چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سرطان پانکراس هستند؟
در این مقاله
عواملی مانند سن، جنس و سابقه خانوادگی می‌توانند خطر سرطان پانکراس را افزایش دهند. این بیماری معمولاً در سن بالا رخ می‌دهد، اما بعضی وضعیت‌ها هم احتمال آن را بیشتر می‌کنند.
سرطان پانکراس در بافت‌های لوزالمعده، محل ترشح آنزیم گوارشی، شکل می‌گیرد. برخی سلول‌های این اندام انسولین، هورمون حیاتی کنترل قند خون، را نیز تولید می‌کنند.
هر کسی ممکن است به سرطان پانکراس مبتلا شود، اما برخی وضعیت‌ها خطر آن را افزایش می‌دهند.
در چه سنی احتمال سرطان پانکراس بیشتر است؟
احتمال آن در بالای 65 سال بیشتر است و در زیر 40 سال چندان شایع نیست. اما مبتلایان جوان‌تر ممکن است شانس بقای بالاتری داشته باشند.
مطالعه 2020 نشان داد بقای پنج‌ساله مبتلایان 20 – 40 ساله تقریباً 3 برابر بیماران بالای 40 سال بود.
سرطان پانکراس در مردان شایع‌تر است یا زنان؟
خطر مردان اندکی بالاتر از زنان است. اما انجمن سرطان آمریکا می‌گوید شاید به‌علت شیوع بیشتر سیگار میان مردان باشد.
پژوهش 2023 خطر سرطان پانکراس مرتبط با سیگار را در زنان و مردان مقایسه کرد. با آنکه زنان کمتر سیگار می‌کشیدند، خطر ابتلا در سیگاری‌های دو جنس مشابه بود.
آیا سرطان پانکراس ارثی است؟
سرطان پانکراس وضعیت ارثی نیست.
اما برخی وضعیت‌های ارثی ممکن است احتمال آن را بالا ببرند:
- آتاکسی تلانژکتازی
- سندرم ملانومای خال‌های متعدد غیرمعمول خانوادگی (FAMMM)
- سندرم سرطان ارثی پستان و تخمدان
- سرطان کولون ارثی بدون پولیپوز (HNPCC) یا سندرم لینچ
- نئوپلازی اندوکرین متعدد نوع 1 (MEN1)
- سندرم Peutz-jeghers
- سندرم Von hippel-lindau
سابقه خانوادگی سرطان پانکراس نیز احتمال آن را بیشتر می‌کند، اما علت این وضعیت هنوز روشن نشده است. بیشتر مبتلایان سابقه خانوادگی ندارند.
عوامل خطر سرطان پانکراس
افزون بر برخی وضعیت‌های ارثی، موارد زیر می‌توانند خطر را افزایش دهند:
- پانکراتیت مزمن: التهاب مکرر پانکراس است. پژوهش گذشته‌نگر 2023 در مراجعه‌کنندگان بیمارستان به‌دلیل پانکراتیت مزمن نشان داد حدود 2% پس از میانگین 2,4 سال سرطان پانکراس گرفتند.
- دیابت: افراد مبتلا به دیابت بیش از 5 سال، نسبت به افراد بدون دیابت خطر بالاتری دارند. اما هنوز معلوم نیست دیابت موجب سرطان می‌شود یا سلول سرطانی دیابت ایجاد می‌کند. دیابت تازه در بالای 50 سال می‌تواند نشانه سرطان پانکراس باشد.
- عفونت‌ها: افراد دارای بعضی عفونت‌ها مانند هپاتیت B یا Helicobacter pylori (H. pylori) خطر بیشتری برای سرطان پانکراس دارند. اما وجود ارتباط این عفونت‌ها با سرطان پانکراس هنوز روشن نیست و برای توضیح آن پژوهش بیشتری لازم است.
دیگر عوامل خطر سرطان پانکراس
عوامل دیگری که ممکن است احتمال ابتلا را بیشتر کنند:
- سیگار کشیدن
- چاقی
- رژیم غنی از گوشت قرمز یا فراوری‌شده
- الکل زیاد که ممکن است به پانکراتیت مزمن منجر شود
- مواجهه با بعضی مواد شیمیایی صنایع نظافت و فلزکاری
- ورزش منظم نداشتن؛ اما ارتباط ورزش و خطر سرطان پانکراس هنوز روشن نشده است.
- نوشیدن قهوه؛ اما پژوهش‌های نوین آن را تأیید نمی‌کنند.
آیا کاهش خطر سرطان پانکراس ممکن است؟
همیشه نمی‌توان از آن پیشگیری کرد، اما بعضی عوامل خطر قابل‌کاهش‌اند:
- سیگار نکشیدن یا ترک آن
- پرهیز از الکل یا کاهش مصرف
- وزن در محدوده مناسب شاخص توده بدنی
- کاهش یا پرهیز کامل از گوشت قرمز و فراوری‌شده مانند سالامی، ژامبون و پاستیرما
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
سرطان پانکراس همیشه علامت ندارد. اما اگر علائم زیر آغاز شوند و طی 2 هفته بهتر نشوند یا بدتر شوند، مراجعه هرچه زودتر به متخصص سلامت مهم است:
- کاهش وزن بی‌توضیح
- زردی؛ زرد شدن پوست و سفیدی چشم
- خستگی شدید
- تب
- لرز
- تهوع
- استفراغ
- نفخ
- تغییر اجابت مزاج مانند اسهال یا یبوست
- درد پشت و بالای شکم که با خوردن یا دراز کشیدن بدتر می‌شود
خلاصه افراد بیشتر در معرض سرطان پانکراس
احتمال سرطان پانکراس در بالای 65 سال بیشتر است. از سوی دیگر، فراوانی آن در مردان اندکی بالاتر از زنان است.
بعضی وضعیت‌های سلامت مانند دیابت، پانکراتیت مزمن و شرایط ارثی می‌توانند به ایجاد سرطان پانکراس منجر شوند. سیگار، چاقی، رژیم غنی از گوشت قرمز، الکل زیاد و مواجهه با مواد شیمیایی نیز عوامل افزایش خطر هستند.
گرچه پیشگیری قطعی از سرطان پانکراس ممکن نیست، دوری از عوامل خطر می‌تواند به کاهش خطر کمک کند.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.