آیا سرطان پروستات ضعف و خستگی ایجاد می‌کند؟ علل و درمان

سرطان پروستات و روش‌های درمان آن ممکن است احساس خستگی ایجاد کنند. خستگی سرطان پروستات در مراحل پیشرفته، علامتی شایع است.

سرطان پروستات همراه با سرطان ریه و کولورکتال، از شایع‌ترین سرطان‌های مردان است. این سرطان با تقسیم و رشد مهارنشده سلول‌های غیرطبیعی غده پروستات ایجاد می‌شود.

خستگی سرطان پروستات ممکن است مجموعه‌ای از علائم مانند کاهش انرژی و افت سلامت روان را به وجود آورد.

این مقاله نمایی کلی از خستگی سرطان پروستات ارائه می‌کند و علل اصلی آن را بررسی می‌کند.

مهم!

گرچه اغلب ضعف و خستگی را برای یک مفهوم به کار می‌بریم، معنای آنها متفاوت است.

• ضعف، کمبود نیروی جسمی یا عضلانی است و احساس می‌شود برای حرکت دادن دست‌ها، پاها یا دیگر عضلات باید تلاش بیشتری کرد. در انگلیسی و زبان پزشکی به آن  weakness  می‌گویند.
• خستگی  یا احساس خستگی، نیاز به استراحت به‌دلیل کمبود انرژی یا نیرو است. خسته شدن ممکن است از کار زیاد، خواب نامناسب، نگرانی، ملال یا کمبود ورزش ناشی شود.

علل اصلی خستگی سرطان پروستات چیست؟

خستگی از علائم شایع سرطان پروستات است. دلایل گوناگونی دارد که درمان و برهم خوردن تعادل هورمونی  از جمله آنها هستند.

درمان سرطان پروستات

درمان‌های سرطان پروستات از علل شایع خستگی هستند.

1. درمان سرکوب هورمون‌های مردانه (ADT= Androgen Deprivation Therapy):
   • این داروها نوعی هورمون‌درمانی‌اند که انکولوژیست و اورولوژیست می‌توانند برای درمان سرطان پروستات استفاده کنند.
   • آندروژن‌ها هورمون‌های مردانه‌ای هستند که به رشد سلول سرطان پروستات کمک می‌کنند. ADT سطح آندروژن بدن را کاهش می‌دهد. این کار ممکن است رسیدن هورمون به سلول سرطانی را متوقف کند، رشد سرطان پروستات را کند یا سرطان را کوچک کند. ADT همچنین ممکن است باعث احساس خستگی شود.
2. پرتودرمانی، گزینه درمانی دیگر سرطان پروستات است.
   • پرتودرمانی انواعی دارد که سلول سرطانی را با پرتوهای شدید هدف می‌گیرند. پرتو ممکن است از دستگاهی بیرون بدن یا ماده رادیواکتیو گذاشته‌شده در بدن توسط متخصص سلامت بیاید. این پرتوها یا ذرات پرانرژی سلول‌های سرطانی را می‌کشند.
   • خستگی از عوارض احتمالی پرتودرمانی است و ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها پس از پایان درمان از بین نرود.

سرطان پروستات بر هورمون‌ها اثر دارد

سرطان پروستات سطح هورمون‌های فرد را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

تغییرات هورمونی ممکن است عوارض متعددی از جمله خستگی ایجاد کنند.

چه عوامل دیگری به خستگی سرطان پروستات کمک می‌کنند؟

دیگر عواملی که ممکن است در فرد مبتلا به سرطان پروستات خستگی ایجاد کنند، عبارت‌اند از:

مشکلات خواب

افراد مبتلا به سرطان پروستات ممکن است مشکلات خواب و خواب منقطع داشته باشند. این وضعیت می‌تواند به احساس خستگی کمک کند.

درد

افراد با سرطان پروستات پیشرفته ممکن است درد شدیدی داشته باشند. درد به روش‌های مختلف در خستگی نقش دارد. درمان‌های درد هم ممکن است به خستگی کمک کنند.

اثر عاطفی سرطان

سرطان پروستات ممکن است نگرانی یا ترس ایجاد کند. این پریشانی می‌تواند به مشکلات جسمی از جمله خستگی منجر شود. بی‌خوابی و بی‌اشتهایی از دیگر مشکلات جسمی ناشی از این پریشانی هستند

افسردگی

افسردگی، اختلال روان‌شناختی شایع مرتبط با سرطان است. خستگی یکی از علائم افسردگی است.

