سلولهای توموری با پپتیدهای باکتریایی هدف ایمونوتراپی میشوند

قطعات پروتئینی باکتریهای مهاجم به تومور میتوانند روی سطح سلول سرطانی ارائه شوند و توسط دستگاه ایمنی شناسایی شوند. این کشف هدفی تازه برای ایمونوتراپیهای سرطان بهشمار میرود.
تومورهای انسان محل کلونیشدن میکروارگانیسمهایی هستند که در مجموع میکروبیوتای تومور نامیده میشوند و میتوانند ریزمحیط تومور را تحت تأثیر قرار دهند. این امر میتواند نحوهٔ پاسخ دستگاه ایمنی به تومور و پاسخ به درمان را تغییر دهد. اما آیا خود باکتریهای درون تومور توسط دستگاه ایمنی شناسایی میشوند؟
پپتیدهای ارائهشده به سلولهای ایمنی
Kalaora و همکارانش در مقالهٔ Nature نشان دادند قطعات پروتئینی باکتریایی موسوم به پپتید میتوانند روی سلولهای توموری به دستگاه ایمنی ارائه شوند و سلولهای ایمنی موسوم به سلولهای T آنها را میشناسند. این کشف ممکن است به سود ایمونوتراپیهای سرطان بهکار رود.
مولکولهای موسوم به آنتیژن توموری به دستگاه ایمنی امکان میدهند سلول توموری را از سلول سالم تشخیص دهد. هر سلول سازوکار پردازش آنتیژن دارد که ارائهٔ پپتیدهای مشتق از آنتیژن به دستگاه ایمنی را بهوسیلهٔ مولکولهای تخصصی روی سطح سلول، موسوم به آنتیژنهای لکوسیتی انسانی (HLA)، ممکن میکند. پپتیدهای ارائهشده با HLA که سلولهای ایمنی آنها را میشناسند، اپیتوپ نام دارند.
آیا ایمونوتراپی شخصیسازیشده امکانپذیر است؟
آنتیژنهای توموری به دو دستهٔ اصلی تقسیم میشوند:
- آنتیژنهای مرتبط با تومور و
- آنتیژنهای اختصاصی تومور
آنتیژنهای مرتبط با تومور هم در بافت عادی و هم در تومورها بیان میشوند؛ ازاینرو پاسخ ایمنی را بهآسانی فعال نمیکنند. اما اگر پاسخ ایمنی افزایش یابد، خطر واکنش خودایمنی زیانبار علیه بافتهای طبیعیِ بیانکنندهٔ آنتیژن وجود دارد. بااینحال، چون این آنتیژنها معمولاً در بسیاری از مبتلایان و انواع متعدد تومور یافت میشوند، ممکن است هدف خوبی برای ایمونوتراپیهای قابلاستفاده در دامنهای گسترده باشند.
در مقابل، آنتیژنهای اختصاصی تومور فقط در سلول توموری بیان میشوند و بنابراین برای تقویت حملهٔ ایمنی مشخص علیه آنتیژنها هدفی ایدئالاند. یکی از زیرگروهها، نئوآنتیژنها، از جهشهای ژنی مختص تومور ناشی میشوند؛ بنابراین عموماً مختص همان تومور و بیمارند. هدفگیری پپتیدهای مشتق از نئوآنتیژن (موسوم به نئوپپتید) به ایمونوتراپی کاملاً شخصیسازیشده نیاز دارد.
ملانوما، نوعی سرطان پوست، سه دستهٔ شناختهشدهٔ آنتیژن مرتبط با تومور دارد و سلولهایش معمولاً جهشهای ژنی زیادی دارند که احتمال بالای نئوآنتیژنها را در پی دارد. ازاینرو در پیشاپیش کشف آنتیژن توموری و توسعهٔ ایمونوتراپی سرطان بوده است. بنابراین مناسب بود Kalaora و همکارانش برای شناسایی دستهٔ احتمالی دیگری از آنتیژن توموری، نمونههای ملانوما را بهکار برند.
پژوهشگران در 9 نفر، بررسی ترکیب باکتریایی 17 متاستاز ملانوما را آغاز کردند. دریافتند ترکیب باکتریها در متاستازهای متفاوت همان فرد و گاه در نمونههای افراد مختلف بسیار شبیه است؛ همسو با مطالعهای پیشین که میکروبیوتای توموری مختص انواع سرطان را گزارش کرده بود. این یافته نشان میدهد گونههای مشخصی از باکتری مختص ملانوما هستند. همچنین تأیید کردند این باکتریها در سلولهای ملانوما حضور دارند، نه در ریزمحیط خارجسلولی پیرامون تومور.
