اسپیرومتر در 1846 — دری به بیماری‌های تنفسی
در این مقاله
ضرب‌المثلی کهن به زبان سانسکریت وجود دارد که امروزه اهل مراقبه بسیار از آن استفاده می‌کنند: "نفس، زندگی است؛ اگر خوب نفس بکشید، در این دنیا عمر درازی خواهید داشت."
دانشمندان نیز از دیرباز به اندازه‌گیری تنفس و ظرفیت ریه برای ارزیابی سلامت انسان علاقه‌مند بوده‌اند. در 1846، جراح انگلیسی جان هاچینسون که به سل علاقه داشت، مقاله‌ای درباره ظرفیت ریه بیش از 2000 نفر منتشر کرد و نتیجه گرفت حجم هوایی که با فشار از ریه‌های کاملاً پر از هوا خارج می‌شود، نشانگری برای خطر مرگ زودرس است (یافته‌ای که در بسیاری از مطالعات امروزی تأیید شده است). او همچنین دریافت که ظرفیت ریه در بزرگسالان عموماً با افزایش سن کاهش می‌یابد.
هاچینسون برای اندازه‌گیری، جسمی زنگوله‌شکل و مدرج را در آب فرو برد و درون لوله‌ای گذاشت تا هوای دمیده‌شده در لوله را جمع کند و بدین ترتیب اسپیرومتر را اختراع کرد. او طیف گسترده‌ای از افراد، از کشتی‌گیران و کوتاه‌قامتان تا اجساد را بررسی کرد. تلاش کرد تا حد امکان هوا وارد ریه اجساد کند و حجم هوای خارج‌شده از ریه‌ها هنگام بازگشت کشسان قفسه سینه را اندازه گرفت.
امروزه پزشکان با نسخه‌های جدید اسپیرومتر هاچینسون عملکرد ریه را می‌سنجند و بیشترین حجم و سرعت هوایی را بررسی می‌کنند که پس از دمی عمیق، با شدیدترین بازدم ممکن خارج می‌شود. نمودار حجم هوای بازدمی بر حسب زمان (برای مثال، بازدم اجباری در مدت شش ثانیه)، برای ارزیابی وضعیت‌هایی مانند موارد زیر به کار می‌رود؛
- سرطان ریه
- حمله قلبی
- بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) (بیماری مزمن انسدادی ریه ناشی از تنگ‌شدن راه‌های هوایی، برای مثال بر اثر برونشیت مزمن و آمفیزم)
- بیماری آسم
- فیبروز کیستیک (انسداد راه‌های هوایی به علت تجمع مخاط)
- فیبروز ریوی (تشکیل بیش‌ازحد بافت همبند فیبروزی در ریه‌ها)
هاچینسون نخستین فردی نبود که ظرفیت ریه انسان را بررسی کرد، اما هزاران اندازه‌گیری بالینی با دستگاه جدیدش سبب شد او را مخترع اسپیرومتر بدانند.
نتایج اسپیرومتری (آزمون عملکرد ریه) چگونه تفسیر می‌شوند؟
اسپیرومتری آزمایشی پزشکی برای ارزیابی عملکرد ریه است. این آزمون حداکثر ظرفیت تنفسی، سرعت دم و بازدم و دیگر پارامترهای تنفسی فرد را می‌سنجد. نتایج اسپیرومتری بر پایه مجموعه‌ای از مقادیر اندازه‌گیری‌شده تفسیر می‌شوند. تفسیر کلی نتایج می‌تواند به شکل زیر باشد:
- حجم جاری (VT): این مقدار، حجم هوای واردشده به ریه و خارج‌شده از آن در تنفس معمولی را نشان می‌دهد. حجم جاری طبیعی معمولاً بین 500-800 ml است. مقدار کمتر می‌تواند نشان دهد که تبادل هوا در ریه به‌خوبی انجام نمی‌شود یا عملکرد تنفسی محدود است.
- حجم بازدمی اجباری در ثانیه نخست (FEV1): این مقدار، حجم هوایی را نشان می‌دهد که در ثانیه نخست پس از حداکثر دم، با بازدم خارج می‌شود. معمولاً مقدار هوای خارج‌شده در پایان ثانیه نخست، ظرفیت خروج هوای ریه را منعکس می‌کند. به‌طور طبیعی FEV1 باید دست‌کم 70-80% مقدار پایه باشد. مقدار کمتر ممکن است نشان‌دهنده محدودیت جریان هوا یا انسداد در ریه باشد.
- مقدار پایه (FVC): این مقدار، تفاوت میان حداکثر دم و حداکثر بازدم را نشان می‌دهد. مقدار پایه معمولاً با سن، جنس و اندازه بدن تغییر می‌کند. FVC ظرفیت کلی ریه را منعکس می‌کند. مقدار کمتر FVC می‌تواند بیانگر محدودیت یا تبادل محدود هوا در ریه باشد.
- حجم بازدمی اجباری در ثانیه دوم (FEV2): این مقدار، حجم هوای خارج‌شده با بازدم در ثانیه دوم پس از حداکثر دم را نشان می‌دهد. FEV2 سرعت خروج هوای ریه را بیان می‌کند و معمولاً با FEV1 مقایسه و تفسیر می‌شود. نسبت FEV1/FVC برای ارزیابی اختلالات انسدادی تنفس به کار می‌رود.
نتایج اسپیرومتری معمولاً توسط متخصص تنفس یا متخصص ریه ارزیابی می‌شوند. مقادیر طبیعی ممکن است با سن، جنس، قد و دیگر عوامل سلامت فرد متفاوت باشند.
توضیح تصویر نوشته: طرحی که استفاده از اسپیرومتر را نشان می‌دهد
شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در نوشته: John Hutchinson (1811–1861)
- موضوع پیشین: پانوم و سرخک در جزایر فارو در 1846 — بذرهای نخستین همه‌گیرشناسی
- موضوع بعدی: انجمن پزشکی آمریکا در 1847 — نظم همراه آن
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.