پژوهشی که احتمال کوچک کردن تومورهای دارای جهش مثبت p53 با گرسنگی را مطرح میکند

یکی از ویژگیهای سلولهای سرطانی، سازگاری با شرایط دشواری مانند کمبود مواد غذایی است. سلولهای تومور که پیوسته و سریع رشد میکنند، برای زنده ماندن و تکثیر باید بر سر مواد غذاییِ رو به کاهش محیط رقابت کنند. هدف قرار دادن سازوکارهای این سازگاری، رویکرد مهمی در علم درمان سرطان است. پژوهشگران مؤسسهٔ کشفیات پزشکی Sanford Prebys مسیری یافتند که سلولهای سرطانی میتوانند بهعنوان راه جایگزین برای زنده ماندن در نبود مواد غذایی از آن استفاده کنند. Molecular Cell بر اساس مطالعهٔ منتشرشده در این مجله، PI5P4K خانوادهٔ آنزیمیای است که پروتئینهای PI5P4Kα و PI5P4Kβ وابسته به آن برای فرایند موسوم به اتوفاژی اهمیت دارند.
- موضوع مرتبط: جایزهٔ نوبل پزشکی 2016 برای مطالعات اتوفاژی به Yoshinori Ohsumi اعطا شد
فرایند اتوفاژی با بازیافت فرآوردههای سلولی، برای سلولهای گرسنه مواد غذایی فراهم میکند. به گفتهٔ نویسندگان، با هدف گرفتن این پروتئینها در سلولهای سرطانی، مختل کردن فرایند اتوفاژی میتواند راهبردی هیجانانگیز برای درمان باشد. به گفتهٔ پژوهشگر Brooke Emerling، «اهمیت این مسیر جایگزین تا کشف این آنزیمها توسط آزمایشگاه Lewis Cantley در 20 سال پیش، ناشناخته بود. پژوهش ما یک مرحلهٔ تنظیمی ویژه در فرایند اتوفاژی را شناسایی میکند و ظرفیت ضدسرطانی مهارکنندههای PI5P4K را روشن میسازد.»
مقابلهٔ سلولها با استرس متابولیک
سلولهای محروم از مواد غذایی میتوانند با کوچک شدن یا بازیافت اجزای سلولی غیرضروری یا معیوب، سطح انرژی کافی را حفظ کنند. این سازوکار بقا که اتوفاژی نام دارد، در فرایندهایی مانند رشد و پیری نیز نقش دارد؛ همچنین نقش آن در بیماریهای تحلیلبرندهٔ عصبی، میوپاتی عضلات اسکلتی، بیماری قلبی، بیماری کبدی و سرطان شناخته شده است. به این ترتیب، اتوفاژی مانند شمشیر دولبه است. طی اتوفاژی، مولکولهای غیرطبیعی یا ارگانیسمهای آسیبدیده ابتدا در کیسههایی موسوم به اتوفاگوزوم جمع میشوند. اگرچه کنترل اتوفاژی برای زندگی مهم است، اطلاعات کمی دربارهٔ مولکولهای پیامرسانِ کنترلکنندهٔ این فرایند مهم وجود دارد. در این پژوهش جدید مشخص شد که خانوادهٔ آنزیمی PI5P4K، که عملکرد آن پیشتر ناشناخته بود، هنگام استرس متابولیک جایگاه مهمی در اتوفاژی دارد. مشاهده شد که خاموش کردن ژنتیکی فعالترین آنزیمهای این مسیر، یعنی Pip4k2a و Pip4k2b، در سلولهای سرطانی گرسنهای که فاقد مولکول مهارکنندهٔ تومور، یعنی پروتئین p53 هستند، سازوکار اتوفاژی را مختل میکند.
- موضوع مرتبط: ژن TP53 و پروتئین p53 چیست؟ مثبت بودن جهش TP53 در سرطان چه معنایی دارد؟
پروتئین p53 که در برابر تشکیل تومور نقش محافظتی دارد، در بیش از نیمی از سرطانهای انسانی به دلیل جهش ژن p53 وجود ندارد. این مطالعه این ایده را ایجاد کرد که در تومورهای دارای جهش مثبت p53، مهار آنزیمهای مؤثر در اتوفاژی میتواند درمان مؤثری برای سرطان فراهم کند. اگرچه جهش ژن p53 در سرطانها شایع است، تاکنون دارویی برای این هدف توسعه نیافته است.
گرسنه نگه داشتن تومورها
در پژوهشی که در 2013 در مجلهٔ Cell منتشر شد، Emerling و Cantley زیرگروهی از سرطانهای پستان را با میزان بالای PI5P4Kα و PI5P4Kβ یافتند. همچنین نشان دادند این آنزیمها برای رشد سلولهای سرطان پستان فاقد پروتئین p53 مهماند. از سوی دیگر، کمبود Pip4k2a و Pip4k2b رشد تومور را کاهش داد و در موشهای فاقد p53 درمان مؤثری برای سرطان فراهم کرد. اما در آن زمان معلوم نبود PI5P4K چگونه از رشد سلولهای فاقد p53 حمایت میکند.
این پژوهش جدید بر این پرسش نور میافکند و تصور میشود این آنزیمها توان سازگاری سلولهای سرطانی را در محیط دچار کمبود مواد غذایی، یعنی ریزمحیط تومورافزایش میدهند.
بر اساس این پژوهشها، مهارکنندههای PI5P4K میتوانند با مداخله در اتوفاژی، سرطانهای دارای جهش p53 را درمان کنند.
اما برای درک نقشهای PI5P4K و ارتباط آنها با p53 در متابولیسم تومور، به پژوهش بیشتری نیاز است. آزمایشگاه Emerling در سلولهای سرطانی فاقد p53 بر تعیین نقش آنزیمهای PI5P4K تمرکز کرده است؛ بهویژه در سرطانهای پستان سهگانه / تریپل منفیکه گزینههای مؤثر برای آنها اندک است.
Emerling سخنان خود دربارهٔ پژوهش را چنین پایان میدهد: «میدانیم آنزیمهایی که در اتوفاژی نقش دارند در برابر داروها آسیبپذیرند؛ بنابراین اگر با ترکیبات ویژه این آنزیمها را هدف بگیریم، میتوانیم روش درمانی موفقی برای سرطان و وضعیتهای مرتبط با اتوفاژی توسعه دهیم.»
منابع
Phosphatidylinositol-5-Phosphate 4-Kinases Regulate Cellular Lipid Metabolism By Facilitating Autophagy.
Molecular Cell, May 2018.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.