بیماری زانوی دوندگان (کندرومالاسی) چیست؟ علائم و درمان آن

ورزش و فعالیت بدنی برای زندگی سالم ضروری است. ورزش احساس سرزندگی میدهد و کیفیت زندگی را افزایش میدهد. بیشتر افرادی که این اهمیت را درک کردهاند، فعالیتهایی مانند پیادهروی و دویدن را، هرچند در حد کم، وارد برنامه روزانه کردهاند. اما هنگام ورزش باید مراقب آسیبهای ورزشی و صدمات گوناگون هم بود. ورزش طولانیمدت بر دستگاه حمایتی و حرکتی ما، متشکل از عضلات، استخوانها و مفاصل، مقداری تنش و فشار وارد میکند. ترکیب این فشار با حرکتهای نادرست ممکن است به آسیب ورزشی منجر شود. مطالعه مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها در 2016 در آمریکا (US-CDC «Centers for Disease Control and Preventation») نشان داد در گروه سنی 8-24 سال، هر سال 8.6 میلیون نفر دچار حادثه ورزشی میشوند (منبع 1). این حوادث که ممکن است برای هر کسی از کودک تا سالمند رخ دهند، میتوانند آسیبهای فراوانی ایجاد کنند. شکستگی، دررفتگی، پارگی تاندون و پیچخوردگی از آسیبهای اصلی احتمالی هستند (ببینید: 7 آسیب شایع ورزشکاران و راههای پیشگیری).
گزینه نخست: RICE
اگر آسیب دیدهاید، بر اساس توصیه مؤسسه بینالمللی آرتریت و بیماریهای اسکلتیعضلانی و پوستی، میتوان از درمانی استفاده کرد که نام آن از حروف اول واژههای انگلیسی «Rest (استراحت)، Ice (استفاده از یخ)، Compression (اعمال فشار)، Elevation (بالا نگه داشتن)» گرفته شده و به اختصار RICE نام دارد (2).
اگر آسیب شما جدی نباشد، روش RICE نتایج خوبی خواهد داشت. اگر پس از 2 هفته اجرای این توصیه نتیجه نگرفتید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید، زیرا مشکلات جدیتری مطرح میشوند. همچنین شنیدن صدا از مفصل هنگام آسیب، تورم شدید، درد و ناتوانی در تحمل وزن یا حرکت دادن مفصل نشانه نامطلوبی است و باید هرچه زودتر به متخصص مراجعه کنید. برای پیشگیری از این آسیبها، نباید کشش و گرم کردن پیش و پس از ورزش را فراموش کنیم. اگر تمرین با وزنه داریم، باید وضعیت بدن را درست نگه داریم و به وزن مورد استفاده توجه کنیم. نکته بسیار مهم دیگر، اختصاص زمان کافی برای بهبود پس از آسیب احتمالی است؛ زیرا اگر این آسیبها تکرار شوند، درمان نشوند و به مفصل فشار بیشتری وارد شود، در صورت وجود زمینه در مفصل فرد، ممکن است باعث بیماری زانوی دوندگان، یعنی «کندرومالاسی کشکک» شوند.
بیماری زانوی دوندگان چیست؟
این بیماری در اصطلاح پزشکی کندرومالاسی کشکک نام دارد و ماهیت آن در نامش نهفته است. در لاتین، کندرو به معنای غضروف، پاتلا به معنای کشکک زانو و مالاسی به معنای نرم شدن یک ساختار، از دست دادن مقاومت و در نتیجه به هم خوردن یکپارچگی آن است.
با توجه به این معانی، میتوان بیماری زانوی دوندگان را نرم شدن غضروف کشکک زانو و تخریب ساختار آن بر اثر برخی عوامل تعریف کرد. ضربه به کشکک، ورزش بیش از حد، بهویژه ورزشهایی مانند اسکی، دویدن و پریدن که بار وارد بر کشکک را بیشتر میکنند، یا ضعف مادرزادی زانو میتوانند باعث این بیماری شوند. علائم اصلی آن درد کشکک پس از ورزش شدید یا بیحرکتی زیاد و صدای ساییدگی از این ناحیه هنگام حرکت است. اگر زانودرد دارید و ظرف چند روز بهتر نشده، حتماً به پزشک مراجعه کنید. پزشک پس از معاینه برای دیدن آسیب ایجادشده ممکن است آزمایشهایی مانند رادیوگرافی، MRI (امآرآی) یا آرتروسکوپی درخواست کند. او با ارزیابی همه اطلاعات، شدت بیماری را تعیین و بر همان اساس برنامه درمانی تهیه میکند.
بیماری بسته به شدت آن ممکن است با گذشت زمان و پیگیری برطرف شود یا به درمان طولانی نیاز داشته باشد. گزینههای درمانی متفاوتی وجود دارد. هدف درمان، کاهش فشار وارد بر کشکک است. ابتدا ممکن است برای کاهش درد، تورم و حساسیت مفصل درمان دارویی آغاز شود؛ اگر پاسخ ندهد، نخست فیزیوتراپی و سپس درمانهای جراحی در نظر گرفته میشوند. هدف فیزیوتراپی تقویت عضلات اطراف زانو است. این کار با ورزشهایی مانند دوچرخهسواری و شنا که به زانو بار وارد نمیکنند امکانپذیر است. اما اگر در مفصل جابهجایی وجود داشته باشد، درمان ممکن است به جراحی تغییر کند.
هدف اصلی برای پیشگیری از بیماری زانوی دوندگان، محافظت از زانو در برابر بار اضافی و حرکتهای نامناسب است. ابتدا باید ورزش را درست و متناسب با بدن انجام دهیم. اگر در ورزش شدید احساس کردیم بار زیادی بر زانو وارد میکنیم یا درد داشتیم، حتماً باید تا زمان بهتر شدن استراحت کنیم. اگر عوامل خطر را داریم، باید بدانیم مستعد این بیماری هستیم و بیشتر مراقبت کنیم. بهویژه اگر ورزشی انجام میدهیم که بر زانو بار وارد میکند یا فعالیت بدنی ما روی زانوهاست، حتماً باید از زانوبند استفاده کنیم. وزن اضافی نیز فشار وارد بر زانوها را افزایش میدهد؛ بنابراین باید وزن خود را در محدوده مناسب قد نگه داریم. اگر خطرهای خود را بشناسیم، اقدامات پیشگیرانه انجام دهیم و توصیهها را رعایت کنیم، از آسیبهای دائمی محافظت میشویم. به این ترتیب فرصت خواهیم داشت ورزش لازم برای زندگی سالم را بدون وقفه در سراسر زندگی ادامه دهیم.
منابع
2. Sport Injuries, National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases, February 2016
3. Preventing Sports Injuries, Health Encyclopedia, University of Rochester Medical Center
4. Cedars-Sinai, Health Library, Chondromalacia
5. How to Deal with Kneecap Pain, Sutter Health
6. Evaluation of chondromalacia of the patella with axial inversion recovery–fast spin‐echo imaging, Journal of Magnetic Resonance Imaging, March 2001
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.