علائم خستگی در سرطان پروستات

خستگی سرطان پروستات با علائم گوناگونی ظاهر می‌شود، از جمله:

1. کمبود انرژی: فرد ممکن است پیوسته خسته و بی‌انرژی باشد.
2. خستگی شدید: حتی هنگام انجام کارهای ساده روزمره، خستگی زیادی احساس می‌شود.
3. ضعف: احساس ضعف و بی‌حالی عمومی بر بدن غلبه می‌کند.
4. فرسودگی: احساس تخلیه کامل از نظر جسمی و ذهنی.
5. دشواری تفکر روشن: دشواری در کارکردهای ذهنی مانند تصمیم‌گیری و حل مسئله.
6. مشکلات حافظه: مشکل در یادآوری رویدادهای روزمره یا یادگیری اطلاعات جدید.
7. فرسودگی ذهنی: احساس مداوم خستگی ذهنی و تهی بودن.
8. فرسودگی عاطفی: احساس تهی بودن و تحلیل رفتن عاطفی.
9. دشواری حرکت: کندی و دشواری فعالیت بدنی و احساس سنگینی در حرکت.

این علائم نشان‌دهنده حالت‌های خستگی شایع در مبتلایان به سرطان پروستات‌اند که کیفیت زندگی را به‌طور قابل‌توجهی پایین می‌آورند.

خستگی سرطان پروستات ممکن است پس از خواب بهتر نشود و مدتی پس از پایان درمان سرطان نیز ادامه یابد.

خستگی سرطان پروستات چقدر شایع است؟

مرور نظام‌مند 2021، تعداد 14 مطالعه شامل 4763 مبتلا به سرطان پروستات را تحلیل کرد و دریافت یک‌چهارم مبتلایان خستگی مرتبط با سرطان دارند.

مرور منابع 2024 بیان کرد خود سرطان و درمان آن در نُه نفر از هر 10 بیمار سرطان پروستات پیشرفته، خستگی مرتبط با سرطان ایجاد می‌کند.

پیشنهادهایی برای خستگی سرطان پروستات

بسیاری از مطالعات نشان می‌دهند ورزش می‌تواند به کاهش خستگی سرطان پروستات کمک کند.

فعالیت‌های بدنی احتمالی برای بهبود خستگی سرطان پروستات عبارت‌اند از:

• پیاده‌روی
• ورزش هوازی
• وزنه‌برداری یا
• ورزش‌هایی مانند شنا

مطالعات نشان می‌دهند آموزش و درمان شناختی‌رفتاری (BDT) نیز ممکن است برای کاهش خستگی مرتبط با سرطان مفید باشند.

BDT نوعی روان‌درمانی است که به فرد برای تغییر الگوهای فکری و رفتاری کمک می‌کند.

BDT و آموزش همچنین ممکن است به مدیریت ذهنی دشواری جسمی در مبتلایان سرطان پروستات کمک کنند. این رویکردها به استفاده بهینه از توان ورزش کمک می‌کنند.

پرسش‌های متداول

خستگی سرطان چه احساسی دارد؟

خستگی سرطان می‌تواند احساس فرسودگی ایجاد کند. فرد مبتلا به این خستگی ممکن است نتواند کارهای روزمره را انجام دهد.

سرطان پروستات بیشتر در چه سنی دیده می‌شود؟

سرطان پروستات معمولاً سالمندان را مبتلا می‌کند. حدود 80% افراد هنگام تشخیص، 65 سال یا بیشتر دارند.

اما سرطان پروستات گاهی در افراد جوان‌تر هم ایجاد می‌شود.

بعضی پژوهش‌ها نشان می‌دهند افراد زیر 55 سال معمولاً سرطان پروستات کم‌تهاجمی‌تری دارند.

علائم اصلی سرطان پروستات چیست؟

در مراحل اولیه سرطان پروستات ممکن است هیچ علامتی وجود نداشته باشد.

در مراحل بعدی ممکن است مشکلات دفع ادرار یا خون در ادرار یا منی دیده شود. سرطان پروستات پیشرفته همچنین می‌تواند باعث دشواری نعوظ، درد استخوان و نارسایی کلیه شود.

خلاصه

خستگی سرطان پروستات علامتی شایع است. ممکن است کمبود انرژی، دشواری تفکر روشن، مشکلات حافظه، فرسودگی عاطفی و دشواری حرکت ایجاد کند.

علت ممکن است اثر سرطان پروستات بر سطح هورمون‌ها یا بعضی درمان‌های آن باشد.

مشکلات خواب، اثر عاطفی ابتلا به سرطان، درد و افسردگی از دیگر علائم یا عوارض مرتبط با سرطان پروستات‌اند.

فرد می‌تواند برای کمک به کاهش خستگی سرطان پروستات از ورزش، BDT و آموزش استفاده کند.