Kalaora و همکارانش بررسی کردند آیا پپتیدهای این باکتریهای درونسلولی مانند دیگر آنتیژنهای درونسلولی به دستگاه ایمنی ارائه میشوند. برای این منظور رویکردی مبتنی بر طیفسنجی جرمی بهکار بردند که شناسایی مستقیم پپتیدهای ارائهشده با HLA را ممکن میکند و ایمونوپپتیدومیکس نام دارد. در همان نمونهها از 33 گونهٔ باکتری نزدیک به 300 پپتید یافتند. چند پپتید در بیش از یک تومور از همان فرد و در تومورهای افراد مختلف یافت شد.
سپس پرسیدند آیا پپتیدهای باکتریایی واقعاً توسط سلول ملانوما ارائه میشوند، نه سلولهای ایمنی موسوم به سلولهای ارائهکنندهٔ آنتیژن (APC) که عوامل بیماریزا را شناسایی و دریافت کرده، به دیگر سلولهای ایمنی ارائه میکنند. با پروتئین نشانگر سلول ایمنی، سلولهای دو نمونهٔ ملانوما را به APC و سلول توموری جدا کردند.
ایمونوپپتیدومیکس آشکار کرد هر دو گروه پپتید باکتریایی ارائه میکنند. زیرمجموعهای از پپتیدها هم با APC و هم سلول توموری ارائه شد؛ نشاندهندهٔ اینکه همان پپتید میتواند با ارائه روی APC پاسخ ایمنی را آغاز کند و روی سلول توموری هدف حملهٔ ایمنی باشد. سپس نشان دادند سلولهای T جداشده از ملانوما (که پپتیدهای ارائهشده با HLA را میشناسند) به پپتیدهای باکتریایی شناساییشده، شامل برخی پپتیدهای مشترک بین تومورها و افراد، واکنش نشان میدهند.
نتیجه
مجموع نتایج Kalaora و همکارانش نشان میدهد پپتیدهای باکتریاییِ نمایشیافته با تومور ممکن است دستهای پیشتر ناشناخته از آنتیژن توموری باشند. اما پرسشهایی باقی است. برای واقعیبودن آنتیژن توموری، گونههای باکتری شناساییشده نباید به بافت غیرتوموری حمله کنند و پپتیدهایشان نباید با HLA روی سلول غیرتوموری ارائه شوند. اگر چنین ارائهای کشف شود، پپتیدها را نمیتوان هدف ایمونوتراپی دانست.
همچنین پپتیدهای باکتریایی فراوان به نظر میرسند (دستکم نسبت به شمار نئوپپتیدهای ملانومای شناساییشده)؛ پس چرا بدن پاسخ ایمنی مؤثری علیه ملانوما نمیسازد؟ برای روشنکردن نقش بالینی احتمالی پپتیدها، مطالعات بیشتری دربارهٔ پپتیدهای باکتریاییِ نمایشیافته با تومور، همراه اطلاعات بیمار، لازم است. این دادهها به پژوهشگران کمک میکند هدفهای باکتریایی مناسب را برای رویکردهای ایمونوتراپی سرطان انتخاب کنند.
شکل: مسیری برای ایمنی ضدتوموری تحریکشده با باکتریها. Kalaora و همکاران گزارش دادند باکتریهای مشخص میتوانند به سلولهای نوعی تومور موسوم به ملانوما حمله کنند. قطعات پپتیدی مولکولهای باکتریایی بهوسیلهٔ پروتئینهای موسوم به آنتیژن لکوسیتی انسانی (HLA) روی سطح سلول توموری ارائه میشوند. سلولهای ایمنی موسوم به سلول T پپتیدها را شناسایی و فعال میشوند. بنابراین پپتیدهای باکتریایی ممکن است دستهای پیشتر ناشناخته از آنتیژن توموری باشند؛ مولکولهایی که امکان تشخیص سلول توموری از سلول عادی را به سلول T میدهند.
در نتیجه، پپتیدهای باکتریایی شناساییشده با Kalaora و همکاران ممکن است هدفهای جذابی برای ایمونوتراپی باشند. چون «خودی» نیستند، ایجاد پاسخ ایمنی قوی علیه آنها باید نسبتاً آسان باشد؛ و اگر ثابت شود روی هیچ بافت طبیعی ارائه نمیشوند، نگرانیای از خودایمنی نخواهد بود. بنابراین پپتیدهای نمایشیافته با تومور میتوانند آنتیژنهای اختصاصی تومور و مشترک بین انسانها باشند؛ ترکیبی نادر و سودمند برای درمان. تاکنون این حالت فقط در تومورهای تحریکشده با ویروس دیده شده که اپیتوپها میتوانند از پروتئینهای سرطانزای ویروسی مشتق شوند. دادههای اخیر نشان میدهند حملهٔ باکتری به تومور ممکن است پدیدهای رایج باشد. ازاینرو کار Kalaora و همکاران میتواند پایهای برای شناسایی آنتیژنهای اختصاصی تومور و مشترک در انواع فراوان تومور باشد.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.