq risklərindən danışacağıq.

Detergentlərin əsas təsiredici maddələri anion səthi-aktiv maddələr (natrium lauril sulfat və natrium dodesil sulfat kimi), qeyri-ion səthi-aktiv maddələr (mono və diqliseridlər, qliserin monostearat kimi) və az miqdarda digər kimyəvi maddələrdir (başda ətir olmaqla markalara görə müxtəlif).

Detergentlərdə istifadə edilən heç bir kimyəvi maddə Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi IARC-nin Qrup 1, Qrup 2A və 2B kanserogen siyahısında deyil!

Lakin bütün bu yazılanların marka dəyəri olan məhsullara aid olduğunu vurğulamaq faydalıdır; qeyri-rəsmi istehsal yerlərində hansı kimyəvi maddələrin hansı nisbətlərdə istifadə edildiyi aydın deyil.

Detergentlər üçün əsas sağlamlıq problemi kontakt allergiyasıdır (dəri allergiyaları).

Nəticə olaraq, xərçəng barədə narahat olmağa səbəb olmasa da, detergentlərdəki kimyəvi maddələrin bütün xüsusiyyətləri və standartlara uyğun olmayan, nəzarətsiz məhsullarda istifadə edilən kimyəvi maddələr aydın bilinmir. Buna görə kimyəvi yükü azaltmaq üçün yaxşı yaxalamağı və tənəffüs yolu ilə məruz qalmamağı tövsiyə edirik.