داستان تومور در دنده یک نئاندرتال متعلق به 120 هزار سال پیش
در این مقاله
روز 5 (مجموعه تاریخ سرطان در 365 روز)
فریاد خاموش یک نئاندرتال در 120.000 سال پیش: دنده توموردار از غاری در کرواسی
در مجموعه تاریخ سرطان از دایناسورها و نیاکان انسان گفتیم. امروز ماشین زمان را به گذشته‌ای کمی نزدیک‌تر و دنیای «خویشاوندانمان» می‌بریم. 120.000 سال پیش، زمانی که انسان مدرن هنوز به اروپا پا نگذاشته بود، نئاندرتالی ساکن غاری در کرواسی با بیماری نادر استخوانی مبارزه می‌کرد که امروز هم در درمانگاه‌ها می‌بینیم.
این کشف در سال 2013 در مجله PLoS ONE منتشر شد و از کهن‌ترین و دقیق‌ترین مواردی است که نشان می‌دهد تومورها فقط مختص انسان امروزی (Homo sapiens) نیستند و خویشاوندان منقرض‌شده ما نیز همین بار زیستی را تحمل می‌کردند.
روایت یک دنده شکسته
در حفاری‌های 1899-1905 در منطقه کراپینای کرواسی، بیش از 900 استخوان نئاندرتال یافت شد. استخوان‌ها معمولاً قطعه‌قطعه بودند، اما قطعه کوچک 3 cm از دنده چپ با برچسب «Krapina 120.71» توجه دانشمندان را جلب کرد.
درون استخوان، بافت اسفنجی طبیعی (ترابکول‌ها) وجود نداشت. در عوض، داخل آن مانند حفره‌ای خالی و پوسته خارجی (کورتکس) به‌طور غیرطبیعی متورم بود. گروه پژوهشی به سرپرستی Janet Monge و David Frayer برای فهم این ساختار عجیب به روش‌های تصویربرداری پزشکی مدرن روی آورد.
شکل 1. نمای دُمی Krapina 120.71 (a). ضایعه بزرگ روی فاست تکمه قرار دارد و به طرفین گسترش می‌یابد. ترابکول‌ها تخریب‌شده و کورتکس گسترش‌یافته به نظر می‌رسند. استخوان نازک کورتیکال که سطح بالایی حفره را می‌سازد، پس از مرگ شکسته است. (b) Krapina 120.6 آرایش طبیعی ترابکول‌های استخوانی در فضای مدولاری را نشان می‌دهد. ناهمواری‌های سطح پس از مرگ ایجاد شده‌اند.
نتایج رادیوگرافی و میکرو-CT
- 1. ساختار توخالی: رادیوگرافی نشان داد ضایعه‌ای «استئولیتیک» (حل‌کننده استخوان) درون استخوان وجود دارد. فضای طبیعی مغز استخوان با تومور اشغال و تخریب شده بود.
- 2. نمای شیشه مات: تصویر معروف به «شیشه مات» در رادیولوژی، نشانه معمول دیسپلازی فیبروز است. استخوان سختی طبیعی خود را از دست داده و به بافتی نرم‌تر و رشته‌ای تبدیل شده بود.
- 3. تومور، نه شکستگی: ساختار ضایعه، ترمیم پس از آسیب یا عفونت (استئومیلیت) را رد کرد. این قطعاً یک نئوپلاسم (تومور) بود.
آیا این نئاندرتال درد می‌کشید؟
دیسپلازی فیبروز، بیماری رشدی استخوان است که امروزه نیز دیده می‌شود. بافت ضعیف و رشته‌ای جای استخوان طبیعی را می‌گیرد و باعث ضعف، تورم و تغییر شکل استخوان می‌شود.
چه علائمی ممکن بود وجود داشته باشد؟
در بیماران امروزی، این وضعیت گاهی بی‌علامت است و گاهی درد استخوان، شکستگی پاتولوژیک و بدشکلی ایجاد می‌کند. ضایعات دنده معمولاً بدون دردند، اما ممکن است هنگام تنفس احساس تیرکشیدن ایجاد کنند.
چه اثری بر زندگی داشت؟
این فرد نئاندرتال با وجود زندگی دشوار در غار کراپینا به بزرگسالی رسید. این نشان می‌دهد تومور عملکردهای حیاتی را متوقف نکرده، اما احتمالاً منبع ناراحتی مزمن بوده است.
- Monge J, Kricun M, Radovčić J, Radovčić D, Mann A, Frayer DW. Fibrous Dysplasia in a 120,000+ Year Old Neandertal from Krapina, Croatia. PLoS ONE. 2013;8(6):e64539. doi:10.1371/journal.pone.0064539
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.