برای نخستین بار دارویی هم در سرطان‌های مختلف و هم در کودکان و بزرگسالان مؤثر است: لاروتِرکتینیب

در سال‌هایی به سر می‌بریم که نخستین‌های بسیاری در درمان سرطان رخ می‌دهند. شاهد این رویدادها بودن، هم ما را هیجان‌زده می‌کند و هم باورمان را به اینکه سرطان روزی بیماری کاملاً قابل درمان خواهد شد تقویت می‌کند. یکی از این نخستین‌ها، داروی شیمی‌درمانی جدیدی به نام لاروتِرکتینیب است که اثربخشی آن هم در کودکان و بزرگسالان و هم در انواع مختلف سرطان دارای یک ویژگی ژنتیکی مشخص نشان داده شده است.

اثربخشی لاروتِرکتینیب در مطالعه‌ای با شرکت 50 بیمار مبتلا به 17 سرطان مختلف، در کنگره سرطان آمریکا ASCO 2017نشان داده شد. تومور 38 بیمار، یعنی 3 نفر از هر 4 بیمار، به درمان با این داروی جدید پاسخ داد و کوچک شد. همچنین در ماه 12 درمان، این پاسخ مثبت در %79 بیماران پاسخ‌دهنده به درمان ادامه داشت.

لاروتِرکتینیب دارویی است که به‌شکل قرص خوراکی مصرف می‌شود و به‌طور انتخابی پروتئین‌های همجوشی گیرنده تروپومیوزین کیناز (TRK) را مهار می‌کند

در برخی سلول‌های سرطانی، ژن TRK با ژن‌های دیگر ادغام می‌شود؛ فراوانی این وضعیت در همه سرطان‌ها بین % 0.5 - % 1 است، اما در برخی سرطان‌های نادراز % 90 بیشتر است. نمونه‌های این تومورهای نادر، سرطان غدد بزاقی، سرطان پستان جوانان (در سن کودکی یا جوانی) و فیبروسارکوم شیرخواران هستند. با این حال، مثبت بودن TRK در سرطان کولون (روده بزرگ)، ریه، پانکراس، تیروئید و سرطان پوست ملانوم نیز می‌تواند دیده شود.

شایع‌ترین عوارض جانبی مشاهده‌شده درمان، خستگی و سرگیجه خفیف بودند. سرگیجه خفیف برای این درمان طبیعی محسوب می‌شود، زیرا پروتئین طبیعی TRK در کنترل تعادل نقش دارد. هیچ بیماری به‌دلیل عوارض جانبی مجبور به قطع درمان نشد. این پیشرفت، یکی از مهم‌ترین گام‌ها در پزشکی دقیق / درمان‌های شخصی‌سازی‌شده است. زیرا مستقل از اندام منشأ تومور و سن بیمار، تغییر ژنتیکی ناشی از یک جهشهدف قرار گرفته و پاسخ‌های درمانی مهمی حاصل شده است.

اگر لاروتِرکتینیب، که برای این جهش ژنتیکی ساخته شده است، در مطالعات گسترده‌تر نیز موفق باشد، آزمایش‌های ژنتیکی ارزیابی همجوشی TRK در بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته، ممکن است بخشی از کار معمول ما شوند. .

مطالعه بیشتر: درباره همجوشی‌های TRK

همجوشی‌های TRK نخستین بار در سال 1982 در سرطان کولون کشف شدند؛ اما در سال‌های اخیر با توسعه فناوری‌هایی مانند روش‌های جدید توالی‌یابی DNA (next-generation sequencing)، شناسایی این ناهنجاری در بیماران مبتلا به سرطان ممکن شده است. امروزه دانشمندان بیش از 50 ژن مختلف را شناسایی کرده‌اند که با ژن‌های TRK ادغام می‌شوند. پروتئین‌های غیرطبیعی همجوشی TRK دائماً «روشن» هستند و به سلول‌های سرطانی پیام رشد و تکثیر می‌فرستند.