هومیوپاتی چیست، آیا در درمان سرطان سودمند است؟

در پایهٔ هومیوپاتی که از ترکیب واژه‌های Homeos (مشابه) و pathos (رنج) ساخته شده، منطق «مشابه، مشابه را درمان می‌کند» قرار دارد. هومیوپاتی که نخست در قرن 18. استفاده از آن آغاز شد، یکی از پرکاربردترین روش‌های طب مکمل است. فرد اجراکننده «هومیوپات» و عامل درمانی توصیه‌شده توسط هومیوپات «رمدی» نامیده می‌شود.

پیدایش هومیوپاتی بر مشاهده‌ای جالب استوار است. همان‌طور که می‌دانیم در گذشته بیماری مالاریا مشکل جدی سلامت عمومی بود (در جوامع با سطح اجتماعی‌فرهنگی پایین هنوز مشکلی جدی است). علائم و یافته‌های مالاریا تب، لرز و تعریق هستند. رایج‌ترین داروهای درمان مالاریا، کینینها نیز هنگام مصرف بیش از حد، یعنی در مسمومیت با کینین، موجب تب، لرز و تعریق می‌شوند. با تکیه بر این مشاهده، این اندیشه مطرح شد که آیا «مشابه، مشابه را درمان می‌کند؟»

باور بر این است که داروی هومیوپاتی بر نیروی حیاتهمان اثر بیماری را می‌گذارد. بنابراین گفته می‌شود نیروی حیات در برابر بیماری و داروی هومیوپاتی تولیدشده برای این بیماری، واکنشی با شدت یکسان یا متفاوت نشان می‌دهد. اصول زیربنای درمان هومیوپاتی چنین‌اند:

• مشابه، مشابه را درمان می‌کند
• فقط یک دارو استفاده می‌شود
• همیشه کمترین دوز استفاده می‌شود
• قدرت رمدی با رقیق شدن افزایش می‌یابد
• فقط داروی هومیوپاتی استفاده می‌شود

1 پیمانه دارو, آب اگر با آن تا 10 پیمانه تکمیل شود 1X؛ اگر تا 100 پیمانه تکمیل شود 1C؛ و اگر تا 50.000 پیمانه تکمیل شود 1Q نامیده می‌شود. مخلوط اصلی پس از روش رقیق‌سازی و تکان دادن، به قرص‌های لاکتوز آغشته می‌شود و به این شکل استفاده می‌شود. به گفتهٔ هومیوپات‌ها، چون مادهٔ توصیه‌شده در درمان بسیار رقیق شده است، بسیار ایمن است و با داروهای کنونی تداخل ندارد.

آیا برای هومیوپاتی شواهد علمی وجود دارد؟

ادعا شده است در همه‌گیری وبای لندن در سال 1854، از 90 بیمار درمان‌شده با هومیوپاتی، 73 نفر سلامت خود را باز یافتند، در حالی که از بیماران درمان‌شده با داروهای استاندارد وبای آن زمان حدود %40 نجات یافتند. اما این نتایج با مطالعات بعدی پشتیبانی نشدند.

در دوران مدرن، توان هومیوپاتی در درمان بیماری‌ها با مطالعات بالینی بسیاری بررسی شده است. در هیچ‌یک از این پژوهش‌ها دربارهٔ درمان هیچ بیماری، از جمله سرطان، توسط هومیوپاتی، شواهد قویبه دست نیامده است.

در مقاله‌ای منتشرشده در سال 2005 در مجلهٔ معتبر پزشکی Lancet، نتایج 110 مطالعهٔ هومیوپاتی گردآوری شدند. در این مطالعات پرسیده شد آیا هومیوپاتی بیماری‌های گوناگون را درمان می‌کند یا نه. همچنین بررسی شد فواید هومیوپاتی به اثر دارونماوابسته‌اند یا نه. اثر دارونما وضعیتی است که دارویی بی‌اثر از نظر داروشناختی، بر پایهٔ تلقین و باور، اثری ایجاد می‌کند.

بر اساس این مطالعهٔ مروری، توان هومیوپاتی برای درمان بیماری‌ها آن‌قدر ضعیف است که با داروهای مدرن قابل مقایسه نیست. با این حال در برخی مطالعات مشاهده شده است اقدام‌های هومیوپاتی بهبودی در وضعیت عمومی فرد فراهم می‌کنند، اما این اثر به‌عنوان اثر دارونما تفسیر شده است.

در نتیجه، از نظر علمی و بالینی اثبات نشده است که هومیوپاتی جز اثر دارونما سودی داشته باشد. داروهای هومیوپاتی معمولاً چون هیچ مادهٔ فعالی ندارند بی‌زیان تلقی می‌شوند. اما رویکردی به شکل استفاده از این داروها به‌ویژه به‌جای درمان‌های استاندارد سرطان، بیماران را به‌شدت به خطر می‌اندازد و به همین دلیل توصیه نمی‌کنیم.