هدیه مردی در آستانه مرگ به همسرش؛ چمن مصنوعی باغش

داستان‌های ما، ما را یگانه می‌کنند؛ گوش دادن به آنچه بیمار می‌گوید و شنیدن او، در قلب هنر پزشکی و دیگر خدمات سلامت جای دارد. اگر آماده باشیم با دل بشنویم، هر داستان می‌تواند چیزی تازه به ما بیاموزد. می‌خواستیم ویدئویی را که در آن دکتر دیوید کر، استاد دانشگاه آکسفورد در رشته انکولوژی پزشکی، گفت‌وگویش با یکی از بیماران را روایت می‌کند، با کلمات خود دکتر کر به‌صورت نوشتاری با شما در میان بگذاریم.

این بیمار من به نوع پیشرفته و متاستاتیک سرطان کولورکتال مبتلاست و از بسیاری جهات از بیماران اصلی کلینیک ماست؛ سال‌هاست از او مراقبت می‌کنم. اما اکنون وارد آخرین مرحله، آخرین دور می‌شود و درمان متعارف دیگر نتیجه نداده است. دیگر علاقه‌ای به درمان آزمایشی دیگر یا ورود به کارآزمایی بالینی ندارد و فعلاً بسیار آسوده است. وضعیت عملکردی خوبی دارد و بیشتر کارها را، هرچند در سطحی نسبتاً پایین، انجام می‌دهد؛ کیفیت زندگی خوبی هم دارد.

امروز گفت‌وگویی بسیار غیرمعمول درباره باغش داشتیم که به آن افتخار می‌کند. در تمام سال‌هایی که بیمار من بوده، این موضوع بارها تکرار شده است: باغ چطور است؟ از تغییر فصل‌ها و این برداشت دینی حرف می‌زنیم که هر چیزی زمانی دارد؛ می‌توان گفت فصل‌هایی برای همه انسان‌ها.

اکنون در این باغ کار بسیار چشمگیری کرده است. فهمید که چند ماه بیشتر از عمرش نمانده و برای آماده کردن وضعیت نگهداری باغ، چمن عزیزش را کند. برای کسانی که اهل بریتانیا نیستند، باید بگویم چمن برای یک آقای انگلیسی در سن‌وسالی مشخص، معنا و اهمیتی ویژه دارد. به‌هرحال، چمن را کند و نوعی AstroTurf، یعنی چمن مصنوعی، جای آن گذاشت. چه کار شگفت‌انگیزی.

سال‌ها سرگرم این چمن بود و احتمالاً به باغش بیش از خانواده محبت می‌کرد. این را حدس نمی‌زنم؛ اکنون از گفته‌های خودش نقل می‌کنم. این قدم آخر را برداشت تا وقتی دیگر نیست، رسیدگی به باغ بزرگ برای همسرش آسان‌تر باشد. شاید در طبیعت ثابت و همیشگی چمن مصنوعی چیزی نهفته باشد. برای همین، با شور و لحنی شاعرانه از آن و اینکه زندگی را برای همسرش آسان‌تر می‌کند، حرف می‌زد.

"اما همسرتان در این باره حرفی برای گفتن نداشت؟" از او پرسیدم.

شاید همسرش هر بار که چمن را کوتاه می‌کرد به یاد او می‌افتاد. شاید چمن زنده می‌توانست یادگاری ماندگار از شخصیت و کارهایش باشد. اما نه؛ هر دو تصمیم گرفته بودند چیزی کارآمد و آسان برای نگهداری، و از جهاتی ماندگارتر، می‌خواهند. دوباره به احساسات پیرامون این یادگارهای همیشگی برمی‌گردیم و گفت‌وگو همین‌طور ادامه پیدا می‌کند.

این گفت‌وگو با بیمارم لبخند بر لبم آورد: اینکه ممکن است از سر محبت، از چیزی که دوست دارد، یعنی چمن زنده‌اش، بگذرد. این به‌نوعی ادای احترام یا یادبودی برای اوست؛ نه سنگ قبر، نه مجسمه، نه صلیب پرنقش‌ونگار مسیحی یا نماد دین دیگری که شاید پیرو آن باشیم، بلکه سادگی تغییرناپذیر یک چمن مصنوعی. همین، خلاصه‌ای از او و عشقش به همسرش بود.

اگر شما بودید چه می‌کردید؟ دوست دارید چه چیزی از خود به جا بگذارید؟ برای همسر، خانواده و عزیزانتان چه نماد یادبود ماندگاری می‌خواهید باقی بگذارید؟ داستان چمن مصنوعی استیو، شاید مانند من، شما را هم به پرسیدن این سؤال‌ها از خود وادارد.